Đô thị xanh - bước chuyển mình trước mắt và lâu dài

2 giờ trướcBài gốc

Hà Nội định hướng phát triển thành đô thị xanh, đô thị sinh thái. Ảnh: Phạm Hùng

Chuyển đổi xanh từ giao thông đến đời sống đô thị

Từ đầu năm 2026, Sở Quy hoạch - Kiến trúc cùng Liên danh tư vấn triển khai công tác lập đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Hiện hồ sơ quy hoạch đã đủ điều kiện tổ chức lấy ý kiến góp ý của các sở, ngành, UBND cấp xã, các tổ chức, chuyên gia và cộng đồng dân cư có liên quan.

Ông Lưu Quang Huy, Viện trưởng Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội - đơn vị đứng đầu Liên danh, cho biết: Đồ án xác định quan điểm phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn.

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất trong quá trình chuyển đổi xanh của Hà Nội là lĩnh vực giao thông. Theo định hướng tại đồ án, quy hoạch bổ sung các tuyến liên vùng, đi theo các trục động lực, vành đai, các cực tăng trưởng và trung tâm lớn để định hình không gian phát triển mới. Tại các khu vực xung quanh nhà ga Metro và các trục giao thông chính, cho phép mở rộng không gian, tạo các đô thị nén hiện đại, giải phóng mặt đất để làm không gian xanh.

Cùng với đó, Hà Nội tiếp tục phát triển hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh, các tuyến vận tải công cộng kết nối với khu dân cư theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Thành phố phấn đấu tỉ lệ đảm nhận của giao thông công cộng đạt 50% vào năm 2045 và 60 - 65% vào năm 2065; thiết lập các vùng phát thải thấp để hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực nội đô lịch sử; chuyển đổi 100% phương tiện xe buýt, taxi sang năng lượng xanh.

Bên cạnh giao thông, chuyển đổi xanh còn diễn ra trong lĩnh vực năng lượng và sản xuất. Hà Nội định hướng phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, khuyến khích các mô hình sản xuất sạch hơn, giảm tiêu hao năng lượng và giảm phát thải. Các khu công nghiệp mới sẽ phải áp dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, trong khi các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm sẽ từng bước được di dời hoặc chuyển đổi công nghệ.

Có thể thấy, chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện môi trường mà là sự thay đổi trong mô hình phát triển kinh tế, từ tăng trưởng dựa vào tài nguyên và năng lượng sang tăng trưởng dựa vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Xây dựng đô thị xanh, mở rộng không gian sinh thái

Nếu giao thông là lĩnh vực dễ nhìn thấy nhất thì xây dựng và không gian đô thị là lĩnh vực tạo ra thay đổi lâu dài nhất trong quá trình chuyển đổi xanh của Hà Nội. Quy hoạch định hướng mở rộng hệ thống không gian xanh, nâng tỉ lệ che phủ rừng, phát triển cấu trúc “Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng”, phát triển công trình xanh, công trình sử dụng năng lượng hiệu quả, vật liệu thân thiện môi trường và giảm phát thải trong suốt vòng đời công trình.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh nhấn mạnh, một trong những điểm đột phá cốt lõi của quy hoạch lần này là từ "cải tạo thụ động" sang "tái thiết giá trị". Trong đó, ưu tiên thực hiện mô hình “nén - xanh”, tức thực hiện nguyên tắc "giảm mật độ xây dựng - tăng tầng cao". Việc đưa các công trình lên cao giúp giải phóng diện tích mặt đất để dành "ưu tiên tuyệt đối" cho công viên, cây xanh, mặt nước và không gian công cộng.

Trong các khu đô thị mới, tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, tái sử dụng nước, tăng diện tích cây xanh sẽ trở thành những tiêu chí quan trọng. Điều này có nghĩa là mô hình khu đô thị trong tương lai sẽ khác với nhiều khu đô thị trước đây, không chỉ có nhà ở mà phải có không gian xanh, mặt nước, hạ tầng xã hội và hạ tầng môi trường đồng bộ.

Một nội dung quan trọng khác trong chuyển đổi xanh là phát triển kinh tế tuần hoàn trong xây dựng và đô thị. Chất thải xây dựng sẽ được tái chế, tái sử dụng; vật liệu xây dựng sẽ được lựa chọn theo hướng thân thiện môi trường; các công trình sẽ được tính toán để giảm tiêu thụ năng lượng trong quá trình sử dụng. Khi kinh tế tuần hoàn được áp dụng rộng rãi, lượng rác thải ra môi trường sẽ giảm, đồng thời tiết kiệm tài nguyên.

Song song với phát triển đô thị xanh là việc mở rộng và bảo vệ không gian sinh thái. Quy hoạch đặt ra yêu cầu bảo vệ hệ thống sông, hồ, rừng và các hành lang xanh của thành phố. Các vành đai xanh, nêm xanh, công viên và hồ nước không chỉ có vai trò tạo cảnh quan mà còn giúp điều hòa không khí, chống ngập, giảm nhiệt độ đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Không chỉ khu vực đô thị, khu vực nông thôn của Hà Nội cũng được định hướng phát triển theo mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp tuần hoàn. Các mô hình tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải nông nghiệp, kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái sẽ được khuyến khích. Điều này giúp khu vực nông thôn phát triển bền vững hơn, đồng thời tạo ra nguồn thực phẩm sạch cho đô thị.

Có thể nói, trong quy hoạch tầm nhìn dài hạn, Hà Nội không chỉ hướng tới mục tiêu trở thành một đô thị lớn mà còn hướng tới trở thành một đô thị xanh, đô thị sinh thái. Trong mô hình đó, không gian xây dựng và không gian tự nhiên không đối lập mà bổ sung cho nhau, tạo nên môi trường sống cân bằng hơn, từng bước làm thay đổi diện mạo Thủ đô và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Bảo Hân

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/do-thi-xanh-buoc-chuyen-minh-truoc-mat-va-lau-dai-741877.html