Xanh SM đang hoạt động ra sao?
Xanh SM được thành lập năm 2023, cung cấp dịch vụ gọi xe qua ứng dụng (tương tự Uber, Grab, Be, Gojek…) trên điện thoại di động. Theo khảo sát của Rakuten Insight (Nhật Bản) cập nhật đến đầu năm 2025, có 55% người dùng tại các thành phố lớn và 54% người dùng tại các khu vực khác chọn dùng Grab; Xanh SM đứng thứ hai với 32% người dùng trên toàn quốc; Be đứng thứ ba với 9%.
Tuy nhiên nếu xét theo tiêu chí vận chuyển người bằng xe điện (ô tô điện và xe gắn máy điện), Xanh SM đang đứng đầu thị trường.
Trong khi đó, theo số liệu nghiên cứu của Mordor Intelligence, tính đến quý 2/2025, Xanh SM đạt 44,68% thị phần tại thị trường Việt Nam, trong khi Grab chỉ chiếm 36,08% thị phần.
Có thể nói, Xanh SM đã phát triển khá nhanh nhờ nhiều yếu tố. Thứ nhất là nhờ vào tiềm lực vốn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, với hệ sinh thái sẵn có gồm VinFast chuyên sản xuất xe gắn máy điện và ô tô điện tạo nguồn cung cấp thuận tiện cho Xanh SM. Thứ hai, Xanh SM được triển khai hoạt động trên thị trường với tốc độ nhanh, có chính sách giá tốt hơn các đối thủ. Thứ ba, Xanh SM hưởng lợi từ trào lưu xanh Net Zero được nhiều người hưởng ứng. Thứ tư, Xanh SM ra đời và gia nhập thị trường gọi xe, khi Gojek ở vào thời kỳ cuối tại Việt Nam trước khi rời đi, để lại khoảng trống 17% thị phần. Trong khi đó, 1 trong 2 đối thủ lớn còn lại là Be đang gặp rất nhiều khó khăn.
Tính đến cuối năm 2024, ngoài thị trường Việt Nam, Xanh SM đã cung cấp dịch vụ tại 4 tỉnh, thành phố lớn tại Lào gồm Vientiane, Vang Vieng, Savannakhet và Champasak. Đến tháng 5.2025, doanh nghiệp này ra mắt Xanh SM Platform tại quốc gia này.
Grab đang chiếm ứu thế trong dịch vụ giao đồ ăn so với Xanh SM.
Ngoài ra, doanh nghiệp Việt này cũng đã hiện diện tại Indonesia và Philippines dù chưa rộng khắp. Kế hoạch năm 2026, Xanh SM hướng mục tiêu đến thị trường Ấn Độ.
Kế hoạch IPO tại Hồng Kông với định giá 20 tỉ USD?
Theo Reuters, Xanh SM sẽ chọn sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông để IPO với định giá doanh nghiệp 20 tỉ USD. Đây là mức định giá được cho rằng do bên tư vấn đề xuất. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, giới quan sát chưa có nhiều thông tin rõ ràng hơn để đánh giá mức định giá đó là cao hay thấp. Và phía doanh nghiệp, được cho rằng, cũng sẽ căn cứ vào thời điểm và điều kiện thị trường tại thời điểm IPO để quyết định mức định giá.
Với mức định giá 20 tỉ USD, Xanh SM thời điểm IPO trở thành một “siêu kỳ lân công nghệ” (có vốn hóa từ 10 tỉ USD trở lên) chứ không chỉ là một “kỳ lân công nghệ” (vốn hóa từ 1 tỉ USD đến dưới 10 tỉ USD).
Một “người anh em” của Xanh SM là VinFast, đã niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq (Mỹ) vào tháng 8.2023, với mã cổ phiếu VFS và mức giá khởi điểm 22 USD/cổ phiếu. Giá cổ phiếu VFS đã tăng mạnh mẽ trong vài phiên. Tại thời điểm ngày 28.8.2023, giá cổ phiếu VFS có lúc đạt mốc 93 USD/cổ phiếu, đưa vốn hóa doanh nghiệp lên trên 190 tỉ USD, chỉ xếp sau Tesla và Toyota trên toàn cầu tại thời điểm đó.
