Định danh bất động sản: Bước đột phá để đất đai về đúng giá trị

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều ý kiến nhận định, việc định danh sẽ góp phần hạn chế tình trạng mua bán “hai giá”, qua đó chống thất thu thuế. Tuy nhiên, đó mới chỉ là bề nổi của vấn đề. Ở chiều sâu hơn, yêu cầu cốt lõi là làm giàu và làm sạch dữ liệu đất đai, gắn với quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất đúng mục đích - yếu tố then chốt để đưa đất đai trở về đúng giá trị, qua đó hình thành một thị trường minh bạch, bền vững...

Tại khu vực nông thôn, không nên đánh đồng việc sở hữu nhiều đất với tiêu cực. Điều quan trọng là đất có được sử dụng đúng mục đích, có tạo ra giá trị gia tăng hay bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hay không?

Định danh bất động sản - nền móng của thị trường đất đai số

Theo Bộ Xây dựng, để bảo đảm hệ thống định danh bất động sản vận hành từ ngày 1-3-2026 đúng tinh thần Nghị định 357/2025/NĐ-CP, yêu cầu tiên quyết là thống nhất và đồng bộ dữ liệu đất đai, nhà ở và bất động sản giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Đây không đơn thuần là bài toán kỹ thuật, mà là bước chuyển căn bản trong tư duy quản trị, từ mô hình quản lý phân tán, cát cứ theo ngành, theo cấp sang quản lý dựa trên nền tảng dữ liệu số liên thông, xuyên suốt.

Theo Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, trước hết cần hoàn thiện thể chế theo hướng tiệm cận đầy đủ hơn với cơ chế thị trường, nhưng vẫn đặt trong khuôn khổ quản lý chặt chẽ của Nhà nước và bảo đảm công bằng xã hội. Nếu bài toán đất đai được giải quyết một cách căn cơ, minh bạch và hài hòa lợi ích, tác động lan tỏa sẽ rất lớn, không chỉ đối với phát triển kinh tế, mà còn góp phần ổn định xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Ở góc độ quản lý thị trường, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) Hoàng Thu Hằng cho biết, Nghị định 357/2025/NĐ-CP quy định toàn bộ hồ sơ pháp lý dự án, nguồn cung, giao dịch, giá bán và lịch sử giao dịch bất động sản đều phải được cập nhật, công khai trên hệ thống thông tin. Đây được xem là công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác thị trường đang “tắc” ở đâu, thiếu nguồn cung tại phân khúc nào, từ đó đưa ra các quyết sách điều tiết kịp thời, đúng và trúng.

Một tác động rõ nét khác là từng bước xóa bỏ tình trạng “mua một giá, khai một giá” để trốn thuế - hiện tượng tồn tại dai dẳng suốt nhiều năm qua. Khi mọi giao dịch đều được định danh, truy vết và đối chiếu bằng dữ liệu, thị trường buộc phải vận hành minh bạch và kỷ cương hơn.

Để đất đai về đúng giá trị

Tuy nhiên, thực tế cho thấy định danh bất động sản sẽ khó thành công nếu dữ liệu đất đai, dữ liệu nhà ở và bất động sản chưa được làm giàu, làm sạch và liên thông đồng bộ.

Theo Bộ Xây dựng, mã định danh bất động sản là chuỗi ký tự không quá 40 ký tự, được cấu thành từ mã định danh thửa đất (do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì), mã công trình xây dựng (do Bộ Xây dựng chủ trì), mã định danh địa điểm (do Bộ Công an chủ trì) cùng các ký tự tự nhiên. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các ngành. Chỉ cần một khâu dữ liệu chưa hoàn thiện, toàn bộ hệ thống có thể bị “nghẽn”.

Bên cạnh thách thức về kỹ thuật, việc tổ chức thực hiện ở địa phương cũng đặt ra nhiều vấn đề. Dù Bộ Xây dựng đã cấp tài khoản cho 34 tỉnh, thành phố theo Nghị định 94/2024/NĐ-CP, song không ít địa phương vẫn lúng túng trong thao tác và cập nhật dữ liệu.

Từ thực tiễn thị trường, bà Trần Thị Phượng (ở phường Cầu Giấy), người chuyên đầu tư trong lĩnh vực tài chính và bất động sản, cho rằng: Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc đánh thuế sở hữu bất động sản thứ hai hay thứ ba một cách cơ học, mà ở cách nhìn nhận bất động sản như một loại hàng hóa đặc biệt, với thông tin đầy đủ, rõ ràng về pháp lý, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng và giá trị thực. Theo bà Phượng, 3 việc cần làm ngay hiện nay là: Định danh bất động sản gắn với dữ liệu đúng - đủ - sạch - sống; quản lý chặt việc sử dụng đất đúng mục đích; và minh bạch hóa toàn bộ thông tin để người dân dễ tra cứu, dễ kiểm chứng.

Ở góc độ cơ sở, Chủ tịch UBND xã Hòa Xá Nguyễn Tuấn Anh nhìn nhận, tại khu vực nông thôn, không nên đánh đồng việc sở hữu nhiều đất với yếu tố tiêu cực. Điều quan trọng là đất có được sử dụng đúng mục đích, tạo ra giá trị gia tăng hay bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả. Việc định danh và số hóa dữ liệu đất đai, nếu được triển khai bài bản, sẽ góp phần xóa bỏ tâm lý hoang mang, đồng thời tạo nền tảng cho công tác quản lý công bằng, minh bạch.

Như vậy, cơ sở dữ liệu đất đai hoàn chỉnh không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp. Định danh bất động sản vì thế không đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật, mà là một đòn bẩy chính sách quan trọng. Khi dữ liệu được làm giàu, làm sạch; đất đai được quản lý, sử dụng đúng mục đích; giao dịch diễn ra minh bạch, thì đất đai sẽ dần trở về giá trị thực, trở thành nguồn lực phục vụ phát triển chung - đúng với đích đến của chính sách đất đai trong giai đoạn phát triển mới.

Bạch Thanh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dinh-danh-bat-dong-san-buoc-dot-pha-de-dat-dai-ve-dung-gia-tri-731216.html