Học giả, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, nhà báo Ngụy Vi, Trưởng ban tiếng Việt của Đài Phát thanh - Truyền hình Trung ương Trung Quốc
Đó là nhận định của Học giả, Chuyên gia nghiên cứu Việt Nam, nhà báo Ngụy Vi - Trưởng ban tiếng Việt của Đài Phát thanh - Truyền hình Trung ương Trung Quốc trong buổi phỏng vấn với Báo Đại biểu Nhân dân trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIV, khai mạc sáng 19/1.
Những cải cách mạnh mẽ tiếp nối từ “Đổi mới”
- Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và phức tạp, ông đánh giá như thế nào về những thành tựu nổi bật của Việt Nam sau 4 thập kỷ thực hiện đường lối Đổi mới, đặc biệt là sau nhiệm kỳ Đại hội XIII?
- Gần bốn thập kỷ sau khi khởi xướng chính sách Đổi mới và mở cửa, tư duy đổi mới đã trở thành nguyên tắc chỉ đạo quan trọng cho sự phát triển toàn diện của Việt Nam trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, đối ngoại và an ninh quốc gia. Lý luận Đổi mới cũng đã phát triển thành một trụ cột tư tưởng quan trọng của Việt Nam, bên cạnh chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh.
Tiếp nối tinh thần Đổi mới, công cuộc cải cách của Việt Nam tiếp tục được đẩy mạnh trong những năm gần đây và đặc biệt là trong năm 2025. Về hệ thống chính trị, bộ máy Chính phủ được tinh gọn từ 30 cơ quan xuống còn 21; 63 tỉnh, thành phố được tổ chức lại thành 34 tỉnh, thành phố; mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả và năng suất quản lý hành chính.
Về kinh tế - xã hội, Việt Nam đã đạt được một loạt thành công đáng chú ý. Theo các số liệu chính thức của Cục Thống kê Việt Nam, trong 5 năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng nhanh chóng, với công nghiệp và dịch vụ chiếm 80,4% GDP, tiếp tục chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Kinh tế Việt Nam năm 2025 đạt mức tăng trưởng ấn tượng 8,02%, trở thành quốc gia tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Quy mô GDP sẽ vượt quá 514 tỷ USD, GDP bình quân đầu người vượt quá 5.000USD, chính thức đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao. Những con số này cho thấy năng lực điều hành kinh tế hiệu quả, cũng như tiềm năng phát triển dài hạn của Việt Nam.
Ảnh: KT
Tôi cũng nhận thấy, Việt Nam tiếp tục là điểm đến rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện năm 2025 ước đạt 27,62 tỷ USD, tăng khoảng 9% so với năm trước. Hoạt động thương mại phát triển năng động, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD, duy trì thặng dư thương mại khoảng 20 tỷ USD, qua đó đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có kim ngạch thương mại hàng đầu thế giới.
Năm 2025, Việt Nam thu hút 27,62 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài thực tế, tăng 9% so với năm trước, đạt mức cao nhất trong 5 năm (2021 - 2025). Kim ngạch thương mại ước đạt vượt quá 930 tỷ USD, tăng 18% so với năm trước, đạt thặng dư thương mại 20 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong 25 nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới. (Chú thích của PV: Theo Tổ chức Thương mại thế giới, Việt Nam hiện xếp thứ 21 thế giới về xuất khẩu và thứ 20 về nhập khẩu, tăng 11 và 12 bậc so với một thập kỷ trước).
Song song với đó, Việt Nam đặc biệt chú trọng đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Năm 2025, tổng chiều dài đường bộ cao tốc (tính cả đường dẫn, nút giao) đạt khoảng 3.803km, tăng mạnh so với năm 2020. Bên cạnh đó, với nhiều dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn được hoàn thành, hỗ trợ phát triển kinh tế.
Phải khẳng định rằng, những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội mà Việt Nam đạt được trong thời gian qua là rất đáng ghi nhận, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Việc duy trì tăng trưởng cao, mở rộng quy mô nền kinh tế và thúc đẩy hội nhập quốc tế cho thấy nền tảng phát triển ngày càng vững chắc và khả năng thích ứng tốt của Việt Nam.
Chính sách đối ngoại là đòn bẩy mạnh mẽ cho thành tựu kinh tế
- Hoạt động đối ngoại của Việt Nam thời gian qua ngày càng chủ động, thực chất và hiệu quả. Ông nhìn nhận thế nào về vai trò của đường lối đối ngoại trong việc nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam?
- Với việc nâng cấp các quan hệ đối tác quan trọng và tăng cường lòng tin chính trị lẫn nhau, hợp tác của Việt Nam với nhiều nước trên mọi lĩnh vực đã đạt được những thành tựu đáng kể. Tôi cho rằng, những thành tựu của Việt Nam trong công tác đối ngoại đã mang lại cho đất nước các bạn những cơ hội phát triển chưa từng có. Như tôi được biết, Việt Nam đã mở rộng quan hệ kinh tế và thương mại với hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, và tính đến năm 2025 đã ký kết 17 hiệp định thương mại tự do với 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có nhiều nền kinh tế lớn. Đường lối đối ngoại hiệu quả của Đảng và nhà nước Việt Nam, trong đó có ngoại giao kinh tế, đã hỗ trợ mạnh mẽ cho những thành tựu kinh tế nổi bật của đất nước.
