Trong chiến dịch “Sư tử gầm” bắt đầu ngày 28/02/2026, ngoài việc huy động chiến đấu cơ và tên lửa hành trình, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lần đầu xác nhận đã triển khai hệ thống không người lái tấn công một chiều giá rẻ có tên Low-Cost Unmanned Combat Attack System (LUCAS).
Đây là dòng UAV chiến đấu kiểu “cảm tử” được thiết kế dựa trên mẫu máy bay không người lái tấn công Shahed-136 của Iran, nhưng được Mỹ cải tiến và sản xuất hàng loạt để dùng trong tấn công thực tế.
LUCAS, theo thông tin từ CENTCOM, là loại máy bay không người lái tấn công một chiều, nghĩa là nó không trở về sau khi phóng mà lao vào mục tiêu, tự phát nổ để gây sát thương.
Loại này được xem là “bản sao” của Shahed-136 nhưng tối ưu hơn về chi phí và tính linh hoạt. Máy bay này có trọng lượng cất cánh khoảng 150–200 kg, bao gồm toàn bộ tải trọng và thiết bị, với khả năng mang đầu đạn nổ mạnh khoảng 15–18 kg.
Thiết kế cánh quạt đẩy giúp UAV bay với tốc độ thấp nhưng ổn định, dễ che giấu trước radar phòng không.
UAV Shahed-136 bản gốc do Iran phát triển là loại máy bay không người lái “tự sát” tầm xa, từng được Nga sử dụng rộng rãi trong xung đột tại Ukraine trước đây.
Máy bay có sải cánh khoảng 5 m, trọng lượng cất cánh khoảng 200–300 kg, được trang bị đầu đạn nổ mạnh khoảng 40–50 kg, và được dẫn đường bằng hệ thống điều khiển quán tính kết hợp với định vị vệ tinh.
Chính ưu thế sản xuất giá rẻ và dễ sử dụng đã khiến mô hình này trở thành tiêu chuẩn trong chiến tranh UAV hiện đại.
Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, các UAV LUCAS được sử dụng phối hợp với tấn công bằng tên lửa hành trình Tomahawk phóng từ tàu chiến và căn cứ trên biển, cùng các chiến đấu cơ hỗ trợ đánh chặn phòng không của Iran.
CENTCOM cho biết lực lượng đặc nhiệm mang tên Task Force Scorpion Strike đã phóng nhiều UAV LUCAS nhằm vào cơ sở chỉ huy, các bệ phóng tên lửa và tuyến đường tiếp liệu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Chiến thuật sử dụng UAV kiểu “tự sát” như LUCAS là đánh đổi một lần sử dụng để gây áp lực liên tục lên đối phương. Đặc điểm giá thành rẻ và có thể sản xuất số lượng lớn khiến loại vũ khí này trở thành “đạn tầm xa giá rẻ” so với các tên lửa đắt tiền.
Mỗi chiếc UAV LUCAS có giá chỉ một phần nhỏ so với các loại tên lửa dẫn đường tinh vi khác, giúp lực lượng Mỹ có thể khai thác số lượng để bão hòa hệ thống phòng không Iran.
Iran ngay lập tức phản ứng, tuyên bố sẽ coi mọi UAV và tên lửa phóng vào lãnh thổ là hành động xâm lược và cam kết trả đũa.
Phản công của Tehran được thực hiện bằng các tên lửa đạn đạo tầm trung và máy bay không người lái tự sát nhằm vào các căn cứ quân sự có lính Mỹ đóng ở khu vực Vịnh Ba Tư và Biển Ả Rập.
Một số tên lửa Iran bị hệ thống phòng không phối hợp giữa Patriot và THAAD đánh chặn thành công.
Về chiến lược, việc Mỹ triển khai UAV LUCAS “bản sao Shahed” phản ánh xu hướng ứng dụng rộng rãi drone giá rẻ trong tác chiến hiện đại.
Khác với UAV do thám thông thường, UAV tấn công một chiều mang tính chất như đạn tên lửa dẫn đường, có thể bộc lộ tính linh hoạt và chi phí thấp khi tiến hành tấn công quy mô lớn.
Sự kiện này tạo ra một hình mẫu mới trong cuộc đối đầu công nghệ giữa các lực lượng quân sự hiện đại, khi các quốc gia sử dụng chính mẫu vũ khí của đối phương để tấn công trở lại
Việt Hùng