Dọn dẹp nếp cũ, đón xuân sang

một giờ trướcBài gốc

Các thành viên gia đình chị Nguyễn Thị Nguyệt dọn dẹp, trang trí nhà cửa trước Tết Nguyên đán.

Dạo quanh phố phường những ngày giáp Tết, không khí xuân rộn ràng khắp nẻo đường. Trên các tuyến đường, ngõ xóm khu dân cư, không khó để bắt gặp không khí rộn ràng trong nhiều gia đình. Trên ban công, quần áo, rèm cửa được giặt sạch, phơi ngay ngắn. Trong nhà, người lớn lau rửa bàn ghế, trẻ nhỏ sắp xếp lại góc học tập. Tiếng chổi quét sân xen lẫn tiếng cười nói tạo nên một không khí vừa tất bật, vừa ấm áp.

Trong căn nhà giữa lòng phố thị, gia đình chị Nguyễn Thị Nguyệt, phường Hạc Thành vẫn giữ thói quen dọn dẹp, trang trí nhà cửa đón tết. Các thành viên gia đình chị luôn xem dọn dẹp không chỉ để sạch mà còn là dịp để mọi người quây quần, cùng nhau sắp xếp lại những kỷ vật, để nhìn lại một năm đã qua. Nguyệt chia sẻ: “Năm nào cũng vậy, cứ sau ngày tiễn ông Công, ông Táo là mọi người trong gia đình tôi tranh thủ thời gian rảnh để dọn nhà. Đồ đạc cũ lau dọn, sửa sang lại, cái gì hỏng hẳn thì bỏ đi. Bàn thờ gia tiên phải được lau bằng nước ấm pha gừng. Với tôi đó không chỉ là việc làm sạch mà còn là lúc mình thành tâm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Cảm giác sau khi dọn xong, nhìn gian thờ trang nghiêm, ấm cúng, trong lòng cũng nhẹ nhõm, an yên hơn”.

Các bạn nhỏ hào hứng dọn nhà, góp sức vào việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa trước tết.

Với gia đình chị Trương Thị Linh, phường Hạc Thành việc dọn nhà là công việc thường xuyên để giữ nhà cửa sạch sẽ, song việc dọn nhà cuối năm được thực hiện trong nhiều ngày với sự tham gia của các thành viên gia đình. Chị Linh cho biết: "Dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị đón Tết đã trở thành một thói quen của các thành viên trong gia đình tôi. Các thành viên trong gia đình đều hào hứng sắp xếp lại đồ dùng mong muốn ngôi nhà của mình tươi mới để đón chào những may mắn, bình an trong năm mới.

Đặc biệt, việc dọn nhà cùng nhau giúp các thành viên trong gia đình được chia sẻ và gắn kết hơn với nhau, xóa bỏ mọi muộn phiền, lo toan, chuẩn bị một tinh thần tươi mới, hân hoan để đón chào năm mới”.

Tục dọn nhà cuối năm, trang trí nhà cửa đón xuân đã trở thành một nét đẹp văn hóa của người Việt mỗi độ Tết đến, xuân về. Trong ký ức của nhiều thế hệ, từ 23 tháng Chạp trở đi, cả nhà lại tất bật lau dọn, sắp xếp lại đồ đạc. Theo quan niệm truyền thống của người Việt, việc dọn dẹp cuối năm mang ý nghĩa “tống cựu nghinh tân” – tiễn cái cũ, đón điều mới. Nên đây không chỉ là công việc dọn dẹp đồ cuối năm mà là hành trình “làm mới” không gian sống và chính mình; gạt bỏ những điều không may, những phiền muộn của năm cũ để chào đón một năm mới hanh thông.