Nếu như Đại hội XIII mang tính chất “khởi tạo” với tầm nhìn dài hạn đến năm 2045, thì dự thảo Đại hội XIV thể hiện sự “bứt phá” và tính cấp bách cao hơn. Dự thảo văn kiện của Đại hội XIV nhấn mạnh hơn tới các nội dung như đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và chuyển đổi số, phản ánh nhận thức và quyết tâm thay đổi mô hình tăng trưởng. Trong mô hình phát triển mới, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam không còn dựa chủ yếu vào lao động giá rẻ hay tài nguyên thiên nhiên, mà chuyển sang dựa trên “chất xám” và “dữ liệu” như những nguồn lực chiến lược. Cách tiếp cận này, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thay vì chỉ dừng ở khâu gia công.
Giáo sư Shimizu Masaki, Đại học Osaka, Nhật Bản
Đại hội sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam theo tầm nhìn quốc gia 2030 - 2045. Những cải tổ hành chính gần đây và nỗ lực nâng cao hiệu quả hoạt động của cả chính quyền trung ương và địa phương đến năm 2025 đã đặt nền tảng vững chắc cho hướng đi này. Trên cơ sở đó, Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ chỉ ra con đường để hiện thực hóa “Tầm nhìn Việt Nam 2045” và khẳng định hiệu quả quản trị nhà nước.
Ông Kwon Sung Taek, Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế và Văn hóa Hàn Quốc - Việt Nam (KOVECA)
Đặc biệt, dưới sự chỉ đạo chiến lược của các nhà lãnh đạo cấp cao hai đảng, Trung Quốc và Việt Nam đã liên tục làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện và thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc mang ý nghĩa chiến lược, đạt được những kết quả đáng kể. Dưới sự đồng thuận quan trọng của Tổng Bí thư hai đảng, hai nước đã làm sâu sắc thêm sự phù hợp về chiến lược phát triển, thực hiện các kế hoạch hợp tác của Chính phủ hai nước về sự phù hợp của Sáng kiến “Vành đai và Con đường” và khuôn khổ “Hai hành lang, một vành đai”, và tạo ra nhiều nền tảng hợp tác kinh tế - công nghệ hơn. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong hơn 20 năm liên tiếp. Sự hợp tác giữa chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng của Trung Quốc và Việt Nam ngày càng chặt chẽ. Trung Quốc ủng hộ việc Việt Nam hội nhập toàn diện vào cộng đồng quốc tế, phát triển quan hệ đối ngoại rộng rãi và hữu nghị, cũng như vai trò quan trọng hơn của Việt Nam trong hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng khu vực và toàn cầu.
Tính định hướng của một tầm nhìn dài hạn
- Đại hội Đảng XIV sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với định hướng phát triển của Việt Nam nói chung và trong lĩnh vực đối ngoại nói riêng, thưa ông?
- Hiện nay, Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển quốc gia. Trên chặng đường này, Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức, là phép thử cho sự khôn ngoan của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới của sự vươn lên mạnh mẽ, thách thức lớn nhất đối với Đảng Cộng sản Việt Nam là tiếp tục củng cố các thiết chế tham gia của nhân dân và bảo đảm sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội.
Việc phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc nhiều vào nâng cao hiệu quả thể chế, tính minh bạch trong chính sách và khả năng đáp ứng các nguyện vọng xã hội, đặc biệt là của thế hệ trẻ.
Việc kiên trì xây dựng nền quản trị liêm chính, trọng dụng nhân tài và hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng khoa học sẽ là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của nhân dân và bảo đảm sức bền lâu dài của quốc gia.
Ông Assaf Talgam, sử gia và nhà báo của Zo HaDerekh - cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản Israel
Việt Nam đã đề ra các nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện các mục tiêu chiến lược đề ra đến năm 2030, đưa Việt Nam trở thành một quốc gia đang phát triển với nền công nghiệp hiện đại và thu nhập trung bình cao, và đến năm 2045 trở thành một quốc gia phát triển, thu nhập cao, nơi tất cả mọi người đều có cơ hội phát triển toàn diện và được hưởng sự thịnh vượng, tự do, hạnh phúc và một xã hội văn minh. Con đường then chốt để hiện thực hóa các mục tiêu này là kiên định thúc đẩy tiến trình Đổi mới. Tuy nhiên, điểm khác biệt của Đổi mới ở giai đoạn này chính là việc xác định Việt Nam đang bước vào “kỷ nguyên mới” - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội, tư duy tăng trưởng cũng có sự chuyển dịch rõ rệt, từ ưu tiên tốc độ sang chú trọng chất lượng, từ phát triển nhanh sang bền vững. Tôi nhận thấy, dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng đã cho thấy rõ tính định hướng của một tầm nhìn dài hạn.
Từ góc nhìn của mình, tôi nghĩ rằng chính sách đối ngoại của Việt Nam trong tương lai sẽ tiếp tục tập trung vào tính ổn định và nhất quán của chính sách đối ngoại, đặc biệt là trong quan hệ với các cường quốc. Bên cạnh đó, việc chủ động nhận diện và thích ứng với những rủi ro, bất định của tình hình khu vực và toàn cầu được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm sự ổn định và phát triển lâu dài của đất nước thông qua phát triển quan hệ đối ngoại. Tăng cường hợp tác với các nước đang phát triển và các nước xã hội chủ nghĩa để cùng nhau giải quyết các thách thức quốc tế có thể được nhấn mạnh trong giai đoạn sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV.
- Xin cảm ơn ông!
Linh Anh thực hiện