Định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

2 giờ trướcBài gốc

Hội An trở thành điểm hẹn của nghệ sĩ quốc tế từ hoạt động Liên hoan hợp xướng quốc tế. Ảnh: Đặng Kế Đông

Những năm gần đây, Đà Nẵng đang định vị là địa phương có hệ sinh thái sự kiện văn hóa đa dạng. Bên cạnh Lễ hội pháo hoa quốc tế (DIFF) tổ chức thường niên, các hoạt động từ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF), lễ hội âm nhạc, nghệ thuật đường phố, chương trình biểu diễn thực cảnh, triển lãm mỹ thuật... góp phần quan trọng trong hành trình phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.

Khai mở từ bản sắc

Ngày 18/3, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó, Đà Nẵng xác định mục tiêu xây dựng văn hóa trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững.

Để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, thành phố đang chú trọng nâng cấp Sân bay quốc tế Đà Nẵng; chuyển đổi cảng Tiên Sa thành cảng du lịch chuyên dụng và hoàn thiện các tuyến đường bộ, đường sắt đô thị kết nối liên vùng đến Hội An, Tam Kỳ, Chu Lai và các cửa khẩu quốc tế. Bên cạnh đó, Đà Nẵng sẽ sớm khởi công các dự án trọng điểm như Công viên văn hóa lịch sử Ngũ Hành Sơn, Tổ hợp pháo hoa quốc tế để tạo động lực mới cho điểm đến.

Cạnh đó, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến hấp dẫn của khu vực và thế giới, Đà Nẵng xác định phát triển du lịch dựa trên nền tảng di sản văn hóa, lịch sử và bản sắc xứ Quảng. Thành phố tập trung xây dựng các dòng sản phẩm đặc trưng như du lịch di sản gắn với Hội An, Mỹ Sơn, Bia Ma Nhai Ngũ Hành Sơn; nghỉ dưỡng biển cao cấp kết hợp thể thao biển, du thuyền, golf, chăm sóc sức khỏe; đồng thời đẩy mạnh du lịch MICE, lễ hội và sự kiện. Bên cạnh đó, Đà Nẵng ưu tiên phát triển kinh tế đêm, mở rộng xúc tiến thị trường, từng bước định vị là điểm đến văn hóa, di sản đa trải nghiệm.

Dư địa lớn nhất của Đà Nẵng hiện tại ngoài hệ sinh thái sự kiện, lễ hội kho tàng di sản văn hóa đặc sắc của vùng đất xứ Quảng chính là nội lực để phát triển mạnh công nghiệp văn hóa. Từ Đô thị cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn, Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ, nghề làm đèn lồng Hội An, nghề gốm Thanh Hà, làng mộc Kim Bồng, nghề dệt Mã Châu đến hệ thống làng biển, văn hóa sông nước Thu Bồn, văn hóa Cơ Tu vùng núi phía Tây... chính là nguồn nguyên liệu cho các ngành công nghiệp sáng tạo.

Hội An trở thành điểm hẹn của nghệ sĩ quốc tế từ hoạt động Liên hoan hợp xướng quốc tế. Ảnh: Đặng Kế Đông

PGS-TS. Nguyễn Thị Thu Phương, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du Lịch Việt Nam từng chia sẻ, để khai thác toàn diện lợi thế của thành phố, Đà Nẵng nên chăng vận hành công nghiệp văn hóa như một hệ sinh thái tích hợp, từ chuỗi giá trị sáng tạo, cảm hứng di sản, thiết kế, chế tác, sản xuất, truyền thông đến tiêu dùng văn hóa; và ở mỗi công đoạn, thành phố đều có lợi thế cạnh tranh riêng.

Có thể thấy, vài năm trở lại đây, nhiều không gian sáng tạo liên tục ra đời và hoạt động hiệu quả như Oul Soul Đà Nẵng Art Hub, 9Blocks Creative, Đà Nẵng Tui… Một số ngành công nghiệp văn hóa tiềm năng như mỹ thuật - nhiếp ảnh - triển lãm - điện ảnh đang tạo dấu ấn đậm nét. Đặc biệt, du lịch văn hóa được coi là ngành kinh tế mũi nhọn đóng góp lớn trong tốc độ tăng trưởng ấn tượng của thành phố.

Thương hiệu văn hóa

Cùng với DIFF 2026, Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng bắt đầu tạo hiệu ứng đáng kể. Không chỉ là nơi giao lưu điện ảnh, liên hoan phim đang từng bước đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến của các nhà làm phim trong nước và quốc tế. Đây cũng là cơ hội để thành phố hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành một trong 3 trung tâm điện ảnh lớn của Việt Nam, phát triển trường quay, trung tâm hậu kỳ và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất phim.

TS. Nguyễn Thị Hậu, nhà nghiên cứu văn hóa đô thị, cho rằng cùng với bảo tồn di sản, chuyển hóa được di sản thành sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế là điều cần thiết. Theo đó, di sản không chỉ là những công trình hay hiện vật được gìn giữ trong bảo tàng. Di sản còn là câu chuyện, ký ức, lối sống, tri thức dân gian và bản sắc cộng đồng. Khi những giá trị đó được kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh, thiết kế, nghệ thuật trình diễn, du lịch trải nghiệm hay công nghệ số thì sẽ trở thành nguồn lực của công nghiệp văn hóa.

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng hằng năm trở thành biểu tượng thị giác, góp phần xây dựng thương hiệu Đà Nẵng thành phố sáng tạo. Ảnh: LÂM VIÊN

Các nhà văn hóa cho rằng, nếu DIFF kể câu chuyện về một thành phố trẻ và hội nhập thì Đà Nẵng hoàn toàn có thể kể thêm những câu chuyện về thương cảng Hội An, con đường gốm sứ trên biển, văn hóa Champa, ký ức sông Thu Bồn hay đời sống cư dân miền biển bằng các sản phẩm sáng tạo hiện đại.

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố là việc xây dựng thương hiệu các sản phẩm văn hóa đặc trưng, từ lễ hội, du lịch trải nghiệm sáng tạo đến các không gian văn hóa đêm và phố sáng tạo. Theo các chuyên gia, đây là bước đi cần thiết bởi công nghiệp văn hóa cuối cùng vẫn là câu chuyện của thương hiệu.

Hàn Quốc có làn sóng Hallyu, Nhật Bản có anime, Pháp có các tuần lễ nghệ thuật, còn Singapore nổi bật với mô hình thành phố lễ hội. Đà Nẵng cũng cần một hệ sinh thái nhận diện riêng dựa trên những giá trị không nơi nào có.

Sức sống của văn hóa xứ Quảng nằm ở tinh thần mở cửa, giao thương và tiếp biến. Từ thương cảng Hội An thế kỷ 17 đến thành phố biển Đà Nẵng hôm nay đều mang trong mình đặc tính hội nhập nhưng vẫn giữ được bản sắc. Đó chính là chất liệu để hình thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa mang dấu ấn riêng.

Nếu pháo hoa tạo nên biểu tượng thị giác cho thành phố, điện ảnh kể những câu chuyện về con người và vùng đất, thì hệ thống di sản xứ Quảng sẽ là phần hồn giúp Đà Nẵng khác biệt trong cuộc cạnh tranh giữa các đô thị sáng tạo. Từ những không gian nghệ thuật đang dần hình thành, có thể thấy Đà Nẵng đã bắt đầu bước vào một hành trình chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển, kiến tạo một nền kinh tế sáng tạo từ công nghiệp văn hóa.

HẢI DUY

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/dinh-vi-ban-sac-phat-trien-cong-nghiep-van-hoa-3339144.html