Hôm 1-5, Lầu Năm Góc thông báo sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân sẽ đưa sự hiện diện của quân đội Mỹ ở châu Âu trở lại mức trước khi xung đột Ukraine nổ ra vào năm 2022.
Theo Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ, nước này có hơn 36.000 quân nhân tại ngũ đóng tại Đức. Số quân này chỉ thấp hơn so với số quân Mỹ đóng tại Nhật. Điều này đồng nghĩa với việc dù rút 5.000 quân khỏi Đức, số quân Mỹ còn lại ở nước này vẫn là rất lớn.
Máy bay của Không quân Mỹ và Không quân Đức tại Căn cứ Không quân Ramstein (Đức). Ảnh: U.S. AIR FORCE
Sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Đức
Khoảng một nửa số quân nhân Mỹ hiện diện ở châu Âu là đóng ở Đức. Đức cũng là nơi có 5 trong số 9 doanh trại của Lục quân Mỹ trên lục địa châu Âu.
Quân đội Mỹ đã đóng quân ở Đức kể từ khi quân Đồng minh đánh bại Đức Quốc xã trong Thế chiến II.
Điển hình, sự hiện diện của quân đội Mỹ tại TP Wiesbaden (miền trung nước Đức) bắt đầu khi quân đội Mỹ chiếm đóng một căn cứ không quân bị Không quân Đức bỏ hoang vào năm 1945. Ngày nay, trại lính Wiesbaden là nơi đặt trụ sở của Bộ Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi.
Các căn cứ của Mỹ tại Đức cũng rất quan trọng với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Căn cứ Không quân Ramstein – một trong những căn cứ nước ngoài nổi tiếng nhất của Mỹ – là nơi đặt một cơ sở của NATO, với lực lượng từ Đức, Anh, Canada, Pháp và 21 thành viên khác của liên minh.
Các quân nhân Mỹ tại Đức thực hiện nhiều hoạt động khác nhau, từ tác chiến đến hậu cần. Tính đến tháng 12-2025, có 22.727 quân nhân Lục quân Mỹ tại ngũ và 12.628 quân nhân Không quân Mỹ tại Đức. Thủy quân lục chiến, Hải quân, Lực lượng Bảo vệ bờ biển và Lực lượng Không gian của Mỹ cũng có nhân sự đóng quân tại Đức.
Bộ Tư lệnh Châu Âu – đơn vị giám sát hoạt động quân sự của Mỹ trên khắp châu Âu kể từ khi kết thúc Thế chiến II, có trụ sở tại Đức. Từ trụ sở chính ở TP Stuttgart (tây nam nước Đức), bộ tư lệnh này chịu trách nhiệm điều phối việc cung cấp vũ khí cho Ukraine trong cuộc xung đột hiện tại, cùng nhiều nhiệm vụ khác.
Quân nhân Mỹ đóng quân tại Đức đảm nhiệm nhiều vai trò vượt ra ngoài phạm vi châu Âu. Trên thực tế, Bộ Tư lệnh Châu Phi cũng có trụ sở tại Stuttgart.
Trung tâm Y tế Landstuhl (ở tây nam nước Đức) cũng là bệnh viện lớn nhất của Mỹ bên ngoài lục địa nước này. Trung tâm này điều trị cho các quân nhân Mỹ tại ngũ từ châu Âu, Trung Đông và châu Phi.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói chuyện với các binh sĩ Mỹ tại Căn cứ Không quân Ramstein (Đức) vào năm 2018. Ảnh: U.S. AIR FORCE
Không chỉ đóng vai trò quân sự, các cơ sở này tạo nên một hệ sinh thái kinh tế đặc biệt, phục vụ cư dân địa phương cũng như các gia đình quân nhân Mỹ. Các doanh trại của quân đội Mỹ là nơi đặt trường học, cơ sở huấn luyện, sở cứu hỏa và bệnh viện.
Các doanh trại quân sự ở Đức chủ yếu nằm ở vùng nông thôn, tạo điều kiện cho các cộng đồng người Mỹ tập hợp xung quanh các doanh trại này. Trong nhiều thập niên, hàng chục nghìn người Mỹ đã sinh sống tại TP Kaiserslautern (phía tây nước Đức), gần căn cứ Ramstein và các cơ sở khác của quân đội Mỹ.
Tác động rộng lớn
Việc Mỹ rút 5.000 quân khỏi Đức tương đương với việc số lượng binh sĩ Mỹ tại Đức sẽ giảm 14%. Con số này không nhiều hơn so với sự biến động thông thường và nhỏ hơn nhiều so với đề xuất giảm 12.000 binh sĩ mà ông Trump đưa ra trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Hôm 2-5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ rút quân khỏi châu Âu, bao gồm Đức, là điều “có thể dự đoán được” và rằng châu Âu đã và đang đầu tư để lấp đầy khoảng trống đó.
“Đức đang đi đúng hướng” – ông nói.
Đức và các đồng minh NATO “đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ chi tiết quyết định của họ về bố trí lực lượng tại Đức” – theo thông cáo báo chí của NATO trên kênh X.
Liên minh quân sự này cho biết động thái này “nhấn mạnh sự cần thiết của việc châu Âu tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh chung của chúng ta”, nhưng NATO vẫn có thể “đảm bảo khả năng răn đe và phòng thủ”.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở quân sự.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự rạn nứt xuyên Đại Tây Dương có thể rộng lớn hơn, có nguy cơ khiến nền kinh tế và an ninh của châu Âu bị tổn thương nghiêm trọng. Việc ông Trump tăng thuế quan đối với ô tô châu Âu, sự thay đổi lập trường rõ ràng của ông về kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa ở Đức và việc rút quân nói trên phần nào cũng sẽ ảnh hưởng đến khu vực này.
Binh sĩ Đức tham gia cuộc tập trận của NATO ở Lithuania vào năm 2018. Ảnh: BLOOMBERG
Tại Mỹ, các thành viên quốc hội từ cả hai đảng đã chỉ trích việc rút quân vì có khả năng gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ.
“Dựa trên phản ứng của quốc hội, các thông báo này chưa được phối hợp đầy đủ và sẽ có tác động đến khả năng răn đe của NATO” – Thiếu tướng Gordon Davis, cựu quan chức cấp cao của NATO, nhận định. Ông cho rằng khả năng phản ứng nhanh chóng của Mỹ đối với các cuộc xung đột tiềm tàng ở châu Âu hoặc các khu vực lân cận cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Nhiều chính trị gia châu Âu cũng bày tỏ quan ngại.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của liên minh chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng tai hại này” – Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết hôm 2-5.
KHOA ĐIỀM