Định hình đô thị chuyên đề

4 giờ trướcBài gốc

Đô thị các phường Hội An - Hội An Đông - Hội An Tây thể hiện đậm nét chức năng sinh thái - văn hóa - du lịch. Ảnh: QUỐC TUẤN

Thích ứng xu thế

Trong nhiều năm, quá trình phát triển đô thị thường diễn ra theo mô hình đô thị tổng hợp, lấy khu vực trung tâm làm hạt nhân, đa chức năng và mở rộng không gian theo chiều rộng.

Cách tiếp cận này góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh, nhưng cũng bộc lộ những hạn chế như quá tải hạ tầng, gia tăng áp lực dân số và chưa khai thác hết tiềm năng của các vùng ngoài lõi đô thị. Trong bối cảnh mới, quy hoạch Đà Nẵng xác định chuyển hướng sang tổ chức không gian theo mô hình đô thị chuyên đề, mở ra cách tiếp cận linh hoạt và bền vững hơn.

Theo các chuyên gia, thực tế Việt Nam cũng đang tiến đến quá trình đô thị hóa giai đoạn 2, tức là chuyển từ mở rộng vật lý sang nâng cao chất lượng đô thị nên đô thị Đà Nẵng có cơ hội để đi tiên phong trong các mô hình như đô thị sinh thái, đô thị thông minh, đô thị gắn kết văn hóa - di sản.

Ông Nguyễn Cửu Loan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị thành phố Đà Nẵng cho rằng, việc tái tổ chức không gian đô thị sau sáp nhập địa giới hành chính không chỉ là điều chỉnh quy hoạch, mà là một tiến trình chiến lược nhằm cấu trúc lại toàn bộ hệ thống đô thị trên nền tảng cân bằng giữa phát triển, bảo tồn và thích ứng.

Cốt lõi của mô hình đô thị chuyên đề là hình thành các cực phát triển mang tính chuyên biệt, trong đó mỗi khu vực đô thị tập trung vào một lĩnh vực kinh tế chủ lực, thay vì dàn trải chức năng như trước. Không gian đô thị vì vậy không còn giới hạn trong ranh giới hành chính hay khu vực trung tâm mà được mở rộng ra cả vùng nông thôn, trung du và miền núi, tạo thành một chỉnh thể liên kết trong chuỗi giá trị phát triển. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy “đô thị hóa nông thôn” sang “tổ chức lại không gian vùng”, nơi mỗi khu vực đều có vai trò riêng nhưng gắn kết chặt chẽ.

Việc chuyển sang mô hình đô thị chuyên đề cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong quản lý phát triển. Cơ quan quản lý sẽ phải đồng thời kiểm soát phân bố dân cư, điều tiết dân số tạm trú phù hợp với khả năng đáp ứng của hạ tầng, tránh tái diễn tình trạng dồn nén tại khu vực trung tâm.

Nhiều đô thị chờ đợi

Thực tế trong quá trình quy hoạch đô thị trước khi hợp nhất, cơ quan quản lý địa phương cũng đã tính đến phương án hình thành các đô thị chuyên đề, phân định rõ chức năng đô thị. Do đó, UBND thành phố xác định kế thừa cách tổ chức đô thị theo chức năng, đầu mối vùng.

Vùng miền núi phía Tây được định hướng phát triển đô thị sinh thái quy mô vừa gắn với bảo tồn thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số. Trong ảnh: Một góc trung tâm xã Trà My. Ảnh: QUỐC TUẤN

Một số khu vực đã hình thành chức năng nổi trội như Hội An gắn với đô thị sinh thái - văn hóa - du lịch; Núi Thành gắn đô thị công nghiệp - dịch vụ… Ông Nguyễn Cửu Loan nhận định, đô thị lõi hiện hữu Hải Châu, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, tài chính và dịch vụ cao cấp. Tuy nhiên, các cực phát triển mới cần được định hình rõ nét hơn, góp phần chia sẻ chức năng và giảm áp lực cho khu vực trung tâm.

Ở phía Tây Bắc, khu vực Liên Chiểu - Bà Nà được định hướng trở thành cực công nghiệp - công nghệ cao, gắn với các trung tâm logistics và công nghiệp phụ trợ. Đây được xem là không gian động lực mới, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế tri thức và sản xuất công nghệ cao.

Trong khi đó, khu vực ven biển Nam Hội An cơ hội hình thành chuỗi đô thị chuyên đề về du lịch - dịch vụ chất lượng cao cũng như công nghiệp xanh đang dần rõ nét khi nhiều dự án động lực liên tiếp hình thành thời gian qua.

Còn với vùng miền núi phía Tây, định hướng phát triển đô thị sinh thái quy mô vừa phải là trọng tâm xuyên suốt gắn với kinh tế dược liệu, bảo tồn thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số. Qua đó, từng bước đưa khu vực này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế của thành phố.

Với đô thị chuyên đề gắn với hạ tầng kỹ thuật, định hướng phát triển đô thị sân bay tại Đà Nẵng và Chu Lai tiếp tục được thúc đẩy, nhằm tăng cường kết nối liên vùng và quốc tế. Theo UBND thành phố, việc quy hoạch nâng công suất và nâng cấp hạ tầng sân bay quốc tế Đà Nẵng là nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, gắn với định hướng khu thương mại tự do và mô hình đô thị sân bay.

Còn với hạ tầng chiến lược cực nam thành phố, PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói: “Cảng Kỳ Hà gắn với sân bay Chu Lai cần được xem là tọa độ ưu tiên để hình thành đô thị cảng biển - sân bay. Đặc biệt là đô thị sân bay Chu Lai, phải sớm thúc đẩy để nắm bắt thời cơ vì đã bàn từ lâu, đây là khu vực sẽ có vị thế đặc biệt”.

Một điểm nhấn khác trong việc định hướng hình thành đô thị chuyên đề của Đà Nẵng là khu đô thị Đại học quốc gia Đà Nẵng phía Bắc. Theo điều chỉnh quy hoạch Đà Nẵng thời kỳ 2021 - 2030 tầm nhìn đến năm 2050, khu đô thị này có quy mô dự kiến khoảng 558ha, tọa lạc tại phường Ngũ Hành Sơn và phường Điện Bàn Đông, được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Việc điều chỉnh quy mô, chức năng khu vực này kỳ vọng góp phần hình thành đô thị giáo dục, một cực phát triển tri thức, bổ sung cho cấu trúc đô thị đa trung tâm của Đà Nẵng.

QUỐC TUẤN

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/dinh-hinh-do-thi-chuyen-de-3330733.html