Doanh nghiệp chọn tạm ngừng hoạt động để 'chờ thời', thay vì giải thể

5 giờ trướcBài gốc

Số doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng mạnh

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) về thực trạng doanh nghiệp quý I/2026, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn duy trì vai trò trụ cột trong ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Điểm sáng nổi bật là số lượng doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường tăng mạnh. Cụ thể, quý I ghi nhận hơn 96.000 doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại hoạt động, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số doanh nghiệp thành lập mới đạt hơn 57.400, tăng tới 57,8% - mức tăng cao trong nhiều năm trở lại đây.

Phần lớn doanh nghiệp rút lui là doanh nghiệp nhỏ, với vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng, chiếm hơn 90%. Nguồn: TL

Riêng tháng 3 có gần 22.000 doanh nghiệp thành lập mới, cao vượt trội so với mức trung bình các giai đoạn trước. Theo Cục Thống kê, diễn biến này phản ánh hoạt động khởi sự kinh doanh đang được thúc đẩy, đồng thời cho thấy niềm tin vào môi trường đầu tư, kinh doanh và triển vọng phục hồi kinh tế đang dần cải thiện.

Tuy nhiên, cơ cấu doanh nghiệp thành lập mới cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực. Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 43.000 doanh nghiệp, trong khi công nghiệp - xây dựng và nông, lâm nghiệp, thủy sản có số lượng thấp hơn nhiều, lần lượt là gần 13.800 và 623 doanh nghiệp. “Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ, song cũng đặt ra yêu cầu cần cân đối hơn giữa các ngành, đặc biệt trong bối cảnh khu vực sản xuất đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng bền vững”, Cục Thống kê nhận định.

Doanh nghiệp “đóng băng” để chờ cơ hội

Ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao. Trong quý I/2026, có khoảng 91.800 doanh nghiệp rút lui, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn chiếm tới 69,1%, cho thấy phần lớn không rời bỏ thị trường hoàn toàn mà lựa chọn “đóng băng” hoạt động để tái cơ cấu và chờ cơ hội.

Theo Cục Thống kê, diễn biến này phản ánh trạng thái “vừa phục hồi, vừa chịu áp lực” của khu vực doanh nghiệp. Chi phí đầu vào, gồm năng lượng, nguyên vật liệu và logistics, tiếp tục ở mức cao, trong khi sức cầu thị trường chưa phục hồi đồng đều, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó trong duy trì dòng tiền.

Đặc biệt, phần lớn doanh nghiệp rút lui là doanh nghiệp nhỏ, với vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng, chiếm hơn 90%, cho thấy khu vực này vẫn dễ tổn thương trước biến động kinh tế, do hạn chế về nguồn lực và khả năng chống chịu.

Xét theo ngành kinh tế, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ có số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường lớn nhất. Nguyên nhân, theo Cục Thống kê, là do áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, đặc biệt từ sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các nền tảng kinh doanh trực tuyến.

Bên cạnh đó, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng, giảm 5,1% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng thận trọng trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp lựa chọn ưu tiên duy trì thanh khoản, kiểm soát chi phí và ổn định hoạt động thay vì mở rộng quy mô trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều bất định.

“Lệch pha” giữa số lượng và chất lượng

Theo Cục Thống kê, nhìn tổng thể, bức tranh doanh nghiệp quý I/2026 cho thấy sự “lệch pha” rõ rệt giữa tốc độ gia nhập và khả năng tồn tại của doanh nghiệp. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh trong khi quy mô vốn bình quân có xu hướng giảm và số doanh nghiệp rút lui vẫn ở mức cao cho thấy quá trình phát triển doanh nghiệp hiện vẫn mang tính mở rộng về số lượng nhiều hơn là nâng cao về chất lượng. Thực tế này cho thấy môi trường kinh doanh đã trở nên thông thoáng hơn, song năng lực nội tại của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa được cải thiện tương xứng.

Một xu hướng đáng chú ý khác là doanh nghiệp có xu hướng tạm ngừng hoạt động thay vì giải thể hoàn toàn. Việc thu hẹp quy mô để bảo toàn nguồn lực và chờ thời điểm thuận lợi cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt, nhưng đồng thời cũng phản ánh những khó khăn ngắn hạn chưa được giải quyết triệt để.

Để hỗ trợ khu vực doanh nghiệp phát triển bền vững, Cục Thống kê cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó ưu tiên ổn định chi phí đầu vào, cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, việc thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực quản trị cần được đặt ở vị trí trung tâm. Đồng thời, tăng cường cung cấp thông tin và dự báo thị trường sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạch định chiến lược.

Hà Lan

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/doanh-nghiep-chon-tam-ngung-hoat-dong-de-cho-thoi-thay-vi-giai-the-10413359.html