Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đại biểu dự Lễ khởi công Dự án khu nhà ở xã hội tại xã Điềm Thụy (ngày 23/2/2026). Ảnh: T.L
Nhu cầu thực định vị vai trò nhà ở xã hội
Nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn tỉnh được nhìn nhận như một phân khúc thị trường có nhu cầu thực và khả năng hấp thụ cao. Sự hiện diện của Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên cùng hàng trăm doanh nghiệp vệ tinh đã tạo ra lực lượng lao động lên tới hàng trăm nghìn người.
Mỗi năm, hàng chục nghìn lao động mới gia nhập, kéo theo nhu cầu nhà ở liên tục gia tăng. Nguồn cung nhà trọ tự phát chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, chất lượng thấp, thiếu ổn định. Khoảng trống này mở ra dư địa cho các dự án NƠXH quy mô lớn, được đầu tư đồng bộ, có khả năng đáp ứng nhu cầu lâu dài cả về số lượng lẫn chất lượng.
Đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên: "Phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; phải hoàn thiện quy hoạch, ưu tiên quỹ đất tại khu vực có hạ tầng đồng bộ, gần khu công nghiệp, khu đô thị, đồng thời đẩy mạnh thu hút đầu tư, cải cách thủ tục, tháo gỡ vướng mắc. Với 13 dự án khoảng 12.500 căn đã được chấp thuận và 28 dự án trên 49.000 căn đang thúc đẩy, tỉnh phấn đấu khởi công 4 dự án dịp 30-4, thêm 6 dự án vào 19-5 và khởi công toàn bộ trong năm 2026”...
Việc đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển sản xuất công nghiệp kéo theo nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh tăng cao. Ảnh: T.L
Để đón đầu nhu cầu, tỉnh đã chuẩn bị 73 vị trí với gần 260ha đất dành cho phát triển NƠXH. Cơ cấu phát triển được thiết kế linh hoạt, kết hợp quỹ đất 20% trong các khu đô thị thương mại (54 dự án) với các khu NƠXH độc lập quy mô lớn (19 dự án).
Cách làm này giúp tận dụng hạ tầng sẵn có, đồng thời tạo điều kiện hình thành các khu dân cư có tính kết nối cao, tránh phát triển manh mún. Nhiều dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời giao chủ đầu tư và đang triển khai thi công, từng bước hoàn thành, bàn giao cho người dân như: TNG Việt Bắc, Việt Hàn, Phú Bình, Bách Quang, Tích Lương…
Đặc biệt, Dự án khu dân cư Đại Thắng đã được hoàn thành, cung cấp 395 căn hộ cho khoảng 800 công nhân, lao động thu nhập thấp, góp phần hình thành nguồn cung rõ nét trên thị trường. Các khu nhà ở này từng bước thay thế mô hình nhà trọ nhỏ lẻ, nâng cao chất lượng sống và tạo sự ổn định lâu dài cho người lao động.
Ông Nguyễn Văn Thời, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG, cho biết: Nhu cầu NƠXH tại Thái Nguyên rất lớn. Dự án TNG Việt Bắc có tổng vốn khoảng 1.230 tỷ đồng, cung cấp 1.029 căn hộ cho hơn 2.400 cư dân; trước đó, dự án NƠXH Đại Thắng đã hoàn thành 395 căn.
Thị trường không thiếu cầu, vấn đề nằm ở việc cần tổ chức cung hiệu quả. Sản phẩm phù hợp khả năng chi trả của khách hàng, gắn với khu công nghiệp sẽ có khả năng hấp thụ cao, tạo cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng đầu tư. Thực tế triển khai cho thấy, các dự án có vị trí thuận lợi, hạ tầng đồng bộ thường đạt tỷ lệ lấp đầy nhanh, phản ánh đúng nhu cầu thực của thị trường...
Với người lao động, NƠXH là nhu cầu thiết yếu. Một căn hộ giá hợp lý giúp giảm áp lực chi tiêu, ổn định cuộc sống và củng cố sự gắn bó với doanh nghiệp. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì lực lượng lao động ổn định trong bối cảnh cạnh tranh thu hút nhân lực ngày càng rõ rệt.
Dự án nhà ở xã hội Bình Minh Phát ở phường Tích Lương đang được đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Anh Nguyễn Viết Thọ, cư dân khu NƠXH Đại Thắng, phường Vạn Xuân, chia sẻ: Trước đây gia đình phải thuê trọ, điều kiện sinh hoạt chật chội. Từ khi chuyển về nơi ở mới ổn định, chi phí hợp lý nên cuộc sống bớt áp lực đi nhiều. Điều quan trọng là có thể yên tâm làm việc lâu dài.
Từ thực tế có thể thấy, NƠXH đã vượt khỏi vai trò hỗ trợ, trở thành một phân khúc thị trường có sức hấp thụ rõ rệt và tiềm năng phát triển bền vững. Đây là cơ sở để thu hút thêm nguồn lực xã hội tham gia đầu tư, từng bước hình thành hệ sinh thái phát triển ổn định.
