Điều hành tín dụng và thông điệp chính sách

3 giờ trướcBài gốc

Năm 2026, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng khoảng 15%. Ảnh: ST

Giảm mục tiêu nhưng giữ nguyên định hướng điều hành

Những ngày cuối năm 2025, đầu năm 2026, các chỉ đạo về tín dụng liên tiếp được NHNN đưa ra, thu hút sự quan tâm lớn của thị trường. Ngày 31/12/2025, NHNN có văn bản gửi các tổ chức tín dụng (TCTD), thông báo công khai, minh bạch về nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng năm 2026 để các TCTD chủ động thực hiện.

Theo SSI Research, năm 2026 là năm khởi đầu của chu kỳ 5 năm mới của Việt Nam. Khác với các chu kỳ trước, tăng trưởng chu kỳ này dự kiến ít phụ thuộc vào mở rộng tín dụng mạnh mà chuyển sang các động lực dựa trên thực thi: Đầu tư hạ tầng công quy mô kỷ lục, FDI, dịch vụ…

Trong văn bản này, mức giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của TCTD căn cứ kết quả chấm điểm xếp hạng năm 2024 theo quy định của NHNN, nhân với hệ số áp dụng chung cho các TCTD là 2,6% - thấp hơn đáng kể so với mức 3,5% áp dụng năm 2025. Với công thức mới này, dư nợ tín dụng tối đa bằng dư nợ ngày 31/12/2025 cộng phần tăng thêm được tính trên cơ sở điểm xếp hạng của TCTD năm 2024, sau khi loại trừ dư nợ vượt chỉ tiêu (nếu có) và các khoản dư nợ đã bán trong năm 2026 nhưng chưa thu tiền tại thời điểm xác định.

Theo ước tính, với điểm xếp hạng của các ngân hàng hiện dao động trong khoảng 1-5 điểm và phần lớn TCTD được xếp hạng mức 4-5 điểm, mức tăng trưởng tín dụng năm 2026 nhiều khả năng chỉ xoay quanh 9-13%. Trong đó, đa số ngân hàng sẽ được giao chỉ tiêu tăng trưởng khoảng 12-13%.

Bên cạnh việc điều chỉnh công thức tính, NHNN cũng yêu cầu trong ba tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng tín dụng của TCTD không được vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm, đồng thời phải bảo đảm khả năng cân đối vốn và an toàn thanh khoản.

Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam kỳ vọng tăng trưởng tín dụng tiếp tục diễn tiến ở nhịp độ vừa phải, với trọng tâm dịch chuyển từ đầu tư tài sản sang sản xuất, kinh doanh, phù hợp với tiêu chí tăng trưởng bền vững.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng tín dụng bất động sản của từng TCTD trong năm 2026 không được vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của chính TCTD đó so với cuối năm 2025. Trong trường hợp TCTD không tuân thủ các yêu cầu này, NHNN sẽ xem xét giảm trừ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm.

Song song với đó, dòng vốn tín dụng sẽ tiếp tục được NHNN định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Trong thông cáo báo chí mới đây, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15% – thấp hơn so với mục tiêu 16% của năm 2025. Chỉ số này sẽ được điều chỉnh tăng hoặc giảm phù hợp diễn biến, tình hình thực tế, với định hướng xuyên suốt là tiếp tục bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống các TCTD.

Thận trọng, cân bằng và hài hòa hơn

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 được NHNN đưa ra trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng năm 2025 đạt 18,58 triệu tỷ đồng, tăng 19,01% so với cuối năm 2024. Con số này cao hơn so với huy động vốn năm 2025 khoảng 3-4%. Theo TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Chính phủ, sự chênh lệch này khiến áp lực thanh khoản hiện rõ. Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN - cũng thừa nhận, dịp cuối năm 2025, thanh khoản hệ thống có những khó khăn nhất định.

Theo số liệu của NHNN, dư nợ tín dụng kinh doanh bất động sản năm 2025 chiếm khoảng hơn 20% tổng dư nợ nền kinh tế, song các chuyên gia cho rằng, nếu tính đầy đủ cả dư nợ tín dụng tiêu dùng, con số thực có thể trên 30%. Điều này đòi hỏi phải có một cơ chế kiểm soát tín dụng hiệu quả đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Một chỉ số đáng lưu tâm nữa là hệ số tín dụng/GDP tính đến hết năm 2025 đạt khoảng 146% - mức cao nhất trong các nước có thu nhập trung bình thấp và tiếp tục xu hướng tăng so với các năm trước. Theo ông Lực, nếu năm 2026 tín dụng tiếp tục tăng trưởng gần gấp đôi GDP thì tỷ lệ này có thể vượt mức 147%. “Nếu không tái cấu trúc mạnh mẽ mô hình cung ứng vốn, mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới sẽ rất khó bảo đảm tính bền vững” - ông Lực cảnh báo.

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy tăng trưởng GDP của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào vốn tín dụng ngân hàng. Tín dụng hiện chiếm hơn 50% tổng nguồn vốn cung ứng cho nền kinh tế, trong khi các kênh dẫn vốn khác vẫn phát triển chậm và quy mô còn khiêm tốn. Khi kinh tế chậm lại, ngân hàng mở “van” tín dụng; khi tín dụng tăng, đầu tư tăng, GDP theo đó đi lên. Các chuyên gia đánh giá, cách làm này hiệu quả ở giai đoạn nền kinh tế còn nhỏ, dư địa vay mượn lớn. Nhưng khi quy mô đã lớn, những quan ngại về vòng quay của dòng tiền, chất lượng tăng trưởng… bắt đầu hiện rõ. Đến một thời điểm, nếu vẫn cố bơm vốn, cái giá phải trả sẽ là bong bóng tài sản, lạm phát, tỷ giá và rủi ro hệ thống.

Bài học điều hành tín dụng trong quá khứ và kinh nghiệm từ các quốc gia theo đuổi mô hình tăng trưởng dựa trên khối lượng vốn lớn cho thấy Việt Nam cần chuyển đổi tăng trưởng tín dụng theo chiều sâu, thay vì chạy theo quy mô, gắn với nâng cao hiệu quả phân bổ dòng vốn và kiểm soát rủi ro hệ thống. Khi tín dụng được đặt đúng vai trò trong một cấu trúc tài chính cân bằng hơn, tăng trưởng kinh tế mới có thể đạt được mục tiêu đề ra, đồng thời bảo đảm ổn định vĩ mô và phát triển bền vững trong dài hạn.

Nhìn tổng thể, định hướng điều hành tín dụng gần đây của NHNN cho thấy sự chuyển dịch rõ nét sang cách tiếp cận thận trọng, cân bằng hơn với thông điệp: Hỗ trợ tăng trưởng nhưng không đánh đổi ổn định vĩ mô. Tăng trưởng tín dụng sẽ được kiểm soát ở mức hợp lý, tập trung vào chất lượng và định hướng dòng vốn vào khu vực sản xuất - kinh doanh, qua đó hạn chế rủi ro và áp lực lạm phát; phù hợp với yêu cầu của Quốc hội tại Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Mặt khác, mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15% trong khi mục tiêu GDP trên 10% - điều này cũng hàm ý nền kinh tế cần tìm kiếm thêm các động lực tăng trưởng ngoài tín dụng, dựa nhiều hơn vào hiệu quả, năng suất và các động lực nội tại để hướng tới phát triển bền vững./.

THÀNH ĐỨC

Nguồn Kiểm Toán : http://baokiemtoan.vn/dieu-hanh-tin-dung-va-thong-diep-chinh-sach-45665.html