Từ phòng mổ cấp cứu đến phòng xử án, pháo nổ đang để lại những hệ lụy nghiêm trọng.
Một tiếng nổ – có người vào phòng mổ, có người không còn cơ hội
Khoa Phẫu thuật chi trên và vi phẫu, Viện Chấn thương – Chỉnh hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa tiếp nhận một nam thiếu niên 15 tuổi trong tình trạng tổn thương đặc biệt nghiêm trọng do pháo nổ. Khi nhập viện ở giờ thứ ba sau tai nạn, bàn tay trái của em dập nát gần như hoàn toàn, kèm vết thương phần mềm vùng đùi.
Các bác sĩ phải chạy đua từng phút để giữ lại phần chi thể còn có thể cứu chữa. Nhưng ngay cả khi được đưa vào phòng mổ, đó cũng mới chỉ là cơ hội để giành lại sự sống, chưa thể bảo đảm tương lai không còn di chứng.
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, chỉ trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026, nhiều ca cấp cứu do pháo nổ cũng liên tiếp được tiếp nhận. Theo PGS.TS Lưu Quang Thùy, tai nạn do pháo nổ thường gây tổn thương rất nặng và diễn biến nhanh; nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc, suy hô hấp, mất máu nhiều, buộc phải hồi sức và gây mê cấp cứu ngay.
Nhưng được vào phòng mổ đã là may mắn, bởi không phải ai cũng còn cơ hội sửa chữa. Tối 31-1, tại Phú Thọ, sau tiếng nổ lớn nghi do pháo tự chế phát ra từ khu vực trang trại, anh V.V.C (sinh năm 1984) được phát hiện tử vong tại chỗ. Không có ca cấp cứu nào kịp triển khai. Không có cơ hội thứ hai.
Pháo nổ không đơn thuần là “thú vui” ngày Tết mà là mối nguy trực tiếp đối với tính mạng, sức khỏe con người. Và ngoài cái giá “tiền mất, tật mang”, những người sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ pháo trái phép còn phải đối diện với chế tài nghiêm khắc của pháp luật.
Theo Điều 190 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, hành vi mua bán pháo nổ, thuốc pháo trái phép bị xử lý về tội “Buôn bán hàng cấm”, với mức hình phạt cao nhất lên tới 15 năm tù. Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.
Một phút bất chấp có thể đổi lấy thương tật suốt đời. Vài chục triệu đồng tiền lời có thể phải đánh đổi bằng nhiều năm tù giam.
Ảnh minh họa
Cái giá phải trả và quyết tâm "không khoan nhượng"
Thực tế đấu tranh trên địa bàn Hà Nội cho thấy các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi. Theo Công an TP Hà Nội, nhiều đối tượng đặt mua hóa chất, công cụ để tự sản xuất pháo nổ; lợi dụng mạng xã hội để tìm nguồn hàng, giao dịch chuyển khoản, thuê vận chuyển trung gian nhằm che giấu hành vi.
Không dừng lại ở thủ đoạn nhỏ lẻ, một số nhóm còn tổ chức sản xuất, mua bán theo hướng khép kín, có sự phân công vai trò cụ thể. Điển hình, Công an TP Hà Nội đã triệt phá nhóm Nguyễn Văn Vương, Đỗ Văn Tư Ngọc và Nguyễn Đình Hòa (cùng trú tại xã Ứng Thiên, TP Hà Nội) khi các đối tượng đặt mua hóa chất, công cụ để sản xuất pháo nổ mang bán, đồng thời mua pháo hoa nổ qua mạng xã hội để tiêu thụ kiếm lời. Tang vật thu giữ gồm khoảng 14kg pháo thành phẩm, gần 120kg nguyên liệu cùng nhiều công cụ sản xuất.
Cũng theo Công an TP Hà Nội, tính đến ngày 10-2-2026, toàn thành phố đã phát hiện, xử lý 104 vụ với 143 đối tượng; thu giữ gần 9 tấn pháo các loại. Trong đó, đã khởi tố 57 vụ với 80 đối tượng; xử lý hành chính 16 vụ, 21 đối tượng; nhiều vụ việc khác đang tiếp tục điều tra, làm rõ.
Không chỉ dừng ở con số thống kê, nhiều trường hợp đã bị khởi tố để xử lý hình sự. Ngày 13-2-2026, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố bị can đối với Hoàng Văn Minh (sinh năm 2001) và Hoàng Văn Huy (sinh năm 2007; cùng trú tại thôn Đại Từ, xã Quảng Bị, TP Hà Nội) về hành vi “Gây rối trật tự công cộng” do đốt pháo nổ trái phép.
Và khi các vụ án được đưa ra xét xử, mức án cụ thể chính là lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất. Tại phiên tòa lưu động do Tòa án Nhân dân khu vực 8 vừa xét xử tại xã Đan Phượng, các bị cáo Nguyễn Văn Bình (SN 1982), Nguyễn Thị Nết (SN 1985) và Trần Thị Kim Dung (SN 1990) đã bị tuyên phạt mỗi bị cáo 5 năm tù về tội “Buôn bán hàng cấm” theo điểm g, khoản 2, Điều 190 Bộ luật Hình sự, sau khi tổ chức mua bán 94,230 kg pháo nổ theo chuỗi khép kín từ tìm nguồn, trung gian đến tiêu thụ.
Toàn bộ quá trình từ thỏa thuận giá cả, nhận tiền đặt cọc, thuê xe vận chuyển… đều đã bị cơ quan chức năng làm rõ và xử lý nghiêm minh. Lợi nhuận thu được chưa kịp hưởng trọn, nhưng bản án 5 năm tù thì phải chấp hành đủ.
Song song với công tác điều tra, xử lý, lực lượng chức năng cũng xác định phòng ngừa là giải pháp lâu dài. Hiện Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phòng ngừa hướng trực tiếp tới người dân, nhất là tại các khu dân cư, trường học và ngay trong các cơ sở kinh doanh pháo hoa được cấp phép, nhằm nâng cao nhận thức, phân biệt rõ giữa pháo hoa hợp pháp và pháo nổ trái phép. Qua đó, kịp thời nhắc nhở, hướng dẫn các cơ sở chấp hành nghiêm quy định pháp luật; đồng thời vận động người dân không mua bán, tàng trữ, sử dụng pháo nổ, góp phần ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.
Thượng tá Khuất Hồng Sơn, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội - Công an TP Hà Nội cho biết: "Đơn vị đã triển khai thực hiện nhiều nội dung, hình thức tuyên truyền đa dạng như: triển khai ký cam kết trên 2,8 triệu bản cam kết đối với toàn bộ cơ quan, tổ chức và hộ dân trên địa bàn Thành phố; phối hợp với các cơ quan báo chí đăng tải nhiều nội dung tuyên truyền để các hộ dân trên địa bàn phòng ngừa, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật".
Cuộc đấu tranh ngăn chặn pháo nổ trái phép không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống và ý thức tự giác của mỗi người dân. Không sản xuất, không mua bán, không sử dụng pháo nổ chính là cách thiết thực nhất để giữ gìn an ninh, an toàn cho cộng đồng.
Minh Dương