Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Rõ tiêu chí, đúng chính sách hỗ trợ

4 giờ trướcBài gốc

Xác định DNNVV theo lao động và doanh thu

Hiện nay, khu vực DNNVV hiện chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện, một số tiêu chí xác định DNNVV đã bộc lộ những bất cập, chưa phản ánh đầy đủ quy mô và thực trạng phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh mới.

Theo Bộ Tài chính, tiêu chí xác định DNNVV hiện nay dựa đồng thời vào số lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) kết hợp với tổng doanh thu hoặc số lao động tham gia BHXH kết hợp với tổng nguồn vốn. Quy định này chưa thuận lợi cho thống kê, phân loại và xác định đối tượng hỗ trợ do cách hiểu còn có sự khác nhau giữa một số cơ quan hỗ trợ và chính DNNVV. Trong khi đó, thực tiễn quản lý nhà nước cho thấy tiêu chí tổng doanh thu là tiêu chí được cơ quan nhà nước sử dụng chủ yếu nhằm phản ánh thực chất hơn hoạt động của doanh nghiệp.

Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) quy định tiêu chí xác định DNNVV theo lao động và doanh thu. Ảnh: ITN

Ngoài ra, việc sử dụng tiêu chí “lao động tham gia BHXH” trong thời gian qua dẫn tới khó khăn cho các cơ quan, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp khi tham chiếu, truy xuất thông tin liên quan để lựa chọn doanh nghiệp hỗ trợ. Do đó, cần thiết rà soát, sửa đổi để phù hợp với thực tiễn hoạt động của DNNVV và phù hợp thông lệ quốc tế.

Để khắc phục tồn tại này, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi tiêu chí xác định DNNVV theo hướng sử dụng các tiêu chí đơn giản phù hợp với bản chất của DNNVV, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn áp dụng tiêu chí xác định DNNVV quy định tại Luật Hỗ trợ DNNVV 2017 và rà soát kinh nghiệm quốc tế, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng chỉ sử dụng tiêu chí tổng số lao động bình quân năm và tổng doanh thu của năm trước liền kề để xác định DNNVV.

Trên cơ sở đó, dự thảo luật quy định tiêu chí xác định DNNVV bao gồm: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động bình quân năm không quá 300 người và có tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng. Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa được xác định theo lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ.

Việc phân loại doanh nghiệp theo các lĩnh vực có ý nghĩa rất quan trọng, bởi đặc điểm hoạt động, quy mô vốn, lao động và doanh thu của mỗi ngành, lĩnh vực rất khác nhau. Đơn cử, doanh nghiệp thương mại có thể doanh thu lớn nhưng sử dụng ít lao động, trong khi doanh nghiệp sản xuất lại cần nhiều lao động và chi phí đầu tư cao hơn. Do đó, việc phân loại DNNVV theo lĩnh vực sẽ giúp chính sách hỗ trợ công bằng và phù hợp thực tiễn hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của mỗi doanh nghiệp.

Nhà nước hỗ trợ DNNVV có trọng tâm, trọng điểm

Việc dành cơ chế, chính sách để hỗ trợ DNNVV là rất cần thiết nhưng phải tuân thủ theo nguyên tắc nhất định. Theo đó, dự thảo Luật cũng quy định rõ, việc hỗ trợ DNNVV phải tôn trọng quy luật thị trường và các điều ước, cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Bảo đảm công khai, minh bạch về nội dung, đối tượng, trình tự, thủ tục, nguồn lực, mức hỗ trợ và kết quả thực hiện. Ứng dụng triệt để chuyển đổi số trong hoạt động hỗ trợ DNNVV. Đổi mới phương thức hỗ trợ thông qua các cơ chế linh hoạt như Phiếu hỗ trợ, theo sản phẩm hoàn thành và các hình thức phù hợp khác.

Nhà nước hỗ trợ DNNVV có trọng tâm, có thời hạn, phù hợp với mục tiêu hỗ trợ và khả năng cân đối nguồn lực. Khuyến khích triển khai toàn diện các hoạt động hỗ trợ DNNVV để tạo tác động và kết quả thực chất. Đẩy mạnh việc phân bổ ngân sách hỗ trợ theo kết quả đầu ra và gắn trách nhiệm của đơn vị triển khai.

Đặc biệt, dự thảo Luật cũng quy định rõ, DNNVV được nhận hỗ trợ khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội cho người lao động và không trong thời gian bị áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Để tạo điều kiện cho DNNVV phát triển, dự thảo Luật đã quy định nhiều chính sách hỗ trợ đối với loại hình doanh nghiệp này. Theo đó, Nhà nước khuyến khích tổ chức tín dụng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp, phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường và các hình thức cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền hoặc theo chuỗi giá trị, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo.

Ngoài ra, DNNVV được hỗ trợ mặt bằng sản xuất, được hỗ trợ một phần đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng khu công nghiệp; cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ. DNNVV, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 5 năm kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng. DNNVV lĩnh vực công nghệ chiến lược, DNNVV sản xuất sản phẩm công nghệ chiến lược được hưởng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế và khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao. DNNVV được trích 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của doanh nghiệp. DNNVV được ưu tiên hỗ trợ từ Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ quốc gia, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia. DNNVV được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế, chương trình phát triển thương mại điện tử, chương trình vươn ra thị trường quốc tế. DNNVV được hỗ trợ chi phí tham gia các chương trình về khởi sự kinh doanh và quản trị doanh nghiệp...

Việc sửa đổi tiêu chí xác định DNNVV là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý có căn cứ minh bạch để xác định doanh nghiệp nào thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi về tín dụng, thuế, đất đai, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo hay đào tạo nhân lực. Điều này giúp tránh tình trạng áp dụng dàn trải hoặc doanh nghiệp lớn “núp bóng” để hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ. Với tiêu chí rõ ràng cũng sẽ giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận chính sách, yên tâm đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, cơ quan quản lý cũng thuận lợi hơn trong thống kê, đánh giá thực trạng doanh nghiệp, từ đó xây dựng chính sách sát thực tiễn để thúc đẩy DNNVV phát triển bền vững.

Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) quy định, trường hợp nhiều DNNVV cùng đáp ứng điều kiện hỗ trợ theo quy định của Luật này thì ưu tiên lựa chọn DNNVV do phụ nữ, người khuyết tật làm chủ; DNNVV sử dụng nhiều lao động nữ, sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật.

Hà An

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/doanh-nghiep-nho-va-vua-ro-tieu-chi-dung-chinh-sach-ho-tro-10419075.html