FTSE Russell xác nhận nâng hạng, chứng khoán Việt Nam bước vào lộ trình mới từ tháng 9
Tổ chức xếp hạng chỉ số toàn cầu FTSE Russell vừa công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3, qua đó chính thức duy trì kế hoạch nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm cận biên lên nhóm mới nổi thứ cấp.
Theo thông báo, quá trình chuyển đổi sẽ được triển khai theo lộ trình gồm 4 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21/9 và dự kiến hoàn tất vào tháng 9/2027.
Ảnh minh họa
Trước đó, vào tháng 10/2025, FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được xếp vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Tuy nhiên, thị trường vẫn cần tiếp tục vượt qua bước đánh giá giữa kỳ liên quan đến mức độ cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế.
FTSE Russell hiện phân loại các thị trường chứng khoán toàn cầu thành bốn nhóm gồm: phát triển, mới nổi tiên tiến, mới nổi thứ cấp và cận biên.
Một trong những yếu tố quan trọng được ghi nhận trong kỳ rà soát lần này là việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC. Văn bản này tạo lập khung pháp lý nhằm tăng cường khả năng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu, đồng thời điều chỉnh các quy định liên quan đến cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Prefunding).
Cùng với đó, các bên tham gia thị trường, bao gồm cơ quan quản lý, công ty chứng khoán trong nước và quốc tế, ngân hàng lưu ký cũng như các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, đã đạt được sự đồng thuận trong việc triển khai các cơ chế vận hành mới.
Theo kế hoạch, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số của FTSE Russell sẽ được thực hiện theo từng bước. Tỷ trọng ban đầu dự kiến ở mức 10%, sau đó lần lượt nâng lên 30%, 65% và hoàn tất ởmức 100% vào cuối lộ trình. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra phù hợp với năng lực hấp thụ của thị trường.
Diễn biến nâng hạng theo đúng kế hoạch được đánh giá là kết quả của sự chỉ đạo từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, cùng với sự phối hợp của các bộ, ngành liên quan và nỗ lực từ các đơn vị vận hành thị trường như Sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các thành viên thị trường và đối tác quốc tế.
Việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp được xem là dấu mốc quan trọng đối với chứng khoán Việt Nam, phản ánh mức độ ghi nhận từ cộng đồng đầu tư toàn cầu. Đồng thời, bước tiến này được kỳ vọng sẽ góp phần thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn, cải thiện thanh khoản và nâng cao vị thế của Việt Nam trong hệ thống tài chính quốc tế.
Đừng kỳ vọng quá mức vào "chiếc gậy phép"
Trao đổi với Phóng viên Tạp chí Kinh tế Môi trường xung quanh vấn đề này, ông Nguyễn Đức Khang – Trưởng phòng Phân tích Chứng khoán Pinetree cho rằng, nhà đầu tư cần có một cái đầu lạnh.
Theo vị chuyên gia này, câu chuyện nâng hạng đã được thị trường "phản ánh vào giá" từ lâu và không còn tính gây bất ngờ. "Bản chất dòng vốn chắc chắn nhất chỉ là "thụ động". Theo đó, chúng cần lưu ý rằng, khi việc nâng hạng chính thức diễn ra, dòng vốn đổ vào thị trường Việt Nam chủ yếu và chắc chắn nhất sẽ đến từ các quỹ ETF bị động (Passive Funds) - những quỹ buộc phải mua cổ phiếu Việt Nam để mô phỏng theo tỷ trọng mới của chỉ số FTSE Emerging Markets", ông Khang nói.
Quy mô dòng vốn này được dự báo ở mức tương đối hạn chế. Các ước tính kỹ thuật cho thấy dòng tiền thụ động có thể đạt khoảng 600–800 triệu USD, tương đương 15.000-20.000 tỷ đồng. Khi so sánh với quy mô bán ròng của khối ngoại trước đó hơn 125.000 tỷ đồng trong năm 2025 và trên 30.000 tỷ đồng từ đầu năm 2026, lượng vốn mới này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ, khoảng một phần sáu giá trị đã bị rút ra.
Đối với dòng vốn chủ động (Active Funds) - vốn có quy mô lớn hơn đáng kể, ông Khang cho rằng, họ sẽ không đầu tư dựa trên "nhãn dán" thị trường mới nổi hay cận biên. Họ đầu tư dựa trên triển vọng lợi nhuận, sự ổn định vĩ mô và chênh lệch lãi suất.
