Đổi mới tư duy quản lý và nâng cao thực chất công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân

2 giờ trướcBài gốc

Trong thời gian qua, ngành y tế tỉnh đã có nhiều cố gắng trong củng cố mạng lưới y tế cơ sở, mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế, triển khai bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường hợp tác chuyên môn với các bệnh viện tuyến Trung ương, thành phố Hà Nội. Một số công trình, dự án y tế quy mô lớn đang được triển khai đã góp phần cải thiện điều kiện khám chữa bệnh của nhân dân.

Tuy nhiên, qua theo dõi thực tế và phản ánh của người dân, chất lượng khám chữa bệnh giữa các tuyến vẫn còn chênh lệch; năng lực chuyên môn thực hành tại tuyến cơ sở ở nhiều nơi còn hạn chế; tình trạng người dân vượt tuyến, chuyển tuyến lên Hà Nội và các tỉnh khác khi mắc bệnh nặng vẫn phổ biến. Một số hoạt động đào tạo, tập huấn còn nặng về hình thức, chưa chuyển hóa rõ thành năng lực chuyên môn thực tế. Việc ứng dụng telehealth, bệnh án điện tử, quản lý sức khỏe người dân còn phân tán, thiếu chiều sâu vận hành. Công tác khám sức khỏe định kỳ ở một số nơi còn hình thức, chất lượng chưa đồng đều, chưa bảo đảm mục tiêu phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe lâu dài cho người dân.

Thực tế hiện nay đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc về chất lượng khám sức khỏe cộng đồng. Nếu việc khám sức khỏe chỉ dừng ở các nội dung đơn giản, thực hiện qua loa, không đủ chiều sâu chuyên môn, thì rất khó đạt mục tiêu phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe người dân một cách thực chất. Việc kết luận sức khỏe khi chưa được đánh giá đầy đủ có thể khiến người dân chủ quan, trong khi nhiều bệnh lý chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn hơn, làm giảm hiệu quả điều trị và gia tăng áp lực cho hệ thống y tế.

Để việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Thông báo số 10-TB/VPTW đi vào thực chất, lấy người dân làm trung tâm và lấy chất lượng chuyên môn thực tế làm thước đo, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Y tế tập trung nâng cao giá trị thực chất của hệ thống y tế, lấy sự hài lòng và sức khỏe nhân dân làm mục tiêu thay cho các chỉ số đầu tư hình thức.

Chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn thực chất của y tế cơ sở.

Rà soát lại toàn bộ cách thức triển khai các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực y tế theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW theo hướng chuyển mạnh từ đầu tư hình thức sang nâng cao năng lực vận hành thực tế của hệ thống y tế. Việc đánh giá kết quả không chỉ căn cứ vào số lượng công trình, trang thiết bị, lớp đào tạo hoặc số cuộc hội chẩn từ xa, mà phải đo bằng năng lực khám chữa bệnh thực tế của từng tuyến và mức độ tin tưởng của người dân đối với cơ sở y tế tại địa phương.

Nâng cao năng lực chuyên môn thực chất của y tế cơ sở. Việc triển khai telehealth phải đúng bản chất là công cụ hỗ trợ chuyên môn, không được coi là giải pháp thay thế năng lực tại chỗ. Chỉ tổ chức khám chữa bệnh từ xa đối với các nội dung phù hợp; đồng thời phải tăng cường năng lực khám trực tiếp, năng lực cấp cứu và năng lực xử trí ban đầu của tuyến cơ sở. Không để xảy ra tình trạng phụ thuộc hoàn toàn vào hội chẩn từ xa nhưng tuyến dưới không đủ khả năng xử lý người bệnh trong thực tế.

Khẩn trương xây dựng Đề án nâng cao năng lực thực hành chuyên môn cho đội ngũ y tế tuyến cơ sở giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định rõ từng nhóm chuyên khoa ưu tiên, từng kỹ năng cốt lõi bắt buộc phải làm được tại tuyến xã và tuyến tỉnh; xác định cụ thể số lượng bác sĩ cần đào tạo, hình thức đào tạo, nơi đào tạo, thời gian đào tạo và cam kết đầu ra sau đào tạo.

Việc đào tạo phải chuyển mạnh sang mô hình “đào tạo qua thực hành”, “cầm tay chỉ việc”, lấy năng lực xử lý tình huống thực tế làm trung tâm. Không đánh giá kết quả đào tạo chủ yếu bằng số chứng chỉ hoặc số giờ học trực tuyến. Tăng cường cử bác sĩ trẻ, bác sĩ chuyên khoa đi đào tạo thực hành dài hạn tại các bệnh viện lớn của Hà Nội, đặc biệt trong các lĩnh vực cấp cứu, đột quỵ, hồi sức, tim mạch, sản khoa, nhi khoa, thận nhân tạo, ung bướu, chẩn đoán hình ảnh và hồi sức ngoại khoa.

