Phóng viên (PV): Khoảng 10 giờ 20 phút ngày 18-2 (mồng 2 Tết Nguyên đán Bính Ngọ), một nam thanh niên lái ô tô 5 chỗ chở người thân đi chúc Tết nhưng bị chặn đường tại ngõ 71, đường Quang Lĩnh, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh, do xe của Nguyễn Viết Linh đỗ chiếm quá nửa mặt đường rộng hơn 4m. Khi được đề nghị di chuyển xe, Linh không chấp hành, còn thách thức và lái thêm một ô tô khác đến đỗ “khóa đuôi”. Dù công an phường có mặt xử lý, Linh tiếp tục có lời lẽ thách thức. Từ diễn biến vụ việc, ông nhìn nhận như thế nào về mức độ nghiêm trọng của hành vi đỗ xe chắn lối đi?
Luật sư Trần Văn Quyết: Qua những hình ảnh và video được lan truyền, có thể thấy rõ đây không còn là chuyện dừng, đỗ xe bất cẩn thông thường.
Trong một con ngõ nhỏ, mặt đường hẹp, việc cố tình đỗ xe chiếm gần hết lối đi đã trực tiếp cản trở việc lưu thông, ảnh hưởng đến sinh hoạt bình thường của người dân trong khu vực. Nghiêm trọng hơn, người vi phạm còn tiếp tục đưa thêm phương tiện khác đến đỗ “khóa đuôi”, khiến tình trạng ách tắc kéo dài nhiều giờ. Điều này cho thấy hành vi mang tính cố ý, không chỉ gây bất tiện, mà còn xâm phạm quyền đi lại chính đáng của người khác.
Luật sư Trần Văn Quyết.
PV: Dưới góc độ pháp luật, hành vi này được nhìn nhận ra sao, thưa ông?
Luật sư Trần Văn Quyết: Đây là hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Dù ở vị trí đó không có biển cấm, người điều khiển phương tiện vẫn phải bảo đảm việc dừng, đỗ không gây cản trở giao thông, không ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện khác. Khi phương tiện bị đỗ chắn lối đi trong ngõ hẹp, khiến xe khác không thể di chuyển, thì đã phát sinh yếu tố cản trở giao thông rõ ràng.
Khoản 3, Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, người điều khiển phương tiện khi dừng, đỗ xe phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện giao thông đường bộ. Khoản 4, Điều 18 quy định không được dừng, đỗ xe tại nơi phần đường chỉ đủ cho một làn xe cơ giới.
Tùy theo tính chất, mức độ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính; nếu hành vi kéo dài, gây mất trật tự công cộng hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể xem xét xử lý ở mức nghiêm khắc hơn theo quy định của pháp luật.
PV: Điều gì khiến dư luận đặc biệt bức xúc ở vụ việc này, thưa ông?
Luật sư Trần Văn Quyết: Điều khiến dư luận phản ứng mạnh không chỉ là việc đỗ xe sai quy định, mà là thái độ coi thường pháp luật của người vi phạm.
Những lời lẽ thách thức, phát ngôn theo kiểu “ai cẩu được thì cứ cẩu”, hay sẵn sàng nộp phạt bao nhiêu cũng được, cho thấy một nhận thức lệch lạc, cho rằng tiền bạc, quan hệ hoặc sự ngang ngược có thể giúp mình đứng trên các chuẩn mực chung. Khi một người không chỉ vi phạm mà còn công khai thách thức cộng đồng, thách thức cả lực lượng chức năng, thì bản chất vụ việc đã vượt ra ngoài phạm vi của một lỗi giao thông đơn thuần.
Người đàn ông đỗ xe chắn lối đi, còn điều thêm ô tô khác đến 'khóa đuôi" xe người khác.
PV: Như vậy, có thể nói đây là hành vi đã vượt quá giới hạn của vi phạm giao thông thông thường?
Luật sư Trần Văn Quyết: Đúng vậy. Nếu chỉ là dừng, đỗ sai chỗ và nhanh chóng khắc phục khi được nhắc nhở, có thể xem là vi phạm hành chính thông thường. Nhưng trong trường hợp này, người vi phạm đã cố tình chặn đầu, chặn đuôi phương tiện khác, kéo dài thời gian cản trở lưu thông, gây ảnh hưởng đến nhiều người trong khu dân cư.
Hành vi đó trực tiếp xâm phạm quyền tự do đi lại, quyền sử dụng tài sản và lợi ích hợp pháp của người khác. Nếu có thiệt hại phát sinh, trách nhiệm dân sự cũng có thể được đặt ra. Nói cách khác, đây là biểu hiện rõ của việc lấy quyền cá nhân lấn át lợi ích cộng đồng.
PV: Theo ông, nguyên nhân nào dẫn đến những hành xử như vậy?
Luật sư Trần Văn Quyết: Trước hết là ý thức pháp luật còn hạn chế. Một bộ phận người dân chưa coi pháp luật là chuẩn mực bắt buộc phải tuân thủ, mà vẫn mang tâm lý thử thách ranh giới, cho rằng có thể né tránh hoặc dùng các mối quan hệ để “xử lý”.
Bên cạnh đó là thói quen ứng xử tùy tiện, ích kỷ, đặt sự thuận tiện của cá nhân lên trên quyền lợi chung. Trong dịp lễ, Tết, tâm lý “dĩ hòa vi quý”, ngại va chạm cũng khiến nhiều người có xu hướng nhịn cho qua chuyện, vô tình tạo khoảng trống để những hành vi lấn lướt, coi thường cộng đồng xuất hiện.
PV: Từ vụ việc này, bài học lớn nhất cần rút ra là gì?
Luật sư Trần Văn Quyết: Bài học lớn nhất là không ai có quyền đứng trên pháp luật. Dù ở bất cứ vị trí nào, có điều kiện hay quan hệ ra sao, khi đã vi phạm thì đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Đồng thời, vụ việc cũng nhắc nhở mỗi người rằng văn hóa giao thông không chỉ nằm ở việc chấp hành biển báo, tín hiệu, mà còn thể hiện ở thái độ tôn trọng không gian chung, tôn trọng quyền lợi chính đáng của người khác. Một hành vi tưởng như nhỏ, nếu xuất phát từ sự ích kỷ và coi thường kỷ cương, hoàn toàn có thể gây ra hệ lụy lớn về trật tự xã hội.
PV: Ông có khuyến cáo gì đối với người dân khi gặp tình huống tương tự?
Luật sư Trần Văn Quyết: Khi chứng kiến hoặc bị ảnh hưởng bởi hành vi như vậy, điều quan trọng trước hết là phải giữ bình tĩnh, tránh tranh cãi gay gắt hoặc có hành động đáp trả dễ làm xung đột leo thang.
Người dân nên ghi lại hình ảnh, video làm căn cứ, trao đổi ôn hòa với người vi phạm để yêu cầu khắc phục. Nếu không giải quyết được, cần báo ngay cho công an địa phương hoặc cơ quan chức năng để xử lý theo quy định. Tuyệt đối không tự ý có những hành vi cực đoan, vì có thể khiến bản thân rơi vào vi phạm khác. Chỉ khi pháp luật được thực thi nghiêm minh và mỗi người đều ứng xử đúng mực, trật tự, kỷ cương xã hội mới được giữ vững.
PV: Trân trọng cảm ơn ông!