Trong văn hóa Tết Việt, dọn dẹp và trang trí nhà cửa, không thể thiếu phần quan trọng là việc lau dọn, sắp xếp lại bàn thờ. Đây được xem là phần việc quan trọng và được thực hiện với sự cẩn trọng đặc biệt. Từ việc bao sái bát hương, lau chùi đồ thờ, đến bày biện mâm ngũ quả, tất cả đều thể hiện lòng hiếu kính, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Không gian thờ tự được chăm chút cũng chính là sự chăm chút cho cội rễ tinh thần của mỗi gia đình.

Bên cạnh việc dọn dẹp, phần trang trí nhà cửa chính là “nốt nhạc” làm nên sắc xuân rõ nét nhất trong mỗi mái ấm. Nếu dọn dẹp là làm sạch không gian, thì trang trí là thổi hồn cho không gian ấy. Từ một cành đào đặt trong phòng khách, chậu quất trĩu quả trước hiên, đến những liễn treo chữ thư pháp, câu đối, đèn lồng đỏ... tất cả đều gửi gắm ước vọng về sự khởi đầu tươi mới.

Cùng những vật dụng truyền thống như đào, mai, quất hay câu đối đỏ, vài năm trở lại đây, không gian “decor Tết” trong mỗi gia đình đã trở thành một điểm nhấn đáng chú ý. Nhiều gia đình dành riêng một góc phòng khách, một khoảng tường hoặc khu vực trước hiên nhà để tạo nên tiểu cảnh xuân – nơi hội tụ sắc màu, ánh sáng và tinh thần ngày Tết.

Xu hướng decor Tết hiện nay khá đa dạng. Có gia đình theo phong cách hoài cổ, tái hiện hình ảnh Tết; có gia đình lại chọn phong cách tối giản, sử dụng gam màu đỏ – vàng chủ đạo, kết hợp đèn led ấm và phụ kiện thủ công. Điểm chung là sự tinh tế, hài hòa, không quá phô trương nhưng vẫn đủ để gợi cảm xúc và tạo nên một không gian ấm áp, hài hòa – nơi mọi thành viên cảm nhận rõ ràng nhất hương vị của mùa xuân và giá trị của mái ấm gia đình.

TS. Hoàng Thị Kim Oanh, Trưởng bộ môn Quản lý văn hóa, Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chia sẻ: “Việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa trước Tết Nguyên đán là một phong tục mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt. Trong quan niệm dân gian, ngôi nhà không chỉ đơn thuần là nơi sinh hoạt mà còn là không gian thiêng liêng gắn bó với đời sống tinh thần và sự hiện diện của tổ tiên. Vì vậy, việc lau dọn, sắp xếp nhà cửa trước thềm năm mới không chỉ nhằm tạo nên sự gọn gàng, tươm tất mà còn thể hiện lòng hiếu kính đối với ông bà, tổ tiên và mong ước về một khởi đầu an lành, tốt đẹp. Người Việt tin rằng việc làm mới không gian sống, loại bỏ những điều cũ kỹ tượng trưng cho việc xua đi điều không may, đồng thời đón nhận may mắn, bình an và hanh thông trong năm mới. Điều đáng quý là, dù xã hội hiện đại có nhiều đổi thay, phong tục này vẫn được gìn giữ như một giá trị văn hóa bền vững, góp phần nuôi dưỡng sợi dây kết nối giữa truyền thống và đời sống đương đại".

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, phong tục ấy vẫn lặng lẽ chảy trong đời sống, như một mạch nguồn văn hóa bền bỉ. Giữ gìn và phát huy nét đẹp ấy không chỉ là bảo tồn một phong tục, mà còn là gìn giữ nếp nhà, nếp sống - những giá trị làm nên cốt cách của mỗi gia đình và rộng hơn là của cả cộng đồng. Khi mỗi mái ấm đều được chăm chút bằng sự yêu thương và trách nhiệm, mùa xuân sẽ không chỉ đến trên cành đào, nhành mai, mà còn nở rộ trong lòng người.

Thùy Linh

Nguồn Thanh Hóa : https://vhds.baothanhhoa.vn/don-dep-nep-cu-don-xuan-sang-42052.htm