Độc đáo tục 'chạy ói, tung kiệu' ở ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Nghệ

2 giờ trướcBài gốc

Lễ hội Đền Cờn được xem là một trong những lễ hội có quy mô lớn, có lịch sử lâu đời và mang đậm bản sắc văn hóa của xứ Nghệ. Sau thời gian được phục dựng và duy trì tổ chức thường niên, Lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tham dự.

Trong khuôn khổ lễ hội diễn ra nhiều nghi lễ truyền thống đặc sắc như: lễ tế trầu, lễ tế trâu, lễ tế bánh, lễ rước Thánh lên chùa để tạ ơn, lễ đại tế…

Đền Cờn được xem là một trong bốn ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Nghệ, thường được nhắc đến trong câu truyền tụng của dân gian: “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh sâu sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Lễ hội Đền Cờn đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trở thành một trong những lễ hội tiêu biểu của vùng đất Nghệ An.

Lễ hội Đền Cờn năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 7 đến 9.3, với nhiều hoạt động văn hóa - tín ngưỡng đặc trưng, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương. Trong đó, lễ cầu ngư được xem là nghi thức quan trọng nhất, mang đậm dấu ấn văn hóa của cộng đồng cư dân miền biển.

Đền Cờn tọa lạc trên gò Diệc, gần cửa biển Lạch Cờn, từ lâu được xem là một trong những ngôi đền linh thiêng nổi tiếng của xứ Nghệ. Trong dân gian còn lưu truyền câu nói: “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng” để nhắc đến bốn ngôi đền linh thiêng bậc nhất trong vùng.

Lễ hội Đền Cờn năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa - tín ngưỡng đặc trưng, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương

Ngôi đền được dựng từ thời Trần, thờ Tứ vị Thánh Nương gồm Thái hậu Dương Nguyệt Quả, nhũ mẫu cùng hai công chúa Triệu Nguyệt Khiêu và Triệu Nguyệt Hương.

Vào những dịp lễ tết, ngày rằm hay các kỳ lễ hội lớn, nơi đây luôn tấp nập người dân đến dâng hương cầu bình an, tài lộc.

Trong khuôn khổ Lễ hội, các nghi thức chính diễn ra vào ngày 9.3 gồm lễ Động Ngự, lễ phát tích (lễ cầu ngư), lễ hợp tế, lễ yên vị và dâng hương.

Lễ cầu ngư là một trong những nghi thức chính và độc đáo nhất của Lễ hội Đền Cờn năm 2026

Đối với cư dân vùng biển, lễ cầu ngư mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, biển yên sóng lặng và những chuyến ra khơi thuận lợi, đánh bắt bội thu.

Hoàn thành nghi thức Động Ngự tại Đền Cờn trong, các đoàn rước bắt đầu khiêng 5 kiệu cùng hương án từ đền trong ra đền ngoài. Trên các kiệu đặt bài vị, bát hương, hoa quả và nhiều lễ vật được chuẩn bị trang trọng.

Đoàn rước sau đó tiếp tục di chuyển ra khu vực bãi biển để thực hiện lễ cầu ngư. Các mâm lễ được bày biện công phu với những lễ vật truyền thống như xôi gà, thủ lợn, rượu, bánh oản và hoa quả, thể hiện lòng thành kính của ngư dân đối với thần linh, cầu mong mùa biển thuận lợi.

Lễ hội Đền Cờn nhằm tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, mà còn là dịp để nhân dân cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, ngư dân ra khơi thuận buồm xuôi gió

Sau khi nghi lễ trên biển kết thúc, đoàn rước quay trở lại đền. Đây cũng là thời điểm diễn ra những nghi thức sôi động nhất của lễ hội, tục chạy ói và tung kiệu.

Những người khiêng kiệu vừa chạy nhanh vừa nâng kiệu tung lên cao trong tiếng reo hò cổ vũ của hàng nghìn người đứng dọc hai bên đường.

Sau khi phần lễ được cử hành trang trọng là tục chạy ói, khi các ngư dân trai tráng người địa phương khiêng kiệu thần chạy dọc bãi biển

Nghi thức này được xem là biểu tượng cho sức mạnh và sự linh thiêng của thần linh, đồng thời tạo nên bầu không khí hào hứng, náo nhiệt cho lễ hội.

Khi đoàn rước về tới đền và các mâm lễ được hạ xuống, hàng trăm người dân và du khách nhanh chóng tiến lại để xin hoặc “cướp lộc”. Theo quan niệm dân gian, ai lấy được lộc sẽ gặp nhiều may mắn, tài lộc và bình an trong năm mới.

Những pha tung kiệu lễ độc đáo được mong chờ nhất của Lễ hội

Lễ hội Đền Cờn không chỉ là hoạt động tín ngưỡng gắn bó lâu đời với cư dân vùng biển Nghệ An mà còn là dịp để tưởng nhớ các bậc tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Đồng thời, Lễ hội góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống và quảng bá hình ảnh vùng đất miền biển Nghệ An đến với du khách gần xa.

PHẠM NGÂN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/doc-dao-tuc-chay-oi-tung-kieu-o-ngoi-den-linh-thieng-bac-nhat-xu-nghe-209963.html