Phối hợp chặt chẽ với các bệnh viện hỗ trợ từ Hà Nội để xây dựng chương trình chuyển giao chuyên môn có chiều sâu, có chỉ tiêu đầu ra cụ thể. Trọng tâm không phải là tổ chức hội nghị, ký kết hoặc hội chẩn hình thức, mà phải hình thành được đội ngũ bác sĩ đủ khả năng xử trí ban đầu, phát hiện sớm nguy cơ, phân tầng người bệnh, chuyển tuyến đúng thời điểm và quản lý bệnh mạn tính ngay tại địa phương.

Nâng cao chất lượng và đổi mới công tác quản lý, khám sức khỏe cho Nhân dân. Khẩn trương nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý và khám sức khỏe định kỳ cho người dân theo từng nhóm đối tượng cụ thể, tránh tổ chức đồng loạt, dàn trải, hình thức và thiếu hiệu quả.

Nghiên cứu, từng bước nâng cao chất lượng công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe Nhân dân theo hướng chuyển mạnh từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang chủ động chăm sóc, theo dõi và quản lý sức khỏe từ sớm, từ xa, thường xuyên, liên tục. Tăng cường công tác truyền thông, tư vấn, hướng dẫn nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe của người dân; hình thành thói quen theo dõi sức khỏe định kỳ, chủ động phòng ngừa bệnh tật, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và xây dựng lối sống lành mạnh, khoa học.

Đối với nhóm người mắc bệnh mạn tính, gồm các trường hợp đang điều trị, theo dõi thường xuyên và đã có hồ sơ quản lý sức khỏe tại các cơ sở y tế địa phương, giao các cơ sở y tế xây dựng kế hoạch khám sức khỏe tổng thể định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm/lần theo từng nhóm bệnh; kết hợp quản lý điều trị, theo dõi chỉ số sức khỏe và đánh giá nguy cơ lâu dài. Việc quản lý phải bảo đảm liên tục, có hồ sơ theo dõi đầy đủ và cập nhật thường xuyên trên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử.

Đối với nhóm người lao động, yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về khám sức khỏe định kỳ; trong đó người làm công việc nặng nhọc, độc hại phải được khám định kỳ tối thiểu 6 tháng/lần, người lao động bình thường tối thiểu 1 năm/lần.

Đối với nhóm lao động tự do, trẻ em, người thuộc vùng sâu, vùng xa hoặc các đối tượng chưa tham gia bảo hiểm y tế, nghiên cứu đề xuất mô hình hỗ trợ phù hợp theo hướng linh hoạt, hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo tiết kiệm chi phí. Trong đó cần xem xét phương án hỗ trợ phiếu khám sức khỏe hoặc cơ chế tương tự để người dân chủ động đến khám tại các cơ sở y tế theo nhu cầu và thời điểm phù hợp, thay cho cách tổ chức khám đồng loạt, tập trung nhưng hiệu quả thấp.

Thực tế hiện nay tại một số cơ sở khám chữa bệnh vẫn còn tình trạng người cao tuổi, nhất là người trên 80 tuổi mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu phải đến cơ sở y tế từ rất sớm để thực hiện nhiều bước đăng ký, chờ khám, thực hiện cận lâm sàng, nhận kết quả và lĩnh thuốc trong cùng một buổi; thời gian hoàn thành kéo dài, trong khi đa số người bệnh phải có người thân đi cùng hỗ trợ, gây khó khăn trong đi lại, sinh hoạt và phát sinh chi phí xã hội không cần thiết. Do vậy, trong quá trình tổ chức quản lý, khám, điều trị ngoại trú và cấp phát thuốc đối với người mắc bệnh mạn tính, đặc biệt là người cao tuổi, cần rà soát lại toàn bộ quy trình tiếp đón, khám bệnh, chỉ định cận lâm sàng, kê đơn và cấp phát thuốc theo hướng khoa học, hợp lý, giảm thời gian chờ đợi, giảm việc di chuyển qua nhiều khâu và hạn chế tối đa các thủ tục hành chính không cần thiết nhưng vẫn phải bảo đảm yêu cầu chuyên môn, an toàn người bệnh và đúng quy định của pháp luật.

Rà soát, hướng dẫn các cơ sở khám chữa bệnh xây dựng quy trình quản lý và theo dõi điều trị phù hợp đối với người mắc bệnh mạn tính điều trị ổn định, nhất là người cao tuổi, bảo đảm thuận lợi cho người bệnh nhưng không làm ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn và an toàn điều trị. Trên cơ sở quy định hiện hành của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh, bảo hiểm y tế và quản lý sử dụng thuốc, nghiên cứu áp dụng các giải pháp phù hợp như tăng cường khám theo lịch hẹn, phân luồng ưu tiên đối với người cao tuổi, giảm thực hiện lặp lại các chỉ định cận lâm sàng không cần thiết; nghiên cứu, áp dụng việc cấp thuốc dài ngày đối với một số trường hợp bệnh mạn tính ổn định nếu đủ điều kiện, phù hợp hướng dẫn chuyên môn, quy định về khám bệnh, chữa bệnh, bảo hiểm y tế, quản lý sử dụng thuốc và khả năng theo dõi, giám sát của cơ sở y tế; đồng thời tăng cường ứng dụng hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi liên tục quá trình điều trị, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần.

