Doanh nghiệp logistics kiến nghị ngừng áp dụng Nghị định 46 đến hết tháng 3/2026

5 giờ trướcBài gốc

Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) vừa có văn bản gửi Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Văn phòng Chính phủ cùng các bộ ngành liên quan, phản ánh những vướng mắc trong việc triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (Nghị định 46) và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm (Nghị quyết 66).

Theo VLA, trong triển khai thực hiện Nghị định 46 và Nghị quyết 66 đang có nhiều vướng mắc. Những xung đột pháp lý mới phát sinh đang đẩy hàng nghìn doanh nghiệp vào thế “tiến thoái lưỡng nan”, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng hàng hóa ngay trong mùa cao điểm Tết.

Những điểm nghẽn chưa có lời giải

Theo phân tích của VLA, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở sự thiếu tương thích giữa nghĩa vụ kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) và thủ tục công bố hồ sơ đối với nhóm nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất nội bộ. Trước đây, theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, nhóm hàng này được miễn hoàn toàn cả thủ tục tự công bố lẫn kiểm tra nhà nước về ATTP. Tuy nhiên, khi Nghị định 46 có hiệu lực vào ngày 26/1 vừa qua, phạm vi miễn trừ bị thu hẹp đáng kể, buộc doanh nghiệp phải chuyển sang cơ chế kiểm tra bắt buộc.

Trong khi Nghị quyết 66 cho phép doanh nghiệp được miễn công bố tiêu chuẩn áp dụng đối với nguyên liệu sản xuất nội bộ, các quy định tại Nghị định 46 lại yêu cầu hồ sơ kiểm tra ATTP phải dựa trên chính các bản công bố này.

VLA đề nghị Chính phủ xem xét ngừng áp dụng Nghị định 46, Nghị quyết 66 đến ngày 31/3/2026.

Sự xung đột này dẫn đến tình trạng doanh nghiệp rơi vào “khoảng trống pháp lý”: họ bắt buộc phải kiểm tra hàng hóa nhưng lại không có đủ cơ sở hồ sơ để cơ quan chức năng tiếp nhận và thẩm định.

"Hệ quả là hàng loạt lô hàng nguyên liệu phục vụ sản xuất nước giải khát, rượu bia, bánh kẹo... đang bị đình trệ tại các cửa khẩu do không thể thực hiện khai báo hải quan theo quy định mới", VLA nêu thực trạng.

VLA cho rằng, không chỉ dừng lại ở các rào cản giấy tờ, thực tiễn triển khai còn cho thấy những bất cập mang tính hệ thống trong công tác kiểm dịch và kiểm tra ATTP. Hiện nay, cơ chế quản lý rủi ro giữa hai hệ thống này vẫn chưa có sự đồng bộ. Điển hình như việc kiểm dịch thú y áp dụng tần suất lấy mẫu 5 lô lấy 1, trong khi kiểm tra ATTP lại yêu cầu lấy mẫu 3 lô liên tiếp.

"Việc thiếu quy định thống nhất về việc dùng chung mẫu xét nghiệm không chỉ gây lãng phí, gia tăng chi phí cho doanh nghiệp mà còn làm kéo dài thời gian thông quan một cách vô lý", VLA nhìn nhận.

VLA cảnh báo, áp lực này đang tác động lên toàn bộ hệ thống logistics quốc gia. Việc đối tượng phải kiểm nghiệm VSATTP tăng vọt đã khiến các đơn vị kiểm định như Quatest 3, Vinacontrol hay Viện Kiểm nghiệm VSATTP rơi vào tình trạng quá tải, thậm chí đồng loạt thông báo ngừng tiếp nhận hồ sơ.

Trong bối cảnh Tết Nguyên đán cận kề, việc hàng hóa phải lưu bãi dài ngày chờ kết quả kiểm nghiệm mà không có cơ chế tạm giải tỏa sẽ dẫn đến nguy cơ kẹt cảng diện rộng, gây thiệt hại lớn cho các nhà máy sản xuất theo chuỗi toàn cầu vốn phụ thuộc vào tiến độ nhập khẩu nguyên liệu "vừa đủ".

Thách thức trong trung hạn

Phân tích về áp lực trong trung hạn, VLA cho biết, cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt với một khối lượng công việc khổng lồ khi phải chuyển đổi hồ sơ cho hàng trăm nghìn sản phẩm theo hình thức mới. Với nguồn lực hữu hạn từ các tổ chức chứng nhận và phòng thử nghiệm, việc áp dụng các khung thời gian kiểm tra nghiêm ngặt theo Nghị định 46 được đánh giá là chưa phù hợp với đặc thù của ngành thực phẩm và năng lực thực tế của hệ thống.

Bên cạnh đó, việc Luật Vệ sinh ATTP dự kiến được thông qua trong năm tới cũng dấy lên lo ngại về sự “vênh” chính sách giữa các văn bản, khiến doanh nghiệp phải liên tục điều chỉnh, gây lãng phí nguồn lực xã hội đáng kể. Theo VLA, những khó khăn này đã vượt quá khả năng xử lý đơn lẻ của doanh nghiệp và cần một giải pháp tháo gỡ quyết liệt từ cấp chính sách.

Từ những khó khăn, vướng mắc trên, VLA đề nghị Chính phủ xem xét nhằm có những hướng dẫn thực thi kịp thời. Đồng thời xem xét ngừng áp dụng Nghị định 46, Nghị quyết 66 đến ngày 31/3/2026 để đánh giá toàn diện sự phù hợp của các quy định mới trong những văn bản nêu trên; góp phần hoàn thiện cơ chế triển khai chính sách ATTP theo hướng khả thi, đồng bộ. Qua đó vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp đồng hành cùng Chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và ổn định nền kinh tế.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/doanh-nghiep-logistics-kien-nghi-ngung-ap-dung-nghi-dinh-46-den-het-thang-3-2026/20260203100210630