Giun sán ký sinh có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho cả trẻ nhỏ và người lớn. Ảnh: Shutterstock.
Tẩy giun, hay xổ giun, là quá trình loại bỏ giun sán, thường gặp nhất là sán dây, giun tròn, giun kim và giun móc. Nhiều người tin rằng thuốc tẩy giun chỉ cần thiết cho trẻ em chứ không cần cho người lớn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy người lớn cũng cần tẩy giun.
Nhiễm giun có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, bao gồm thiếu máu, chướng bụng hoặc đau bụng dữ dội, tiêu chảy. Tình trạng này cũng gây chán ăn, suy dinh dưỡng, chậm phát triển thể chất và tinh thần.
Giun được đào thải như thế nào?
Theo Baidu Health, bác sĩ Trình Long Sinh, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân số 2 tỉnh An Huy (Trung Quốc), cho biết thuốc tẩy giun hoạt động theo hai cách: một là tiêu diệt giun trong cơ thể và sau đó thải chúng ra ngoài theo phân; cách khác là trực tiếp loại bỏ giun ra khỏi cơ thể.
Hầu hết người dùng đều gặp phản ứng nhẹ sau khi dùng thuốc, có thể chỉ là tiêu chảy nhẹ, đau bụng hoặc sốt. Tuy nhiên, nếu bạn có cơ địa nhạy cảm, thuốc có thể gây kích ứng ruột, dẫn đến tiêu chảy hoặc đau đầu.
Các loại thuốc tẩy giun thường dùng như viên nén Albendazole, thường gây ra các triệu chứng nhẹ như tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt hoặc sốt. Trong trường hợp nặng, có thể xảy ra nôn mửa và tiêu chảy, hoặc thậm chí là các phản ứng dị ứng như phát ban và tăng men gan. Tuy nhiên, những phản ứng này thường biến mất sau khi ngừng thuốc.
Bác sĩ Trương Nguyên Nguyên, Phó trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh, cho biết nhiều người lo lắng giun ngoi lên miệng sau khi uống thuốc tẩy giun. Tuy nhiên, điều này không đúng.
Bác sĩ Trương Nguyên Nguyên khẳng định việc bạn có thải ra giun sau khi uống thuốc tẩy giun hay không phụ thuộc vào loại ký sinh trùng. Thông thường, sau khi uống thuốc tẩy giun, giun sẽ chết và bị thuốc phân hủy, vì vậy, bạn sẽ không thấy giun trong phân. Tuy nhiên, nếu liều lượng không đủ hoặc có quá nhiều giun, bạn có thể thải ra cả con giun. Nhưng cũng không cần lo lắng vì những con giun được đào thải ra đều đã chết.
Uống thuốc tẩy giun có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ nhưng tạm thời. Ảnh: Shutterstock.
Cách tẩy giun đúng
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thông thường, người lớn và trẻ em từ 2 tuổi trở lên nên tẩy giun 1-2 lần/năm tùy theo tình hình dịch tễ của từng vùng. Với trường hợp trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, nếu phát hiện hoặc nghi ngờ nhiễm giun, gia đình cần đưa trẻ đi khám và làm xét nghiệm tầm soát. Khi xác định bị nhiễm giun, trẻ sẽ được điều trị theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
Dùng thuốc tẩy giun định kỳ là việc làm rất cần thiết cho trẻ và cả gia đình. Để tẩy giun hiệu quả, tất cả thành viên trong gia đình cùng dùng thuốc tẩy giun trong một đợt để tránh nhiễm chéo. Thuốc tẩy giun được dùng cho phụ nữ mang thai sau ba tháng đầu thai kỳ. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc tẩy giun.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS), thuốc tẩy giun cho người lớn cũng giống loại cho trẻ em, chỉ khác nhau ở liều lượng. Liều khuyến nghị phổ biến là albendazole 400 mg hoặc mebendazole 500 mg, uống một liều duy nhất. Nếu bị nhiễm giun kim, bác sĩ có thể đề nghị lặp lại liều uống sau 2 tuần để tiêu diệt hoàn toàn trứng giun.
Mọi người có thể uống thuốc vào mọi thời điểm trong ngày, dù đói hay no. Cách uống cũng rất linh hoạt, có thể nhai, nuốt chửng hoặc nghiền trộn với thức ăn. Khi dùng thuốc cần nằm nghỉ, hoạt động nhẹ nhàng.
Ngoài việc xổ giun định kỳ, một số cách quan trọng nhất để cải thiện vệ sinh bao gồm:
Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
Sử dụng nhà vệ sinh đã được khử trùng
Giữ gìn môi trường xung quanh sạch sẽ
Rửa sạch tất cả trái cây và rau quả trước khi nấu
Uống nước đã đun sôi
Cắt tỉa và giữ móng tay luôn sạch sẽ
Tránh những thói quen mất vệ sinh như mút ngón tay, cắn móng tay, gãi mông
Luôn đảm bảo thức ăn được đậy kín.
Mai Phương