Trong bối cảnh Swap Yield VND/USD vẫn duy trì mức cao trên 4% và thanh khoản hệ thống căng thẳng, các quỹ này sẽ chưa vội vàng giải ngân trở lại chỉ vì một thông báo nâng hạng kỹ thuật. Thêm vào đó, việc chúng ta thiếu những "hàng hóa" mới chất lượng cũng là yếu tố khiến cho nhà đầu tư ngoại không quá mặn mà với thị trường chúng ta.
"Việc nâng hạng giống như chúng ta được thay một "chiếc áo mới" đẹp hơn, nhưng nếu "sức khỏe nội tại" (là thanh khoản, lãi suất và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, sự đa dạng hóa của thị trường chứng khoán) chưa cải thiện, thì chiếc áo đó cũng không thể giúp cơ thể khỏe mạnh ngay lập tức. Đừng quá kỳ vọng vào việc nâng hạng sẽ tạo ra một cú lội ngược dòng cho thị trường khi dòng tiền lớn vẫn đang ưu tiên sự an toàn ở các thị trường phát triển", ông Khang nói.
Bên cạnh đó, thị trường còn đối mặt với áp lực rút vốn từ chính các quỹ ngoại đang hoạt động tại Việt Nam. Nhiều quỹ lớn, có lịch sử đầu tư lâu năm, hiện chịu sức ép từ nhà đầu tư quốc tế trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển về các thị trường an toàn hơn với mức lãi suất hấp dẫn. Vì vậy, kỳ vọng việc nâng hạng sẽ nhanh chóng đảo chiều dòng vốn ngoại được đánh giá là chưa thực sự phù hợp với bối cảnh hiện tại.
Dòng tiền nhập cuộc mạnh, VN-Index vượt mốc 1.700 điểm sau chuỗi ngày giằng co
Trước thông tin thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng, tâm lý nhà đầu tư nhanh chóng chuyển sang trạng thái hứng khởi, qua đó kích hoạt đà tăng mạnh ngay từ đầu phiên giao dịch sáng. Dòng tiền nhập cuộc tích cực giúp các chỉ số bứt phá rõ rệt sau chuỗi ngày giao dịch trầm lắng.
Đón tin nâng hạng, thị trường chứng khoán khởi sắc
Tại thời điểm 9h38, thị trường ghi nhận trạng thái hứng khởi lan tỏa mạnh mẽ ngay từ đầu phiên, thể hiện rõ qua các chỉ số chính đồng loạt tăng điểm. VN-Index bật tăng 36,8 điểm, tương đương 2,19%, lên 1.714,34 điểm, qua đó chính thức vượt lại ngưỡng 1.700 điểm sau chuỗi phiên giằng co kéo dài trước đó. HNX-Index và UPCoM-Index cũng duy trì sắc xanh tích cực, lần lượt tăng 1,92% và 1,58%, cho thấy xu hướng tăng không chỉ tập trung ở một sàn mà lan rộng trên toàn thị trường.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về phía tích cực với 495 mã tăng giá, áp đảo so với chỉ 58 mã giảm, trong khi số mã đứng giá vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Thanh khoản bước đầu ghi nhận tín hiệu cải thiện với giá trị giao dịch đạt hơn 7.100 tỷ đồng, cho thấy dòng tiền đã quay lại sau giai đoạn thận trọng.
Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu tài chính, đặc biệt là ngân hàng và chứng khoán đóng vai trò dẫn dắt đà tăng. Hàng loạt mã chứng khoán như SSI (+4,55%), VIX (+4,72%), VND (+4,05%), VCI (+3,49%) đồng loạt bứt phá, phản ánh kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp từ thông tin nâng hạng thị trường. Nhóm ngân hàng cũng giao dịch tích cực với MBB (+2,54%), VPB (+3,26%), BID (+2,03%), TCB (+3,66%), SHB (+1,7%), góp phần nâng đỡ chỉ số.
Ở nhóm bất động sản, các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC (+3,14%), VHM (+2,61%), cùng nhiều mã midcap như DIG, DXG, CEO, PDR đều ghi nhận mức tăng khá, cho thấy dòng tiền lan tỏa sang nhóm ngành có tính chu kỳ cao. Trong khi đó, nhóm nguyên vật liệu nổi bật với HPG tăng 2,43%, tiếp tục đóng vai trò trụ cột.
Không chỉ dừng ở các nhóm dẫn dắt, sắc xanh còn hiện diện ở nhiều lĩnh vực khác như bán lẻ (MWG +3,21%), công nghệ (FPT +1,89%), tiêu dùng (MSN +2%), hay năng lượng với các mã dầu khí duy trì đà tăng nhẹ.
Nhị Hà