Quy hoạch và cơ chế tạo nền tảng phát triển dài hạn
Thái Nguyên xác định phát triển nhà ở gắn chặt với quy hoạch đô thị và công nghiệp. Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, hệ thống 14 đô thị được định hình theo mô hình đa cực, gồm đô thị trung tâm, đô thị mới và chuỗi đô thị vệ tinh.
Cách tổ chức này góp phần giãn áp lực khu vực lõi, phân bổ lại không gian sống gắn với việc làm, dịch vụ và hạ tầng. Nhà ở trở thành một cấu phần trong hệ sinh thái đô thị - công nghiệp, bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa nơi ở và nơi làm việc.
Phối cảnh Dự án nhà ở xã hội TNG Việt Bắc. Ảnh: T.L
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến phát triển thêm 12,86 triệu m2 sàn, nâng tổng diện tích lên hơn 65,57 triệu m2, bình quân đạt 35m2/người. Cơ cấu phát triển gồm khoảng 20.000 căn nhà ở thương mại và 60.000 căn NƠXH, thể hiện mục tiêu rõ ràng và có tính khả thi.
Không gian phát triển được mở rộng với hơn 15.700ha đất nhà ở tại 92 xã, phường. Riêng quỹ đất phục vụ người lao động khu công nghiệp gần 600ha, tập trung tại các tổ hợp Trại Cau (300ha), Thành Công (245ha) cùng các khu nhà ở công nhân tại Bách Quang (4,6ha) và Vạn Xuân (50,2ha).
Việc bố trí quỹ đất theo hướng tập trung giúp thuận lợi trong đầu tư hạ tầng, đồng thời tạo điều kiện quản lý, vận hành hiệu quả. Hiện nay, khoảng 203ha đã sẵn sàng triển khai, tương đương 2,4% diện tích khu công nghiệp bổ sung, tạo nền tảng phát triển đồng bộ không gian sống cho người lao động.
Một chiến lược chỉ hiệu quả khi có cơ chế đủ mạnh. Thái Nguyên đã tập trung gỡ “điểm nghẽn”, nổi bật là cải cách thủ tục hành chính với “luồng xanh 60%”, rút ngắn thời gian chấp thuận đầu tư từ 30 xuống 12 ngày, giải quyết thủ tục kinh doanh từ 15 xuống 6 ngày, chuyển từ “kiểm soát” sang “đồng hành”.
Việc bảo đảm quỹ đất được thực hiện nghiêm với quy định dành 20% diện tích trong các dự án thương mại cho , đồng thời phát triển các khu nhà ở tập trung quy mô lớn gắn với khu công nghiệp và đô thị. Cơ chế này góp phần tạo nguồn cung ổn định, hạn chế tình trạng thiếu hụt cục bộ.
Tiến độ triển khai được xây dựng cụ thể. Năm 2026 dự kiến hoàn thành 5.661 căn; giai đoạn 2027-2030 mỗi năm khoảng 13.300 căn. Hiện có 13 dự án đã được chấp thuận đầu tư với khoảng 12.500 căn, cùng 28 dự án đang xúc tiến với quy mô hơn 49.000 căn, tạo dư địa lớn cho phát triển trong trung và dài hạn.
Tỉnh Thái Nguyên chủ động triển khai chiến lược tổng thể, đặt nhà ở xã hội vào vị trí trung tâm, vừa bảo đảm an sinh, vừa tạo động lực phát triển, gắn kết chặt chẽ giữa đô thị và công nghiệp. Ảnh: T.L
Định hướng phát triển không dừng ở việc xây dựng nhà ở, mà hướng tới hình thành môi trường sống. Các dự án được yêu cầu tích hợp hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, từ y tế, giáo dục, thương mại đến giao thông kết nối. Điều này giúp nâng cao chất lượng sống, đồng thời tạo sức hút đối với người lao động và chuyên gia.
Ở góc độ kinh tế, đây là chuỗi liên kết giữa nhà ở, lao động, sản xuất và tăng trưởng. Chỗ ở ổn định giúp người lao động yên tâm làm việc, doanh nghiệp giữ được nhân lực, năng suất được nâng lên, hoạt động sản xuất duy trì liên tục. Sự liên kết này tạo ra hiệu ứng lan tỏa, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Với nhu cầu lớn, quỹ đất sẵn sàng và chính sách ngày càng cởi mở, lĩnh vực NƠXH tại Thái Nguyên đang hình thành không gian đầu tư rõ hướng. Giá trị không chỉ nằm ở các con số, mà ở những chuyển động cụ thể: nguồn cung dần rõ nét, các khu đô thị mới tiếp tục phát triển, nền tảng tăng trưởng được củng cố từ gốc. Khi chính quyền và doanh nghiệp cùng tham gia, NƠXH trở thành động lực phát triển hữu hình của địa phương.
Mục tiêu phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên:
- Phát triển 12,86 triệu m2 nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030
- 60.000 căn nhà ở xã hội
- 15.700ha quỹ đất nhà ở, 73 vị trí (khoảng 260ha) cho nhà ở xã hội
- 28 dự án với 49.000 căn đang xúc tiến đầu tư
- Hoàn thành 5.661 căn trong năm 2026.
Chinh Lan