'Dở khóc, dở cười' với thiết bị thông minh trong nhà

5 giờ trướcBài gốc

Tiện nghi thành phiền toái

Gia đình chị Thùy Liên chuyển về sống tại căn hộ chung cư trên địa bàn phường Phú Thượng (TP Hà Nội) từ 5 năm trước. Thời điểm đó, chị từng rất tâm đắc với hệ thống công tắc cảm ứng thông minh được chủ đầu tư bàn giao sẵn. Mọi thiết bị điện trong nhà đều tích hợp qua ứng dụng điện thoại, kết nối bằng mạng Wifi, cho phép chủ nhà điều khiển từ xa chỉ bằng một cú chạm.

Xu hướng sử dụng các thiết bị thông minh trong ngôi nhà ngày càng phổ biến.

Tuy nhiên, sau thời gian dài sử dụng, sự tiện nghi ban đầu dần bị thay thế bởi những phiền toái. Theo chị Liên, vì hệ thống phụ thuộc hoàn toàn vào internet, nên mỗi khi đường truyền gặp sự cố, tính năng điều khiển từ xa gần như "tê liệt". Thậm chí, ngay cả việc thao tác trực tiếp trên công tắc cũng trở nên chập chờn, lúc được, lúc không.

"Chúng tôi từng tính đến phương án quay lại dùng công tắc cơ, nhưng ngặt nỗi hạ tầng điện đã được đấu nối đặc thù. Giờ muốn thay đổi phải đục tường, đi lại đường dây âm, rất phức tạp", chị Liên chia sẻ.

Tình cảnh này cũng đang diễn ra đối với gia đình anh Nhật Hoàng (phường Từ Liêm, TP Hà Nội) khi đã lắp đặt hệ thống điện thông minh được hơn 3 năm.

Anh Hoàng mô tả, hệ thống điều khiển đèn thỉnh thoảng lại xuất hiện độ trễ. Thay vì bật sáng tức thì, đôi khi phải mất 2 - 3 giây đèn mới phản hồi lệnh. Tệ hơn là tình trạng "lệnh ảo" khiến cuộc sống gia đình bị xáo trộn.

"Có những đêm cả nhà đang ngủ say, rèm cửa bỗng nhiên tự động kéo mở, hay khóa cửa thông minh đột ngột phát cảnh báo dù không có ai chạm vào. Những lúc hệ thống "tự biên tự diễn" như vậy không chỉ gây phiền hà mà còn khiến chúng tôi bất an về vấn đề an ninh", anh Hoàng chia sẻ.

Mạnh ai nấy làm, thiếu đồng bộ

Kiến trúc sư Phong Mai, Công ty TNHH Đầu tư kiến trúc và nội thất D+ Design cho biết, trong quá trình thiết kế nội thất, nhiều gia đình đã chủ động đặt vấn đề tích hợp các giải pháp thông minh vào công trình để nâng tầm chất lượng sống và tối ưu hóa tiện nghi ngôi nhà. Xu hướng này không còn bó hẹp ở các dự án nhà ở cao cấp mà đã phổ biến rộng rãi tại nhà dân sinh, cho thấy nhu cầu số hóa không gian sống đang trở thành ưu tiên hàng đầu.

Cần có các tiêu chuẩn, quy chuẩn để giải pháp nhà thông minh được minh bạch, bền vững.

Ông Nguyễn Đức Anh, Giám đốc Công ty Alpha Smart Home nhận định, việc tích hợp các hệ thống từ khóa cửa, chiếu sáng đến an ninh vào một nền tảng điều khiển thống nhất là bước tiến tất yếu của xu hướng "nhà ở số". Song, tại Việt Nam, quá trình triển khai vẫn bộc lộ nhiều nút thắt mang tính hệ thống.

Điển hình là sự lệ thuộc quá lớn vào hạ tầng mạng; do đa số giải pháp hiện nay chạy trên nền tảng điện toán đám mây, nên phụ thuộc vào ổn định của đường truyền internet. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu tiêu chuẩn đồng bộ dẫn đến việc "mạnh ai nấy làm", gây khó khăn khi muốn kết nối chéo giữa các thiết bị của nhiều hãng khác nhau.