Qua theo dõi thực tế cho thấy một số hoạt động khám sức khỏe định kỳ hiện nay còn nặng về thủ tục, danh mục khám hạn chế, thời gian khám ngắn, chưa đáp ứng mục tiêu phát hiện sớm bệnh lý, chủ yếu phục vụ hoàn thiện hồ sơ thủ tục, dẫn tới nguy cơ bỏ sót bệnh lý hoặc không đánh giá đầy đủ tình trạng sức khỏe người lao động. Sở Y tế cần rà soát, hướng dẫn các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định hiện hành về khám sức khỏe người lao động; tăng cường kiểm tra điều kiện, năng lực chuyên môn, quy trình tổ chức khám, lưu trữ kết quả và trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Căn cứ các quy định hiện hành, nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí hoặc các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, khuyến nghị danh mục kỹ thuật, chỉ số theo dõi và nội dung tư vấn sức khỏe phù hợp với từng nhóm lao động nhằm nâng cao chất lượng khám sức khỏe, trong đó phải xác định rõ các danh mục khám bắt buộc, các chỉ số cần theo dõi, yêu cầu về xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, lưu trữ kết quả và trách nhiệm của cơ sở khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó, toàn bộ kết quả khám sức khỏe định kỳ phải từng bước được tích hợp, lưu trữ trên hệ thống bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử để theo dõi, đối chiếu diễn biến sức khỏe theo thời gian, phục vụ công tác quản lý sức khỏe lâu dài cho người dân và hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật.

Đẩy nhanh việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu y tế. Toàn bộ kết quả khám sức khỏe, điều trị bệnh mạn tính, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh phải từng bước được tích hợp vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử, bảo đảm theo dõi liên tục, phục vụ quản lý sức khỏe người dân lâu dài và hỗ trợ chuyên môn cho các tuyến.

Củng cố hệ thống y tế cơ sở, nâng cao trách nhiệm và tinh thần phục vụ nhân dân.Rà soát toàn bộ hoạt động của các trạm y tế xã, các điểm y tế trên địa bàn tỉnh theo hướng đánh giá thực chất năng lực hoạt động, khả năng đáp ứng chuyên môn, khả năng tiếp cận của người dân và chất lượng phục vụ thực tế. Đối với các đơn vị hoạt động yếu, phải có phương án củng cố cụ thể; đối với nơi có mô hình tốt, cần tổng kết, nhân rộng.

Việc đánh giá chất lượng hoạt động của cơ sở y tế, người đứng đầu và đội ngũ cán bộ ngành y thời gian tới phải gắn trực tiếp với các chỉ số thực chất như tỷ lệ chuyển tuyến, chất lượng xử trí ban đầu, kết quả quản lý bệnh mạn tính, năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế và mức độ tin tưởng của người dân.

Tăng cường giáo dục y đức, văn hóa ứng xử, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ y tế; xây dựng môi trường khám chữa bệnh văn minh, chuyên nghiệp, lấy người bệnh làm trung tâm phục vụ. Mỗi cán bộ y tế phải nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần tận tụy, thái độ ứng xử chuẩn mực, thực hiện nghiêm quy tắc nghề nghiệp, nhất là trong quá trình tiếp đón, khám chữa bệnh, hướng dẫn, tư vấn và chăm sóc người bệnh; không để xảy ra tình trạng thờ ơ, thiếu trách nhiệm, gây phiền hà, nhũng nhiễu hoặc ứng xử thiếu chuẩn mực đối với người dân.

Ngành y tế phải xác định chất lượng phục vụ và niềm tin của người dân là thước đo quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của cơ sở y tế và đội ngũ cán bộ y tế. Người dân đến cơ sở y tế không chỉ cần được điều trị, chữa bệnh mà còn phải được tôn trọng, hướng dẫn đầy đủ, phục vụ tận tình và đối xử bằng tinh thần trách nhiệm, nhân văn của người thầy thuốc.

Người đứng đầu các cơ sở y tế phải trực tiếp chịu trách nhiệm về chuyên môn trong phạm vi quản lý đồng thời chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng phản ánh, bức xúc trong Nhân dân liên quan đến tinh thần, thái độ phục vụ, kỷ luật, kỷ cương hành chính và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ y tế thuộc phạm vi quản lý. Kịp thời rà soát, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là các biểu hiện thiếu trách nhiệm, gây khó khăn cho người bệnh, lợi dụng vị trí công tác để trục lợi hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh của ngành y tế.

Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai các nội dung nêu trên; xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ, trách nhiệm của từng đơn vị; báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 25/5/2026.

P.V

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/doi-moi-tu-duy-quan-ly-va-nang-cao-thuc-chat-cong-tac-cham-soc-suc-khoe-nhan-dan-3187922.html