Điều gì xảy ra với cơ thể của người phụ nữ đầu tiên bay quay Mặt Trăng

3 giờ trướcBài gốc

Christina Koch là một trong 4 phi hành gia trên chuyến bay vào vũ trụ Artemis II của NASA. Ảnh: Shutterstock.

Phải mất hơn 50 năm kể từ khi con người bắt đầu bay vào không gian, một phụ nữ mới được chọn cho sứ mệnh lên Mặt Trăng - nữ phi hành gia Christina Koch. Tuy nhiên, so với các đồng nghiệp nam, Koch có thể phải chịu các tác động sức khỏe lớn hơn trong không gian sâu, theo The Telegraph.

Koch là một trong 4 phi hành gia tham gia sứ mệnh Artemis II hôm 2/4, chuyến bay có người lái đầu tiên tới Mặt Trăng kể từ Apollo 17 năm 1972.

Nhạy cảm hơn với bức xạ

Tiến sĩ Irene Di Giulio, người nghiên cứu tác động của không gian tại Trung tâm Khoa học Sinh lý Ứng dụng và Con người, Đại học King’s College London, cho biết: "Mặc dù dữ liệu từ các phi hành gia chưa hoàn toàn mang tính kết luận, nhưng nhìn rộng hơn, phụ nữ có thể nhạy cảm hơn một chút với bức xạ".

Trước đây, NASA áp dụng giới hạn phơi nhiễm bức xạ riêng theo giới tính, với mức thấp hơn cho nữ, nhưng các hướng dẫn gần đây đã chuyển sang cách tiếp cận thống nhất.

Bà Giulio cũng cho biết một số nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt về mất cơ và xương giữa hai giới, nhưng khó đo lường trong các nhiệm vụ ngắn như Artemis.

Các nghiên cứu cho thấy bức xạ không gian sâu và vi trọng lực có thể thúc đẩy suy buồng trứng sớm ở phụ nữ, gây mãn kinh sớm thông qua stress oxy hóa và thay đổi nội tiết tố.

Hình ảnh mới về Trái Đất được chụp từ tàu vũ trụ Orion.

Ước tính, một sứ mệnh tới sao Hỏa có thể làm giảm khoảng 50% dự trữ buồng trứng của phụ nữ, ảnh hưởng tới thời điểm mãn kinh cũng như sức khỏe xương và tim mạch lâu dài. Để giảm thiểu rủi ro, nữ phi hành gia có thể được đề xuất lưu trữ trứng và sử dụng liệu pháp hormone.

Cho đến trước Koch, chưa có phụ nữ nào rời khỏi từ quyển Trái Đất - lớp “lá chắn” bảo vệ hành tinh khỏi bức xạ không gian nguy hiểm. Dù Mặt Trăng đôi khi nằm trong từ quyển, phần lớn quỹ đạo của nó vẫn nằm ngoài vùng bảo vệ này và chịu tác động trực tiếp từ gió Mặt Trời và các hạt năng lượng cao.

Một nghiên cứu năm 2016 cho thấy các phi hành gia Apollo từng rời khỏi từ quyển có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao gấp 4 lần so với những người chỉ bay quỹ đạo thấp hoặc chưa từng rời Trái Đất - nhiều khả năng do ảnh hưởng của bức xạ.

Dù các phi hành gia thường có thể trạng tốt hơn dân số nói chung và được chăm sóc y tế tối ưu, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch vẫn tăng mạnh ở những người bay vào không gian sâu.

Tàu Orion trong sứ mệnh Artemis được thiết kế với lớp chắn nhằm giảm phơi nhiễm tia vũ trụ và hạt năng lượng cao. Bức xạ được theo dõi liên tục, và tàu có các “khoang trú bão” để phi hành gia ẩn náu khi xảy ra bão Mặt Trời.

Không phải mọi thứ đều bất lợi

Sứ mệnh Artemis II cũng mang theo thí nghiệm sinh học tiên phong mang tên AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response), sử dụng công nghệ “cơ quan trên chip” để phân tích tác động của bức xạ và vi trọng lực lên tế bào gốc tủy xương của từng phi hành gia.

Nhà khoa học người Anh Nicky Fox cho biết điều này sẽ giúp theo dõi tác động của môi trường không gian lên mô người, phục vụ các sứ mệnh dài ngày trong tương lai, bao gồm cả hành trình tới sao Hỏa.

Phi hành gia Koch và đồng nghiệp đảm nhận nhiều trọng trách khi bay vào không gian ngày 2/4. Ảnh: Reuters.

Dù đối mặt nhiều rủi ro hơn, phụ nữ cũng có một số lợi thế trong không gian.

Vi trọng lực khiến dịch cơ thể dồn lên đầu, làm sưng dây thần kinh thị giác và thay đổi hình dạng nhãn cầu, gây viễn thị. Tuy nhiên, có tới 82% nam phi hành gia gặp tình trạng này so với 62% ở nữ.

Ngoài ra, phụ nữ có hệ miễn dịch mạnh hơn nam giới, giúp họ khỏe hơn trong môi trường không gian, dù điều này cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn.

Mai An

Nguồn Znews : https://znews.vn/dieu-gi-xay-ra-voi-co-the-cua-nguoi-phu-nu-dau-tien-bay-quay-mat-trang-post1640676.html