Đáng chú ý, nhiều đơn vị thiết kế hiện chưa thực sự lấy người dùng làm trung tâm khi thiếu hẳn các phương án dự phòng thủ công đơn giản mỗi khi công nghệ gặp sự cố.

Ở một góc độ khác, không ít dự án nhà ở chỉ coi các giải pháp nhà thông minh như một công cụ marketing để gia tăng giá trị bán hàng, nên việc triển khai thường vội vã, thiếu khâu thử nghiệm thực tế về độ bền và tính ổn định.

Ông Đức Anh cũng cảnh báo về rủi ro bảo mật khi các thiết bị kết nối IoT nếu không được cấu hình và cập nhật đúng cách sẽ rất dễ bị xâm nhập, đe dọa trực tiếp đến sự riêng tư của gia chủ.

"Muốn ngôi nhà thực sự thông minh, cần chuyển từ tư duy lắp đặt thiết bị sang xây dựng một hệ thống có kiến trúc rõ ràng, vận hành linh hoạt và có phương án dự phòng. Khi đó, công nghệ mới trở nên hữu ích, tiện nghi", ông Đức Anh khẳng định.

Cần có tiêu chuẩn, quy chuẩn riêng

Hiện Việt Nam chưa có một bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật mang tính bắt buộc, riêng biệt và đầy đủ cho hệ thống nhà thông minh.

Thay vào đó, việc triển khai đang "dựa ké" vào các khung quy định hiện hành của từng lĩnh vực như: Các tiêu chuẩn, quy chuẩn về hệ thống điện dân dụng; viễn thông, tần số, thiết bị phát sóng; an toàn thông tin, an ninh mạng và các tiêu chuẩn quốc tế được các nhà cung cấp tự áp dụng…

Vì thế, việc sớm ban hành một bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn riêng biệt cho nhà thông minh là rất cấp thiết.

Theo ông Nguyễn Đức Anh, các thiết bị thông minh không còn là tiện ích thử nghiệm, mà đã can thiệp trực tiếp vào hệ thống điện, khóa cửa và an ninh của căn nhà. Nếu không có quy định bắt buộc, rủi ro chập cháy hay lỗi điều khiển có thể đe dọa trực tiếp đến người sử dụng.

Bên cạnh đó, mỗi nhà cung cấp giải pháp đang dùng một loại "ngôn ngữ" riêng khiến các thiết bị khó tương tác chéo và khó khăn cho người dùng khi muốn nâng cấp. Có tiêu chuẩn chung, thị trường sẽ minh bạch hơn, giúp người dân tránh cảnh mua nhầm hàng "gắn mác thông minh" nhưng chất lượng phập phù.

Đặc biệt, các thiết bị thông minh trong nhà hoàn toàn có thể trở thành "mắt gián điệp" nếu không được mã hóa và bảo mật đúng cách. Việc chuẩn hóa sẽ buộc các nhà cung cấp phải nâng cao trách nhiệm trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách hàng.

Kiến trúc sư Phong Mai nhận định, trong bối cảnh thị trường đang bùng nổ, nếu không sớm có tiêu chuẩn, quy chuẩn chung, việc kiểm soát chất lượng và sự ổn định của các hệ thống này về lâu dài sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Hơn nữa, khi những bất cập về lỗi vận hành và rủi ro bảo mật đã bắt đầu xuất hiện ngày một nhiều, người tiêu dùng cần một "lá chắn" pháp lý để bảo vệ quyền lợi.

Đặc biệt, tại các đô thị lớn, khi nhà thông minh đang dần trở thành tiêu chuẩn sống mới của phân khúc trung và cao cấp, việc chuẩn hóa chính là chìa khóa để nâng tầm trải nghiệm người dùng, biến công nghệ thành giá trị đích thực thay vì chỉ là những tiện ích trang trí.

Tiến Hào

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/do-khoc-do-cuoi-voi-thiet-bi-thong-minh-trong-nha-192260513135035928.htm