Đỏ lửa giữa đêm, làng bánh gia truyền ở Đà Nẵng tất bật vào vụ Tết

4 giờ trướcBài gốc

Những ngày cận tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thôn Quang Châu (phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng) lại rộn ràng bước vào vụ sản xuất bánh khô mè - đặc sản truyền thống đã gắn bó với người dân nơi đây qua nhiều thế hệ.

Không khí lao động hối hả lan tỏa khắp làng từ sáng sớm, khi những lò bánh đỏ lửa liên hồi để kịp giao các đơn hàng phục vụ thị trường Tết.

Bánh khô mè tại thôn Quang Châu được làm thủ công hoàn toàn

Bánh khô mè, còn gọi là bánh “bảy lửa”, là một trong những đặc sản nổi tiếng của phố biển Đà Nẵng. Với hương vị ngọt thanh, mùi thơm nồng của mè rang, lớp vỏ giòn tan, chiếc bánh mộc mạc mang đậm dấu ấn quê hương, gắn bó với đời sống sinh hoạt và văn hóa của người dân.

Bánh khô mè là một trong những đặc sản nổi tiếng của thành phố biển Đà Nẵng

Theo các bậc cao niên trong làng, không ai biết chính xác nghề làm bánh khô mè có từ bao giờ, chỉ biết rằng nghề này đã ăn sâu vào cuộc sống của bao thế hệ và được gìn giữ cho đến hôm nay.

Vào mỗi dịp Tết, bánh khô mè không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn là lễ vật không thể thiếu trên mâm cúng tổ tiên, thể hiện sự đủ đầy, sum vầy. Đây cũng là món quà Tết được nhiều người lựa chọn để biếu tặng người thân, bạn bè như một cách gửi gắm hương vị quê nhà.

Với người dân Quang Châu, vụ Tết là thời điểm bận rộn nhất trong năm, đồng thời cũng là mùa mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Hiện trong thôn còn khoảng 5 hộ giữ nghề làm bánh.

Để tạo ra được những mẻ bánh thơm ngon đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm của người làm nghề

Thợ rây bột gạo vào khuôn với những ô vuông, bên dưới khuôn lót lớp vải thô và định hình mặt bánh bằng một que tre nhỏ

Bánh được chưng chín cách thủy

Bánh khô mè Quang Châu được làm từ những nguyên liệu dân dã như gạo, mè trắng, bột nếp, mật mía, gừng… Để tạo nên chiếc bánh giòn xốp, thơm bùi, ngọt dịu là cả một quy trình công phu.

Gạo làm bánh phải là loại gạo 13/2 (còn gọi là gạo xiệc), bởi chỉ loại gạo này mới cho bánh nở xốp, đạt độ giòn đặc trưng. Gạo được vo đãi kĩ, xay thành bột mịn, sau đó rây vào khuôn ô vuông lót vải thô, định hình mặt bánh bằng que tre nhỏ.

Bánh sau khi chưng cách thủy sẽ được chuyển sang nướng. Để có được những chiếc bánh khô mè thơm ngon, người thợ phải qua bảy lần nướng trên lửa để đạt độ giòn hoàn hảo

Bánh sau khi tạo hình được chưng cách thủy trên lò nước sôi khoảng 5 phút, rồi chuyển sang công đoạn nướng bằng than. Trong quá trình nướng, người thợ phải liên tục điều chỉnh lửa từ lớn sang vừa, rồi nhỏ dần để bánh khô đều, giòn xốp mà không bị cháy.

Tiếp đó là công đoạn thắng nước đường, rang mè và bọc lớp áo đường cho bánh trước khi tẩm mè xung quanh, tạo nên độ dẻo, giòn vừa phải và vị bùi ngậy đặc trưng. Mỗi công đoạn đều được thực hiện thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm.

Bánh sau đó được bọc lớp áo đường và tẩm mè xung quanh

Lò bánh của gia đình bà Nguyễn Thị Nghĩ – một trong những hộ gắn bó với nghề hơn 40 năm, những ngày này luôn hoạt động hết công suất. Cơ sở có khoảng 10 lao động làm việc liên tục để kịp tiến độ các đơn hàng Tết.

Bà Nghĩ cho biết, để có được chiếc bánh khô mè đạt chuẩn, người thợ phải trải qua bảy lần nướng trên lửa, mỗi công đoạn đều rất quan trọng. Vào cao điểm cận Tết, lò bánh của gia đình thường đỏ lửa từ 2h đến khoảng 14h mới tạm nghỉ. Riêng mùa Tết, gia đình bà sử dụng khoảng 1 tấn gạo để làm bánh.

“Trước đây, bánh khô mè chủ yếu được làm để thờ cúng, dùng trong những ngày Tết. Sau này, bánh được nhiều người biết đến, đặt mua nên nghề phát triển hơn, sản phẩm được đưa đi tiêu thụ khắp Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Hà Nội, TPHCM. Thậm chí, bánh còn theo chân những người con xa quê, Việt kiều ra nước ngoài, trở thành món quà Tết mang đậm hương vị quê nhà”, bà Nghĩ chia sẻ.

Bà Nghĩ chia sẻ, nghề làm bánh khô mè khá nặng nhọc, vất vả, trong khi lớp trẻ ít người mặn mà nối nghiệp nên nguy cơ mai một là điều khó tránh. Dù vậy, những người dân Quang Châu vẫn cố gắng duy trì nghề, dù làm không nhiều, để giữ lại hương vị truyền thống cho mai sau.

"Làm bánh khô mè không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cách gìn giữ hương vị Tết xưa, lưu giữ ký ức quê hương qua từng chiếc bánh mộc mạc, nghĩa tình”, bà Nghĩ nói.

Hồ Giáp

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/do-lua-tu-2h-lang-banh-gia-truyen-o-da-nang-tat-bat-vao-vu-tet-2481514.html