Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Thủ tướng Anh Keir Starmer tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 29-1. Ảnh: THX
Ngày 29-1, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, trước khi tiếp tục gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường. Cuộc gặp kéo dài khoảng 80 phút diễn ra trong không khí được mô tả là thẳng thắn và xây dựng, cho thấy nỗ lực của cả hai bên trong việc tìm kiếm tiếng nói chung sau nhiều năm quan hệ song phương rơi vào căng thẳng.
Phát biểu tại cuộc gặp, ông Starmer nhấn mạnh Trung Quốc là "một nhân tố quan trọng trên trường quốc tế" và cho rằng hai nước cần xây dựng một mối quan hệ "tinh tế hơn", trong đó vừa thúc đẩy hợp tác, vừa duy trì đối thoại về những bất đồng còn tồn tại. Về phía mình, Chủ tịch Tập Cận Bình nhìn nhận quan hệ Trung - Anh từng trải qua nhiều "thăng trầm" không mang lại lợi ích cho cả hai bên, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng phát triển quan hệ đối tác chiến lược dài hạn với Anh.
Ưu tiên kinh tế trong bối cảnh Anh cần tăng trưởng
Cải thiện quan hệ với Trung Quốc là một trong những ưu tiên đối ngoại của Thủ tướng Keir Starmer, trong bối cảnh chính phủ Công đảng đang chịu áp lực lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế sau Brexit. Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - được xem là thị trường tiềm năng mà Anh khó có thể bỏ qua.
Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương giữa Anh và Trung Quốc đạt khoảng 93 tỷ USD, thấp hơn so với mức 141 tỷ USD giữa Anh và Mỹ, song vẫn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa đối tác của London. Thành phần đoàn tháp tùng ông Starmer gồm nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn như BP, HSBC, Rolls-Royce cho thấy trọng tâm chuyến thăm lần này nghiêng mạnh về kinh tế, đầu tư và thương mại, trong khi các vấn đề chính trị nhạy cảm được tạm thời gác lại.
Giới phân tích nhận định, việc ưu tiên hợp tác kinh tế phản ánh cách tiếp cận thực dụng của chính phủ Starmer: tìm kiếm lợi ích cụ thể cho nền kinh tế trong nước, đồng thời tạo đà để từng bước tháo gỡ những nút thắt trong quan hệ song phương.
Tín hiệu "phá băng" và thông điệp ngoại giao từ London
Ngay trước chuyến công du, chính phủ Anh đã phê duyệt kế hoạch cho phép Trung Quốc xây dựng một đại sứ quán quy mô lớn tại khu Tower Hamlets ở London - dự án từng bị đình trệ nhiều năm vì lo ngại an ninh. Động thái này được coi là tín hiệu ngoại giao rõ ràng cho thấy London sẵn sàng mở ra một chương mới trong quan hệ với Bắc Kinh.
Trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện những rạn nứt và chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump ngày càng khó đoán, Anh đang tìm cách xây dựng một lập trường độc lập và linh hoạt hơn. Việc xích lại gần Trung Quốc không chỉ nhằm phục vụ mục tiêu kinh tế trước mắt, mà còn phản ánh nỗ lực của London trong việc cân bằng quan hệ với các đối tác lớn.
Cơ hội mở ra, thách thức vẫn hiện hữu
Dù mang ý nghĩa lịch sử, chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Keir Starmer cũng đặt Anh trước những thách thức không nhỏ. Việc tăng cường hợp tác với Bắc Kinh có thể khiến London đối mặt với sức ép từ Washington, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng Anh vẫn nắm giữ những đòn bẩy quan trọng khi được Trung Quốc xem là một trong những nền kinh tế cởi mở và thực dụng nhất châu Âu. Nếu tận dụng tốt vị thế này, London có thể vừa mở rộng không gian hợp tác với Bắc Kinh, vừa duy trì sự cân bằng trong quan hệ với các đồng minh truyền thống.
Trong ngắn hạn, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ giúp quan hệ Trung - Anh thoát khỏi "kỷ băng hà", tạo nền tảng cho hợp tác thực chất hơn. Về dài hạn, cách Anh điều chỉnh chính sách giữa các cường quốc sẽ là phép thử quan trọng đối với chiến lược đối ngoại của chính phủ Thủ tướng Keir Starmer.
AN BÌNH