Theo dữ liệu mới từ Benchmark Mineral Intelligence, khoảng 1,1 triệu xe ô tô điệnđã được bán ra trên toàn cầu trong tháng 2. Con số này đã giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái và cũng giảm 11% so với tháng 1.
Điều đó cho thấy nhu cầu đối với xe điện vẫn ở mức lớn, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại đáng kể và có sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực.
Tại châu Âu, thị trường xe điện vẫn đang tăng trưởng mạnh. Doanh số từ đầu năm đến nay tăng khoảng 21%, phần lớn nhờ các chương trình trợ giá và ưu đãi từ chính phủ.
Một bãi đỗ tích hợp trụ sạc xe điện ở Mỹ. Ảnh: Bloomberg
Trong đó, Đức ghi nhận mức tăng 26%, còn Pháp tăng 30%. Thị trường xe điện Italy thậm chí gần như tăng gấp đôi nhờ các gói hỗ trợ giá trị cao từ Liên minh châu Âu.
Khu vực Bắc Mỹ lại đi theo chiều hướng trái ngược. Dù doanh số trong tháng 2 tăng khoảng 8%, tổng doanh số từ đầu năm đến nay đã giảm tới 36% do nhu cầu suy yếu.
Một số hãng xe chịu tác động nặng nề. Đơn cử như Ford với doanh số mảng xe điện đã giảm tới 70% kể từ đầu năm.
Trong khi đó, thị trường xe điện lớn nhất thế giới là Trung Quốc đang ở trạng thái trung gian. Doanh số xe điện nội địa giảm 26% kể từ đầu năm sau khi nước này khôi phục thuế mua xe và điều chỉnh các chính sách hỗ trợ đổi xe cũ lấy xe mới.
Tuy nhiên, các thương hiệu Trung Quốc đang bù đắp bằng việc đẩy mạnh xuất khẩu. Chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, lượng xe điện xuất khẩu từ Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi và vượt mốc 500.000 xe.
Đối với các hãng xe, sự chững lại của thị trường tạo ra một bài toán thực tế. Trong những năm qua, hàng tỷ USD đã được đầu tư vào các nhà máy sản xuất pin nhằm phục vụ làn sóng xe điện dự kiến bùng nổ. Khi nhu cầu giảm tốc, lượng pin sản xuất ra vẫn cần có đầu ra.
Chính vì vậy, nhiều nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp đang chuyển hướng sang lĩnh vực lưu trữ năng lượng. Các hệ thống pin quy mô lớn phục vụ lưới điện đang trở thành giải pháp để tận dụng năng lực sản xuất dư thừa, đồng thời hỗ trợ ổn định hệ thống điện.
Cơ sở lưu trữ năng lượng của công ty Elli thuộc tập đoàn Volkswagen. Ảnh: VW
Chẳng hạn, Volkswagen gần đây đã đưa vào vận hành cơ sở lưu trữ năng lượng bằng pin quy mô lớn đầu tiên ở Đức. Tại đây, công ty con về năng lượng của tập đoàn là Elli đã kết nối một hệ thống lưu trữ với công suất khoảng 20 MW và dung lượng 40 MWh vào lưới điện.
Thay vì cung cấp năng lượng cho xe điện, các bộ pin này sẽ lưu trữ điện tái tạo và giải phóng khi hệ thống điện cần bổ sung công suất. Ngoài Volkswagen, nhiều hãng xe khác như Tesla, BYD, General Motors, Ford, Renault, Mercedes-Benz và Hyundai cũng đã hoặc đang phát triển các hệ thống lưu trữ năng lượng tương tự.
Ngoài việc chuyển dịch mục đích sử dụng pin, nhiều hãng cũng quay trở lại đầu tư cho xe động cơ đốt trong và hybrid. Động thái này chịu tác động lớn từ việc Mỹ cắt hỗ trợ xe điện và nới lỏng quy định khí thải, trong khi cuộc chiến giá ở Trung Quốc ngày càng khốc liệt khiến lợi nhuận bị bào mòn.
Dẫu vậy, giới chuyên gia nhận định đây chỉ là bước điều chỉnh chiến lược mang tính "thời thế" nhằm cân đối giữa đầu tư xe điện và các dòng xe hybrid/xăng truyền thống. Xe điện vẫn là đích cuối cùng của ngành ô tô trong dài hạn và việc tái cơ cấu nhà máy, sản phẩm xe điện hiện tại vẫn sẽ tiếp diễn nhưng với quy mô phù hợp hơn với dự báo thị trường.
Trường Vũ