Đối ngoại địa phương mở rộng không gian phát triển

một ngày trướcBài gốc

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp lãnh đạo, đại diện các địa phương Nhật Bản tham dự Diễn đàn hợp tác địa phương Việt – Nhật, ngày 25/11, tại Quảng Ninh. (Ảnh: Thành Long)

Năm 2025 - Điểm xoay chiến lược

Công tác đối ngoại địa phương trong năm 2025 chuyển mình rõ nét với tư duy chủ động, linh hoạt và hướng tới hiệu quả thực chất. Đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với đường lối đối ngoại chung của Đảng và Nhà nước, hợp tác địa phương góp phần xây dựng lòng tin, tạo thế đan xen lợi ích và củng cố môi trường hòa bình, ổn định từ cơ sở. Đối ngoại Đảng được đẩy mạnh với sự chỉ đạo, trực tiếp tham gia của lãnh đạo địa phương. Kênh tiếp xúc, hợp tác cấp địa phương đã trở thành những mạch dẫn mềm, giúp duy trì đối thoại, tăng cường hiểu biết và hạn chế nguy cơ va đập lợi ích. Các địa phương chú trọng chiều sâu, tính bền vững và mức độ gắn kết lợi ích với các đối tác nước ngoài. Thông qua sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao, 135 thỏa thuận quốc tế giữa địa phương với đối tác nước ngoài đã được ký.

Lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước quan tâm, trực tiếp chỉ đạo và tham gia sâu sát. Nhiều hoạt động đối ngoại địa phương có sự hiện diện của Lãnh đạo cấp cao giúp nâng tầm vị thế, tạo “độ tin cậy chính trị” cao, các thông điệp chiến lược nhanh chóng được chuyển hóa thành hành động cụ thể, thu hút sự tham gia tích cực của đối tác quốc tế. Nổi bật là năm 2025, Bộ Ngoại giao đã chủ trì tổ chức thành công bốn hội nghị lớn kết nối địa phương với đối tác quốc tế, thu hút 400-800 đại biểu tham gia mỗi hoạt động, có sự hiện diện của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Trong khuôn khổ đó, hơn 1.000 cuộc kết nối trực tiếp giữa các địa phương, doanh nghiệp với đối tác nước ngoài được tổ chức.

Từ “xúc tiến đơn lẻ” đến đồng hành phát triển

Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn. (Ảnh: Thành Long)

Các địa phương chuyển từ tư duy “xúc tiến đơn lẻ” sang “đồng hành phát triển” trong triển khai ngoại giao kinh tế. Xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch được triển khai liên hoàn, gắn với phát triển vùng, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút nguồn lực bên ngoài. Vốn FDI trong 11 tháng năm 2025 tại các địa phương đạt 33,69 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước với 3.695 dự án được cấp phép, vốn đăng ký đạt 15,96 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước về số dự án. Nhiều địa phương chủ động tận dụng các hiệp định thương mại thế hệ mới, kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, đối tác công nghệ, từng bước đưa ngoại giao kinh tế vào sâu trong cấu trúc phát triển. Đối ngoại địa phương cũng góp phần mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và vị thế của địa phương trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Ngoại giao văn hóa năm 2025 khẳng định vai trò ngày càng rõ nét là nguồn lực mềm cho phát triển tại địa phương. Có tám công trình tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nước ngoài, số lượng lớn nhất trong 15 năm, được hoàn tất. Xây dựng “Không gian Hồ Chí Minh” tại các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được xác định là điểm nhấn quan trọng. 23 địa phương đã hoàn tất 48 bộ hồ sơ liên quan đến di sản, bảy danh hiệu mới của UNESCO được vận động thành công, đưa tổng số danh hiệu được UNESCO ghi danh lên 77 danh hiệu. Nhiều hoạt động, sự kiện văn hóa quốc tế được tổ chức thành công tại các địa phương, giúp quảng bá hình ảnh, văn hóa đặc sắc, gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và xây dựng thương hiệu địa phương.

Công tác quản lý nhà nước về đối ngoại tại địa phương được củng cố, bảo đảm tuân thủ pháp luật, giữ vững kỷ cương, kỷ luật, tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương phát huy tính chủ động, sáng tạo. Cùng với đó, công tác đối ngoại nhân dân, công tác biên giới lãnh thổ cũng được chú trọng. Hợp tác về biến đổi khí hậu, môi trường, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo được lồng ghép vào chương trình đối ngoại của địa phương, phản ánh sự nhạy bén trong nắm bắt các xu thế lớn. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài triển khai linh hoạt, kết nối trí thức, doanh nhân kiều bào với phát triển địa phương. Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân, công tác phi chính phủ nước ngoài tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia, chăm lo con người và tranh thủ nguồn lực cho phát triển bền vững của địa phương.

Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn dự Lễ đón nhận Bằng UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa Thế giới “Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc”, tại Quảng Ninh, ngày 20/12/2025. (Nguồn: TTXVN)

Đối ngoại địa phương trong kỷ nguyên mới

Trong hành trình hội nhập, nếu mỗi địa phương là một con tàu đang vươn ra biển lớn, thì Bộ Ngoại giao là bánh lái chiến lược giúp các con tàu ấy giữ vững phương hướng, đi đúng hải trình và tăng tốc đúng thời điểm. Bộ Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò đồng hành, định hướng, vừa kết nối, vừa hỗ trợ, để sức bật hội nhập của địa phương được phát huy bền vững.

Trước những thay đổi nhanh và khó lường của môi trường quốc tế, Bộ Ngoại giao không chỉ dừng lại ở việc “mở cửa” đối ngoại, mà chủ động điều tiết, giúp các địa phương nhận diện cơ hội, phòng ngừa rủi ro và khai thác hiệu quả các cam kết quốc tế. Thông qua mạng lưới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và sự phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, Bộ Ngoại giao đã và đang đưa thế giới đến gần hơn với từng địa phương. Những hoạt động hợp tác, kết nối với vai trò dẫn dắt, đồng hành của Bộ Ngoại giao giúp địa phương gắn kết, từng bước tham gia sâu hơn vào những chuỗi liên kết khu vực và toàn cầu. Bộ Ngoại giao cũng quan tâm, hỗ trợ các địa phương trong nâng cao năng lực nội tại, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý nhà nước về đối ngoại, đến đào tạo đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng. Đây là nền tảng để mỗi địa phương đủ “bản lĩnh” và “năng lực” để đứng vững trước “sóng gió”, tận dụng cơ hội và xử lý những thách thức phát sinh trong quá trình hội nhập.

Nhìn từ những kết quả của năm 2025, công tác đối ngoại địa phương trong năm 2026 cần tập trung vào những nội dung sau:

Thứ nhất, khẳng định vai trò tiên phong trong phục vụ phát triển bền vững tại địa phương. Các địa phương cần khai thác, tận dụng tối đa cục diện thuận lợi hiện nay, vai trò và vị thế ngày càng được nâng cao của đất nước để tìm kiếm cơ hội hợp tác, thu hút nguồn lực bên ngoài. Trong đó, xác định hợp tác về kinh tế, khoa học - công nghệ, phát triển cơ sở hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi số là động lực để bứt phá, hiện thực hóa các mục tiêu phát triển “nhanh, mạnh và bền vững”.

Thứ hai, làm rõ nét vai trò trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại, kết hợp hài hòa và gắn kết chặt chẽ giữa an ninh và phát triển. Cụ thể là thực hiện tốt công tác biên giới lãnh thổ, bảo đảm an ninh, đồng thời đẩy mạnh hợp tác hữu nghị, “cùng thắng” với các địa phương biên giới láng giềng.

Thứ ba, chủ động tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế cấp địa phương, đóng góp hơn nữa vào giải quyết các vấn đề chung của đô thị trên thế giới thông qua đề xuất, bảo trợ sáng kiến. Bên cạnh đó, là học tập các mô hình phát triển tiên tiến và tìm kiếm các cơ hội hợp tác với các địa phương quốc tế, đặc biệt là công nghệ mới, phát triển nhân lực chất lượng cao, mở rộng thị trường cho các sản phẩm.

Thứ tư, triển khai đồng bộ, kết hợp hài hòa và hiệu quả các lĩnh vực ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa cùng các lĩnh vực khác. Đồng thời, cùng Bộ Ngoại giao và các bộ ngành liên quan, phối hợp đẩy mạnh các lĩnh vực hợp tác khác trên cơ sở tiềm năng, thế mạnh, nhu cầu phát triển và vị thế của địa phương nói riêng và đất nước nói chung trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là ngoại giao công nghệ, ngoại giao bán dẫn, ngoại giao nông nghiệp chất lượng cao, ngoại giao năng lượng…

Thứ năm, củng cố, đầu tư tương xứng để tổ chức bộ máy làm công tác đối ngoại tại địa phương, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao triển khai công tác đối ngoại tại địa phương với bản lĩnh chính trị vững vàng, nghiệp vụ cao, có khả năng làm việc trong môi trường nhiều sức ép, cũng như đáp ứng các đòi hỏi của tình hình mới.

Trong tiến trình triển khai công tác đối ngoại địa phương, Bộ Ngoại giao luôn đồng hành, giữ nhịp, định hướng và gia tốc cho tiến trình. Để từ đó, mỗi địa phương trở thành một chủ thể hội nhập năng động, gắn kết chặt chẽ với chiến lược đối ngoại chung của đất nước, sức mạnh tổng hợp của quốc gia được bồi đắp từ chính những chuyển động bền bỉ, đổi mới và sáng tạo ở cơ sở. Đây chính là nền tảng để Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với một thế đứng tự tin, một không gian phát triển rộng mở và một bản lĩnh hội nhập ngày càng vững chắc trên trường quốc tế.

Ngô Lê Văn

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/doi-ngoai-dia-phuong-mo-rong-khong-gian-phat-trien-344741.html