Liên quan vụ cướp ngân hàng xảy ra tại Gia Lai ngày 19/1, lực lượng công an đã bắt giữ hai đối tượng gây án, đồng thời thu giữ 5 khẩu súng, 45 viên đạn, 2 dùi cui điện, gần 937 triệu đồng tiền mặt, 2 nhẫn vàng cùng nhiều tang vật, tài liệu liên quan do các đối tượng cất giấu tại nhiều địa điểm.
Theo kết quả điều tra, sau khi chiếm đoạt số tiền lớn, các đối tượng đã đốt quần áo, ba lô, mũ bảo hiểm; chôn giấu xe máy, sử dụng phương tiện khác đã chuẩn bị sẵn, chia tiền vào các gùi, giả dạng người dân đi làm rẫy để trốn tránh sự truy bắt. Sau đó, chúng di chuyển đến khu vực Biển Hồ nhằm phi tang phương tiện và công cụ gây án.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng công an đã bắt giữ Phạm Anh Tài (tức Tài "đen", sinh năm 1990, trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) khi đang lẩn trốn tại xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai và Lê Văn Ân (sinh năm 1993, trú xã Đăk Cẩm, tỉnh Quảng Ngãi) tại phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi. Tại cơ quan điều tra, các đối tượng khai nhận do thiếu tiền tiêu xài nên rủ nhau thực hiện hành vi cướp ngân hàng.
Đáng chú ý, Phạm Anh Tài là đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm, từng sử dụng súng AK giết người vào năm 2018 và được xác định sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng để chống trả lực lượng chức năng khi bị truy bắt.
Hai đối tượng cướp ngân hàng ở Gia Lai. Ảnh cắt từ clip
Luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn luật sư TP Hà Nội) nhận định: "Đây là vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ bởi giá trị tài sản bị chiếm đoạt mà còn bởi tính chất manh động, có tổ chức và việc sử dụng vũ khí nguy hiểm. Về mặt pháp lý, các đối tượng không chỉ bị xem xét về một tội danh duy nhất".
Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, hành vi cướp ngân hàng trong vụ việc này đã đủ yếu tố cấu thành tội cướp tài sản theo Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Đây là tội danh thuộc nhóm đặc biệt nghiêm trọng, với các tình tiết định khung như có tổ chức, sử dụng vũ khí, phương tiện nguy hiểm và chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn.
"Chỉ riêng tội danh này, khung hình phạt cao nhất đã có thể lên đến tù chung thân hoặc tử hình, tùy thuộc vào kết quả điều tra và đánh giá của tòa án", luật sư Nam phân tích.
Không dừng lại ở đó, việc cơ quan công an thu giữ nhiều khẩu súng và hàng chục viên đạn cho thấy dấu hiệu rõ ràng của tội tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Luật sư Nguyễn Văn Nam cho rằng đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, bởi vũ khí quân dụng không chỉ phục vụ cho việc cướp tài sản mà còn tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng người dân và lực lượng thi hành công vụ. Trong thực tiễn xét xử, tòa án thường áp dụng mức án rất nghiêm khắc đối với các bị cáo phạm tội này, nhất là khi vũ khí được sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội khác.
Đáng chú ý, sau khi gây án, các đối tượng đã có hàng loạt hành vi nhằm che giấu dấu vết như đốt quần áo, phi tang phương tiện, chôn giấu tang vật. Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, đây là biểu hiện rõ ràng của ý thức trốn tránh pháp luật, có thể được xem là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo Điều 52 Bộ luật Hình sự.
"Trong một số trường hợp, nếu hành vi phi tang tang vật được xác định là độc lập, có chủ đích rõ ràng, cơ quan tố tụng còn có thể xem xét thêm dấu hiệu của các tội danh liên quan đến che giấu tội phạm", luật sư phân tích.
Một yếu tố đặc biệt nghiêm trọng khác của vụ án là nhân thân của đối tượng Phạm Anh Tài. Theo hồ sơ, Tài là đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm, từng sử dụng súng AK gây án giết người.
Luật sư Nguyễn Văn Nam nhận định: "Việc một đối tượng đang bị truy nã đặc biệt nguy hiểm tiếp tục thực hiện hành vi cướp ngân hàng cho thấy dấu hiệu tái phạm nguy hiểm. Đây là tình tiết có ý nghĩa rất lớn trong việc quyết định hình phạt, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng áp dụng mức án cao nhất".
Đối với đối tượng còn lại trong vụ án, dù vai trò có thể thấp hơn so với kẻ cầm đầu, nhưng việc cùng bàn bạc, chuẩn bị phương tiện, tham gia thực hiện và tẩu tán tài sản cho thấy đây là vụ đồng phạm có tổ chức. Theo luật sư Nam, pháp luật hình sự không đánh đồng trách nhiệm giữa các đồng phạm, song mỗi người đều phải chịu trách nhiệm tương xứng với vai trò của mình trong toàn bộ quá trình phạm tội.
Luật sư Nguyễn Văn Nam cũng cho biết thêm, nếu quá trình điều tra làm rõ việc có cá nhân, tổ chức khác biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp của số tiền cướp được nhưng vẫn tham gia tiêu thụ, che giấu, thì hoàn toàn có thể phát sinh thêm các tội danh liên quan, mở rộng phạm vi xử lý hình sự.
Phúc Đức