Kết quả cuộc khảo sát trên phạm vi toàn vùng đối với doanh nghiệp (DN) vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh ĐBSCL thực hiện cho thấy, năm qua, có 46% DN gia tăng về doanh thu, 38% ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng, 25% giảm doanh thu và 30% giảm lợi nhuận so với năm trước.
Theo khảo sát, những khoản chi phí gây khó khăn lớn nhất cho DN trong năm qua là chi phí nguyên liệu đầu vào tăng (bao bì, vật tư, nguyên liệu thô...); chi phí lao động (tiền lương, bảo hiểm xã hội); chi phí vốn vay, lãi suất ngân hàng, tín dụng; chi phí tuân thủ quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, sự sụt giảm nhu cầu thị trường trong nước, thiếu hụt lao động chất lượng cao và các khoản chi phí logistics tăng cũng ảnh hưởng đến DN. Để duy trì hoạt động, các DN phải đổi mới sản phẩm/dịch vụ, chuyển hướng thị trường, cắt giảm chi phí, thu hẹp sản xuất…
Về chi phí thời gian, có tới 50% DN phải dành từ 5-15% quỹ thời gian trong năm để thực hiện các quy định pháp luật, thậm chí có 28% DN mất tới 15-50% thời gian cho hoạt động này. Trong đó, nhiều nhất là các thủ tục liên quan đến thuế, phí, lệ phí; tiếp đến là bảo vệ môi trường; đất đai, giải phóng mặt bằng; xuất nhập khẩu; đăng ký đầu tư…
Nền kinh tế và doanh nghiệp ĐBSCL còn nhiều khó khăn chưa được tháo gỡ.
Khảo sát cũng cho thấy những khó khăn lớn nhất mà DN sẽ đối mặt trong năm 2026. Nhiều nhất là chi phí đầu vào tăng cao; tiếp theo là thủ tục hành chính, chính sách pháp luật; thiếu đơn hàng/thu hẹp thị trường; thiếu vốn/khó tiếp cận tín dụng; thiếu lao động phù hợp và biến động thị trường quốc tế.
Về triển vọng, 50% DN đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh hiện nay ổn định hơn, 20% cho rằng tốt hơn; trong khi 29% nhận định sẽ giảm sút và khó khăn hơn.
Theo bà Võ Thị Thu Hương - Phó Giám đốc VCCI ĐBSCL, khảo sát rút ra những khó khăn như: Các dự án đầu tư đang rơi vào trạng thái chờ đợi quá trình công bố quy hoạch mới của các tỉnh. Thủ tục thuê đất, chuyển mục đích sử dụng kéo dài nhiều năm khiến DN không thể hoàn thiện pháp lý để thế chấp vay vốn. Sự thiếu đồng nhất trong áp dụng quy định hình thành vùng nguyên liệu giữa các địa phương gây ra tình trạng đình trệ mở rộng nhà máy...
Lĩnh vực logistics, hạ tầng, hệ thống cảng biển ĐBSCL vẫn là “vùng trũng” với chi phí vận hành cao nhưng quy mô hàng hóa còn nhỏ lẻ, chưa tương xứng với tiềm năng. Phí đường bộ tăng nhanh cộng với kết nối giao thông kém làm giảm biên lợi nhuận của hàng hóa xuất khẩu. DN cũng đối mặt với rủi ro mất thị trường xuất khẩu do thiếu năng lực phòng kiểm nghiệm và chi phí bao bì, kiểm định phát sinh cao…
"DN kiến nghị, xây dựng chính sách dựa trên năng lực thực thi của DN nhỏ và vừa, lộ trình áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu 2-3 năm để DN có thời gian chuẩn bị. Chính sách phải đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Tạo cơ hội cho nhà đầu tư hạ tầng, hỗ trợ DN sản xuất, xuất khẩu, tránh thua ngay trên sân nhà…" - bà Hương cho hay.
Theo điều chỉnh quy hoạch mới được Chính phủ phê duyệt, vùng ĐBSCL có 5 tỉnh, thành phố, tiếp tục được xác định là vùng kinh tế nông nghiệp bền vững, hiệu quả cao của quốc gia. Tuy nhiên, vùng này cũng gặp nhiều khó khăn, tăng trưởng kinh tế năm qua thấp hơn bình quân cả nước, thu hút FDI chưa cải thiện… Kinh tế ĐBSCL chưa bắt kịp với các vùng khác, quy mô kinh tế vùng chưa được mở rộng, chưa có nhiều dự án mang tính bước ngoặt, hạ tầng đang quá trình hoàn thiện nên cần thêm thời gian…
Cảnh Kỳ