Còn ở thời điểm hiện tại, giá cổ phiếu VFS ở quanh mức 3,45 USD/cổ phiếu, với mức vốn hóa chỉ nhỉnh hơn 8 tỉ USD một chút. Như vậy, nếu tại thời điểm Xanh SM IPO (dự kiến vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027) mà giá cổ phiếu VFS giữ ổn định quanh mức hiện nay, thì vốn hóa của Xanh SM sẽ gấp 2,5 lần so với VinFast.
Trong khi đó, tính đến thời điểm ngày 8.1.2026, giá cổ phiếu của Grab (mã GRAB) trên sàn Nasdaq được giao dịch quanh mức 4,88 USD, với mức vốn hóa thị trường xấp xỉ 20 tỉ USD.
Điều gì sẽ xảy ra nếu Xanh SM được IPO với định giá 20 tỉ USD?
Xanh SM đã cho thấy tham vọng không chỉ phát triển kinh doanh tại thị trường khu vực Đông Nam Á mà có thể còn mở rộng ra cả một số thị trường Châu Á. Tuy nhiên, phải đến khi chính thức IPO rồi niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán Hồng Kông theo kế hoạch, Xanh SM mới tạm hoàn tất hành trình “go global” giai đoạn 1 của mình. Và khi đó, với những thông tin từ cáo bạch và được công bố theo quy định, giới quan sát sẽ có nhiều dữ liệu để đánh giá hoạt động của Xanh SM đang như thế nào.
Hành trình đến thời điểm IPO không hề đơn giản bởi để thu hút được các nhà đầu tư tại thị trường khu vực, Xanh SM phải chứng minh được và minh bạch hóa các chỉ số kinh doanh, đặc biệt là doanh thu cũng như lộ trình tiến đến có lợi nhuận.
Dường như, sau khi GoJek (đã sáp nhập với Tokopedia vào tháng 5.2021 để thành lập một tập đoàn công nghệ mới mang tên GoTo Group) rút khỏi thị trường Việt Nam và Thái Lan, khoảng trống để lại 17% thị phần chính là dư địa cho Xanh SM. Sau đó, Xanh SM đã nhanh chóng thể hiện mình tại thị trường Việt Nam. Nhưng còn thị trường Thái Lan, Xanh SM vẫn chưa thâm nhập.
Tính tới thời điểm Xanh SM được IPO, thị trường Đong Nam Á có thể hiện diện 3 “siêu kỳ lân công nghệ” có hoạt động (từng mức độ) trong lĩnh vực gọi xe, giao hàng, giao đồ ăn qua ứng dụng điện thoại di động.
Có thể thấy, cuộc đấu giữa Xanh SM và Grab đã và đang diễn ra khá gay gắt tại thị trường Việt Nam, nhưng có thể sẽ mở rộng thêm ở nhiều quốc gia Đông Nam Á khác.
Thị trường gọi xe qua ứng dụng tại Đông Nam Á có thể sẽ hình thành thế chân vạc rõ nét hơn giữa 3 “siêu kỳ lân công nghệ” là Grab, GoTo và Xanh SM, trong đó GoTo giờ chỉ còn cung cấp dịch vụ tại Indonesia, Singapore. Và cuộc đấu của 3 siêu kỳ lân này sẽ dẫn tới sự cạnh tranh gay gắt hơn tại những thị trường cả 3 đang hiện diện.
Nhưng cũng có một khả năng khác, đó là trước việc Xanh SM tiến hành IPO rồi niêm yết, Grab và GoTo sẽ đẩy nhanh tiến trình đàm phán sáp nhập. Trên thực tế, các cuộc gặp thăm dò về khả năng sáp nhập giữa Grab và Gojek từng nhen nhóm từ năm 2020. Sau khi Gojek thuộc về GoTo, việc đàm phán vẫn trong trạng thái mở nhưng chưa thể “chốt deal”. Việc Xanh SM IPO và niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông có thể sẽ là chất xúc tác giúp cho tiến trình đàm phán sáp nhập giữa Grab và GoTo diễn ra khẩn trương hơn nhằm “song kiếm hợp nhất” đấu với Xanh SM. Tuy nhiên, vấn đề pháp lý đối với thương vụ sáp nhập này cũng sẽ rất phức tạp nếu không muốn nói là có nhiều rào cản.
Thế Lâm