Định hướng quy hoạch 100 năm và tầm nhìn phát triển Thủ đô Hà Nội

một ngày trướcBài gốc

Chuyển đổi tư duy quy hoạch phát triển Thủ đô

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh – Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội, thành phố đang đứng trước yêu cầu phát triển mới trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, áp lực dân số lớn, biến đổi khí hậu ngày càng rõ và yêu cầu cạnh tranh, hội nhập quốc tế ngày càng cao.

"Thực tiễn hơn 14 năm triển khai quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và quá trình lập điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 cho thấy, quy hoạch đã đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ nhiều hạn chế mang tính cấu trúc, đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới, dài hạn và linh hoạt hơn", Giám đốc Sở Quy hoạch Hà Nội đánh giá.

Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là yêu cầu chuyển đổi tư duy quy hoạch: từ ngắn hạn sang dài hạn, từ quy hoạch tĩnh sang quy hoạch động, từ quản lý không gian sang quản trị phát triển.

Đánh giá thẳng thắn, Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho rằng, công tác lập và thực thi quy hoạch thời gian qua còn tồn tại nhiều hạn chế. Trong đó, quy hoạch thiếu tính linh hoạt, dự báo dân số và dòng di cư chưa sát thực tế; mối quan hệ giữa quy hoạch và hạ tầng chưa đồng bộ, khiến nhiều khu vực phát triển nhanh hơn khả năng chịu tải của giao thông, thoát nước, xử lý nước thải.

“Cơ sở dữ liệu quy hoạch còn phân tán, ứng dụng công nghệ số chủ yếu dừng ở giai đoạn lập quy hoạch, chưa trở thành công cụ giám sát, điều hành phát triển. Việc tổ chức không gian đô thị vẫn thiên về quản lý mặt bằng, trong khi không gian ngầm, không gian theo chiều đứng chưa được khai thác tương xứng”, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh phân tích.

Một điểm nghẽn khác là cơ chế liên kết vùng còn hạn chế, Hà Nội chưa được trao đủ thẩm quyền và nguồn lực để đóng vai trò trung tâm điều phối phát triển vùng Thủ đô, trong khi thiếu các công cụ giám sát, đánh giá việc thực hiện quy hoạch theo thời gian thực.

Quản lý đất đai - trụ cột để hiện thực hóa quy hoạch

Ở góc độ thực thi, ông Nguyễn Xuân Đại – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh, quản lý đất đai và giải phóng mặt bằng là khâu then chốt quyết định hiệu quả triển khai quy hoạch và tiến độ các dự án đầu tư.

Năm 2025, Hà Nội đã tập trung chuẩn bị đồng bộ về thể chế, chính sách, quy định pháp luật và định hướng quy hoạch, qua đó tạo dựng niềm tin, thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp lớn.

Ông Nguyễn Xuân Đại – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực: thủ tục hành chính tiếp tục được cải cách, số vụ việc khiếu nại, khiếu kiện về đất đai giảm rõ rệt; nhiều dự án tồn đọng được tháo gỡ, đưa đất vào sử dụng hiệu quả. Đặc biệt, tổng thu ngân sách từ đất năm 2025 đạt khoảng 120.000 tỷ đồng, bằng 243,5% chỉ tiêu được giao, được đánh giá là kết quả mang tính đột phá.

Ông Nguyễn Xuân Đại cũng chỉ ra trong công tác quản lý đất đai vẫn còn không ít khó khăn như việc xác định nguồn gốc đất phức tạp, một số dự án chậm triển khai, hồ sơ địa chính chưa đồng bộ, tình trạng sử dụng đất sai mục đích và năng lực thực thi ở một bộ phận chính quyền cơ sở chưa theo kịp yêu cầu mới.

“Ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như thành lập 4 tổ công tác, cử 126 cán bộ trực tiếp hỗ trợ địa phương; tham mưu ban hành Nghị quyết số 87 của HĐND TP Hà Nội về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy mạnh số hóa hồ sơ địa chính, hiện đại hóa công tác quản lý”, theo ông Nguyễn Xuân Đại.

Đáng chú ý, thành phố Hà Nội đã tiếp tục thúc đẩy phân cấp, phân quyền, với việc tham mưu phân cấp 143 nội dung liên quan đến đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng cho địa phương từ 1/1/2026. Cùng với đó, bảng giá đất mới áp dụng từ đầu năm 2026, xác định theo bảng giá nhân với hệ số K, được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Hà Nội đang có 1.515 dự án sử dụng đất, song vẫn còn khoảng 5.895ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, năm 2025 đã xuất hiện nhiều điểm sáng, đặc biệt là các dự án hạ tầng trọng điểm như đường Vành đai 4, Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục) và 7 cây cầu qua sông Hồng.

Đáng chú ý, dự án Vành đai 1 đã xử lý dứt điểm các vướng mắc tồn tại suốt 10 năm chỉ trong vòng 1 tháng, với sự đồng thuận của hơn 1.000 hộ dân, cho thấy hiệu quả rõ nét của sự lãnh đạo quyết liệt, trách nhiệm người đứng đầu và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Từ thực tiễn quy hoạch và quản lý đất đai, các chuyên gia và lãnh đạo Hà Nội thống nhất cho rằng, quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cần được xây dựng theo mô hình quản trị quy hoạch động, dựa trên dữ liệu và công nghệ số, cho phép cập nhật, giám sát và điều chỉnh linh hoạt.

Một góc Hồ Tây Hà Nội

Theo đó, quy hoạch phải gắn chặt với năng lực hạ tầng, phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, đa tầng – đa lớp, với cấu trúc Trục – Vành đai – Ga, trong đó hạ tầng giao thông, năng lượng, nước, thoát nước và hạ tầng số đóng vai trò dẫn dắt phân bổ không gian và nguồn lực phát triển.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm là thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để Hà Nội chuyển mình mạnh mẽ. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, đòi hỏi sự thống nhất cao về tư duy, quyết tâm chính trị lớn và một cơ chế thực thi đủ mạnh, đủ linh hoạt, gắn kết chặt chẽ giữa quy hoạch – đất đai – hạ tầng, tạo nền tảng vững chắc cho Thủ đô phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Cao Thắng/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/chinh-tri/dinh-huong-quy-hoach-100-nam-va-tam-nhin-phat-trien-thu-do-ha-noi-post1257984.vov