Tháng 5 này, bầu trời đêm sẽ trở nên rực rỡ hơn bao giờ hết khi Trái Đất đi qua vùng mảnh vỡ của sao chổi Halley nổi tiếng, tạo nên hiện tượng mưa sao băng Eta Aquarid. Đây là một trong những sự kiện thiên văn đáng chú ý nhất trong năm nhờ tốc độ và độ sắc nét đặc trưng của các vệt sáng.
Một "quả cầu lửa" Eta Aquarid chiếu sáng bầu trời phía trên núi Bromo ở Indonesia. (Nguồn: Justin Ng)
Mặc dù mưa sao băng Eta Aquarid kéo dài trong vài tuần, nhưng thời điểm cực điểm sẽ rơi vào đêm 6/5 đến rạng sáng 7/5. Tại Việt Nam cũng như nhiều nơi khác trên thế giới, khoảng thời gian lý tưởng nhất để quan sát là từ 2 giờ sáng cho đến trước khi mặt trời mọc. Đây là lúc bầu trời đạt độ tối cần thiết và điểm phát xạ nằm ở vị trí cao nhất.
Vào lúc cao điểm, người xem có thể bắt gặp khoảng 50 ngôi sao băng mỗi giờ. Tuy nhiên, hoạt động này thường diễn ra theo từng đợt; bạn có thể phải chờ đợi trong tĩnh lặng vài phút trước khi một loạt vệt sáng rực rỡ đồng loạt xuất hiện.
Bạn không cần bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào như kính thiên văn hay ống nhòm để thưởng thức màn trình diễn này. Điều quan trọng nhất là sự kiên nhẫn và một bầu trời đủ tối.
Dù tâm điểm của trận mưa này nằm trong chòm sao Bảo Bình (gần ngôi sao Eta Aquarii), các sao băng có thể xuất hiện ngẫu nhiên ở bất kỳ hướng nào trên bầu trời.
Đồ họa thể hiện tâm điểm của trận mưa sao băng Eta Aquarid. (Nguồn: Future/Daisy Dobrijevic)
Hình ảnh sao băng Eta Aquarid, bụi vũ trụ từ sao chổi Halley, được chụp bởi trạm Mạng lưới Sao băng Toàn bầu trời của NASA năm 2013. (Nguồn: NASA)
Sao băng Eta Aquarid thực chất là những hạt bụi và mảnh vỡ li ti bị thải ra từ sao chổi Halley trong hành trình quay quanh Mặt Trời. Khi Trái Đất đi qua vệt bụi này, các hạt đá nhỏ va chạm với khí quyển ở vận tốc cực lớn, bốc cháy và tạo ra những dải sáng kỳ ảo. Theo các chuyên gia thiên văn, sao băng từ nguồn này thường có tốc độ bay rất nhanh, để lại những vệt khói bụi tồn tại trong vài giây.
Minh Hoàn