Một góc phường Trảng Bom. Ảnh: Thanh Toàn
Mục tiêu trên vừa đón đầu xu thế toàn cầu vừa tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút dòng vốn đầu tư xanh và phát triển bền vững trong dài hạn cho thành phố.
Rõ lộ trình, ngành nghề, lĩnh vực
Đầu năm 2024, Đồng Nai đã ban hành Đề án Giảm thiểu khí carbon thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Đề án Net zero). Đây là đề án cấp tỉnh đầu tiên trong cả nước được ban hành sau cam kết của Việt Nam tại COP26 (Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, diễn ra tại Vương quốc Anh năm 2021). Đề án đặt mục tiêu đến năm 2050 đạt phát thải ròng bằng 0 (Net zero); có 7 lĩnh vực, ngành nghề cần tập trung chuyển đổi gồm: năng lượng, giao thông, công nghiệp, môi trường, nông nghiệp - lâm nghiệp và sử dụng đất, xây dựng - vật liệu và khu đô thị.
Ở lĩnh vực kinh tế trọng tâm là công nghiệp, ông Phạm Văn Phương, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế Đồng Nai cho biết: Thành phố Đồng Nai đang tập trung “xanh hóa” các khu công nghiệp. Vào tháng 2-2026, Đồng Nai ban hành Kế hoạch số 76/KH-UBND thực hiện chuyển hóa các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái. Theo đó, các khu công nghiệp sẽ được nâng cấp về hạ tầng, được tích hợp công nghệ, năng lượng sạch và mô hình kinh tế tuần hoàn.
Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Kim Long đánh giá: Đồng Nai đang dịch chuyển đúng hướng, từ một trung tâm công nghiệp thâm dụng lao động sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao, có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, địa phương để đảm bảo tính khả thi, minh bạch và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.
Còn trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp, Đồng Nai có lợi thế lớn về tài nguyên rừng với diện tích hơn 370 ngàn hécta, là nơi cung cấp gỗ, dược liệu, bảo tồn các giá trị đa dạng sinh học; đồng thời cũng là nơi hấp thụ carbon quan trọng, góp phần cân bằng phát thải. Với diện tích đất nông nghiệp lớn, thành phố đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hình thành các vùng sản xuất tập trung. Mới đây, dự án khu chăn nuôi - sản xuất - chế biến nông sản ứng dụng công nghệ cao quy mô 1,5 ngàn hécta tại phía Bắc thành phố đã được khởi công, với mục tiêu nâng cao giá trị nông sản, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng chất thải và sử dụng năng lượng tái tạo nhằm giảm phát thải khí nhà kính.
Đồng Nai đặt mục tiêu đạt Net zero vào năm 2050. Trong ảnh: Một khu đô thị nhiều cây xanh tại phường Trấn Biên. Ảnh: Hoàng Lộc
Trong lĩnh vực đô thị, Đồng Nai định hướng phát triển theo mô hình sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với lợi thế hạ tầng chiến lược như Sân bay Long Thành. Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà cho biết: Thành phố sẽ tập trung khai thác không gian ven sông, hồ để phát triển các đô thị sinh thái, tạo dựng môi trường sống xanh, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống của người dân. Các dự án đô thị mới sẽ được thiết kế theo tiêu chí tiết kiệm năng lượng, tăng diện tích cây xanh, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường và tích hợp hạ tầng thông minh.
Hướng tới hình mẫu thành phố xanh
Trên thực tế, từ nhiều năm trước, Đồng Nai đã xác định rõ mục tiêu phát triển bền vững thông qua thu hút đầu tư có chọn lọc, phát triển đô thị theo hướng sinh thái, thực hiện tiết kiệm năng lượng và khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo. Đồng Nai cũng là địa phương tiên phong đóng cửa rừng tự nhiên để duy trì diện tích rừng, đa dạng sinh học và bảo vệ hệ sinh thái.
Việc ban hành đề án và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ở các lĩnh vực, ngành nghề trọng điểm là để tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển, hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố Net zero.
Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm 20% phát thải khí nhà kính so với hiện tại, năm 2035 giảm 45%, năm 2045 đạt trung hòa carbon và đến năm 2050 đạt phát thải ròng bằng 0.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn KN Holdings trong các buổi làm việc với lãnh đạo thành phố đã bày tỏ: Doanh nghiệp đánh giá cao định hướng, lộ trình và các giải pháp Đồng Nai đang triển khai nhằm đạt mục tiêu giảm phát thải. Trong lĩnh vực công nghiệp, nhà đầu tư này đang triển khai 3 khu công nghiệp quy mô lớn gồm: Bàu Cạn - Tân Hiệp (giai đoạn 1), Xuân Quế - Sông Nhạn (giai đoạn 1) và Long Đức 3 mở rộng. Các dự án được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp xanh, thông minh, tích hợp hệ thống giám sát hạ tầng, môi trường, an ninh toàn khu; ưu tiên thu hút các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ hàng không, cơ khí chính xác, trung tâm dữ liệu và logistics thông minh. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đang xúc tiến dự án sử dụng năng lượng tái tạo cung cấp điện cho 3 khu công nghiệp nêu trên và góp phần giảm phát thải, bảo vệ môi trường.
Ông Dương Văn Bắc, Tổng Giám đốc Tập đoàn Novaland chia sẻ: Tại Đồng Nai, Novaland phát triển đô thị sinh thái ven sông quy mô hơn 1 ngàn hécta theo định hướng xanh, bền vững, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở chất lượng cao và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương. Dự án được quy hoạch đồng bộ, hài hòa giữa con người và thiên nhiên, hướng đến mô hình đô thị sinh thái kiểu mẫu.
Còn ông Lê Như Linh, Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP cho biết: Cuối năm 2025, dự án Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 tại Đồng Nai đã chính thức vận hành thương mại. Công trình mang ý nghĩa chiến lược khi bổ sung khoảng 9 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, tiên phong trong chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch, hướng tới mục tiêu Net zero, đồng thời tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển chuỗi dự án điện khí theo định hướng của Quy hoạch điện VIII.
Đối với Đồng Nai, dự án giúp tăng cường nguồn cung điện ổn định, giảm áp lực thiếu hụt năng lượng, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường. Bên cạnh đó, sự hiện diện của tổ hợp nhà máy điện khí hiện đại còn tạo lực kéo thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, dịch vụ logistics, kỹ thuật - bảo dưỡng, qua đó đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, bền vững.
Net zero là định hướng chiến lược mang tính dài hạn. Đạt mục tiêu này càng sớm, Đồng Nai càng nâng cao năng lực cạnh tranh, hơn thế còn có thể trở thành hình mẫu thành phố phát triển xanh và bền vững cho cả nước.
Hoàng Lộc