Điểm tựa công nghệ cho khu vực sản xuất phía Bắc TP.HCM
Ngày 15.1, UBND TP.HCM chính thức công bố khởi công phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM. Dự án có quy mô khoảng 323 ha, được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển thành phố dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn tới.
Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố đề án Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM-Ảnh: CTV
Đề án được xây dựng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong cấu trúc siêu đô thị đa cực, đô thị khoa học công nghệ phía Bắc được định vị là một cực khoa học công nghệ quy mô lớn, giữ vai trò trung tâm dẫn dắt đổi mới sáng tạo và là điểm tựa công nghệ cho khu vực sản xuất phía Bắc TP.HCM.
Điểm khác biệt cốt lõi của đề án nằm ở cách tiếp cận tổ chức không gian phát triển. Thay vì tách rời hoạt động nghiên cứu và sản xuất, đô thị khoa học công nghệ được quy hoạch theo mô hình đặt không gian nghiên cứu ngay trong vùng sản xuất công nghệ cao. Cách làm này giúp rút ngắn chu trình từ nghiên cứu, phát triển đến thương mại hóa, tạo điều kiện đưa các kết quả khoa học nhanh chóng đi vào thực tiễn sản xuất.
Phát biểu tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết việc công bố đề án phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị của Thành phố trong hiện thực hóa các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Theo ông Bùi Minh Thạnh, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM giữ vị trí chiến lược trong tổng thể phát triển không gian của Thành phố và Vùng Đông Nam Bộ. Khu vực này có lợi thế là trung tâm công nghiệp, có khả năng hấp thụ và chuyển hóa các nguồn lực về logistics và năng lượng sạch thành năng lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi giá trị toàn cầu.
Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) được chuyển đổi công năng thành tòa nhà khoa học công nghệ.
Theo quy hoạch, vùng lõi của đô thị tập trung tại phường Bình Dương với diện tích khoảng 103 ha, kết hợp cùng khoảng 220 ha dành cho các cơ sở nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất quy mô nhỏ. Từ vùng lõi này, các hoạt động khoa học công nghệ lan tỏa ra vành đai sản xuất công nghệ cao, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp khoa học công nghệ quy mô lớn như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III.
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với công nghệ tương lai
Để kích hoạt nhanh toàn bộ hệ sinh thái, đề án xác định các dự án hạt nhân đóng vai trò dẫn dắt dòng chảy tri thức và công nghệ. Trong đó có Khuôn viên Đổi mới Sáng tạo Sài Gòn với quy mô khoảng 100 ha, Khu Công nghệ số tập trung Bình Dương khoảng 15 ha và Khu phức hợp Khoa học và Công nghệ rộng khoảng 20 ha. Các dự án này được kỳ vọng trở thành nơi hội tụ nhân lực chất lượng cao, doanh nghiệp công nghệ và các hoạt động nghiên cứu ứng dụng.
Đáng chú ý, Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương cũ sẽ được chuyển đổi thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ, cho phép đưa các thiết chế khoa học vào khai thác ngay, qua đó sử dụng hiệu quả tài sản công theo chuẩn mực quốc tế. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của đô thị còn được hậu thuẫn bởi mạng lưới đối tác học thuật uy tín trong và ngoài nước như A STAR ARTC của Singapore, Viện Fraunhofer ENAS của Đức, Đại học Quốc gia Singapore cùng các trường đại học lớn trong nước.
Trên nền tảng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 98 và Nghị quyết số 260 của Quốc hội, đề án đề xuất mô hình quản lý một cửa và áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Đây sẽ là môi trường thuận lợi để thử nghiệm các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và thiết bị bay không người lái trước khi triển khai trên diện rộng.
Về lâu dài, đô thị khoa học công nghệ phía Bắc TP.HCM hướng tới xây dựng không gian sống và làm việc chất lượng cao, lấy con người và nhân tài làm trung tâm. Hệ thống cây xanh, các công trình đạt tiêu chuẩn xanh cùng mạng lưới giáo dục STEM và các thiết chế văn hóa khoa học được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành một đô thị đáng sống, đồng thời tạo nền tảng bền vững cho tăng trưởng kinh tế dựa trên công nghệ trong tương lai.
Nguyễn Tuyết