Điều ít biết về ngôi điện quan trọng đang được trùng tu gần 200 tỷ đồng ở Huế

3 giờ trướcBài gốc

Nằm ở vị trí "Trung gian quyền lực" triều Nguyễn

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, dưới triều Nguyễn, điện Cần Chánh tồn tại trong suốt 143 năm, gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Đây là nơi thể hiện rõ nét quyền lực của triều đình, đồng thời phản ánh thiết chế chính trị quân chủ phong kiến Việt Nam từ thế kỷ XIX đến nửa đầu thế kỷ XX.

Hình ảnh điện Cần Chánh trước đây. Ảnh tư liệu Ban QLDA cung cấp.

Điện Cần Chánh là một trong những công trình lớn trong Hoàng thành Huế. Công trình được bố trí trên trục chính của Đại nội, nằm giữa Điện Thái Hòa, nơi thiết triều chính và Điện Càn Thành, nơi ở của vua. Vị trí này cho thấy vai trò "trung gian quyền lực", vừa là nơi làm việc, vừa là không gian kết nối giữa triều chính và đời sống hoàng gia.

Phía trước điện là sân Bái Đình, nơi tập hợp văn võ bá quan khi chầu vua và dâng biểu. Cùng với nhà Tả Vu, Hữu Vu và Đại Cung Môn, công trình tạo thành bố cục kiến trúc hình chữ Khẩu đặc trưng trong cung đình Huế. Đặc biệt, Điện Cần Chánh từng sở hữu hệ kết cấu gỗ được đánh giá lớn và đẹp bậc nhất trong Tử Cấm thành.

Không chỉ mang giá trị về kiến trúc, công trình còn là đỉnh cao của nghệ thuật thủ công truyền thống. Các hình thức sơn son thếp vàng, chạm khắc gỗ, chế tác pháp lam… đều đạt đến trình độ tinh xảo, phản ánh tay nghề của nhiều thế hệ nghệ nhân Việt Nam. Những họa tiết trang trí tại đây cũng là minh chứng sinh động cho phong cách mỹ thuật cung đình Huế.

Phối cảnh dự án khi hoàn thành.

Trong lịch sử, điện Cần Chánh là nơi diễn ra nhiều hoạt động nhất trong Tử Cấm thành. Đây là nơi tổ chức lễ Thường triều mỗi tháng 4 lần vào các ngày 5, 10, 20 và 25 âm lịch, cùng một phần lễ Đại triều. Ngoài ra, vua còn làm việc, tiếp sứ bộ ngoại quốc, thiết yến và tổ chức các hoạt động cung đình tại đây.

Năm 1947, điện Cần Chánh bị phá hủy nặng nề, chỉ còn lại dấu tích nền móng và các chân tảng đá. Tuy nhiên, thông qua ảnh tư liệu, khảo sát hiện trạng và kết quả khảo cổ học, các nhà chuyên môn xác định được khá rõ cấu trúc công trình như lòng gian, bước gian, đường kính cột… làm cơ sở phục dựng.

Phục hồi từ nền móng

Ngày 29/4/2025, dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích điện Cần Chánh chính thức được khởi công. Dự án do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí gần 200 tỷ đồng, triển khai trong thời gian 4 năm (từ 2025 - 2029).

Theo Ban Quản lý Dự án Di tích Cố đô Huế, việc tu bổ sẽ tập trung gia cường nền móng, bó vỉa, bậc cấp theo nguyên trạng; phục hồi hệ chân tảng đá Thanh, nền lát gạch hoa, tường bao bằng gạch vồ. Đồng thời, hệ khung gỗ, mái, vách ván, cửa và các chi tiết kiến trúc cũng sẽ được phục dựng.

Ngoài ra, toàn bộ hệ khung gỗ sẽ được phục hồi sơn son thếp vàng; mái lợp ngói ống Hoàng lưu ly, kết hợp các chi tiết trang trí như bờ nóc, ô hộc, con giống khảm sành sứ và pháp lam ở mặt tiền. Bên cạnh đó là hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại như chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy và camera an ninh.

Dự án đang được thi công.

Việc lựa chọn niên đại phục hồi được xác định kế thừa từ thời vua Gia Long đến thời vua Bảo Đại, dựa trên hệ thống tư liệu lịch sử tương đối đầy đủ. Mục tiêu là đảm bảo 3 tiêu chí cốt lõi trong bảo tồn di tích: giữ gìn giá trị lịch sử, bảo tồn tối đa yếu tố gốc và phục hồi dựa trên cứ liệu khoa học.

Tuy vậy, quá trình trùng tu vẫn đối mặt với không ít khó khăn khi một số hoa văn, họa tiết trang trí chưa được tìm thấy trong tư liệu. Hiện các đơn vị đang tiếp tục sưu tầm, tham vấn ý kiến chuyên gia, nghệ nhân và nhà khoa học để hoàn thiện.

Theo ghi nhận thực tế, khu vực dự án hiện được quây tôn bảo vệ, các đơn vị thi công đang huy động máy móc và nhân lực để gia cố nền móng, đảm bảo tiến độ cũng như không ảnh hưởng đến hoạt động tham quan.

Ban Quản lý Dự án Di tích Cố đô Huế cho biết, dù nằm trong Tử Cấm thành, điện Cần Chánh không hoàn toàn tách biệt với bên ngoài mà vẫn là không gian giao tiếp giữa vua và các đình thần ở một mức độ nhất định. Phía sau điện, bức bình phong dài mới thực sự là ranh giới tuyệt đối giữa triều chính và đời sống riêng của hoàng gia. Khi hoàn thành, tu bổ, phục hồi, công trình được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn quan trọng, thu hút người dân và du khách tham quan.

Hoàng Dũng

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/dieu-it-biet-ve-ngoi-dien-quan-trong-dang-duoc-trung-tu-gan-200-ty-dong-o-hue-169260317091629864.htm