Đông Anh: Linh hoạt, sáng tạo trong giải phóng mặt bằng, tạo đà phát triển bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Từ thực tiễn triển khai dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu - một trong những dự án trọng điểm của Thủ đô có thể thấy rõ cách làm linh hoạt, sáng tạo của xã Đông Anh trong giải phóng mặt bằng, đồng thời mở ra bức tranh toàn diện hơn về tư duy quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở trong giai đoạn phát triển mới.

Xã Đông Anh khởi công dự án xây dựng đường kết nối cầu Tứ Liên, từ nút giao thông đường dẫn cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyễn. Ảnh: Đỗ Minh

Phép thử lớn cho năng lực giải phóng mặt bằng

Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu là một trong những công trình giao thông chiến lược của thành phố Hà Nội, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối khu vực trung tâm với phía Bắc sông Hồng. Trên địa bàn xã Đông Anh, dự án đi qua ba thôn Đông Ngàn, Xuân Trạch và Hội Phụ, với tổng diện tích đất cần thu hồi hơn 53.500m², liên quan trực tiếp đến 118 hộ gia đình, cá nhân.

Đây là dự án có tính chất phức tạp, bởi phần lớn diện tích thu hồi là đất ở lâu dài, gắn liền với sinh kế và đời sống ổn định của người dân. Nếu không có cách làm phù hợp, rất dễ phát sinh tâm lý băn khoăn, so sánh, thậm chí khiếu kiện, ảnh hưởng đến tiến độ chung của thành phố.

Nhận thức rõ điều đó, ngay từ khi có chỉ đạo của Thành ủy và UBND thành phố về triển khai 7 cây cầu vượt sông Hồng, trong đó có cầu Tứ Liên, Đảng ủy xã Đông Anh đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Toàn bộ hệ thống chính trị từ xã đến thôn, tổ dân phố được huy động vào cuộc, với phương châm xuyên suốt là “dân biết, dân bàn, dân hiểu, dân đồng thuận”.

Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng cho biết, điều quan trọng nhất trong giải phóng mặt bằng không phải là áp dụng biện pháp hành chính, mà là tạo được niềm tin trong nhân dân. Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Anh Dũng, nếu người dân chỉ nhận thông báo thu hồi đất, mà không được giải thích đầy đủ về mục tiêu dự án, về chính sách bồi thường, tái định cư, thì rất khó tránh khỏi tâm lý lo lắng. Vì vậy, xã xác định phải làm tốt công tác tuyên truyền ngay từ đầu, tổ chức đối thoại trực tiếp với từng nhóm hộ, từng thôn, để người dân hiểu rằng, dự án không chỉ phục vụ lợi ích chung của thành phố, mà còn mở ra cơ hội phát triển lâu dài cho chính địa phương.

Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng thông tin, cầu Tứ Liên là dự án có “độ nhạy cảm” rất cao về xã hội, bởi liên quan đến chỗ ở, đến tài sản lớn nhất của nhiều gia đình. Do đó, xã không thể làm theo kiểu máy móc, mà phải linh hoạt, mềm dẻo trong cách tiếp cận. Lãnh đạo xã trực tiếp xuống cơ sở, gặp gỡ từng hộ dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, giải thích cặn kẽ từng nội dung về quy trình thu hồi đất, về quyền lợi bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Lãnh đạo, cán bộ xã Đông Anh dự lễ khởi công dự án xây dựng đường kết nối cầu Tứ Liên, từ nút giao thông đường dẫn cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyễn. Ảnh: Đỗ Minh

Kết quả cho thấy, cách làm này đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Trước thời hạn cam kết với thành phố, đã có 50 trên tổng số 114 hộ gia đình tự nguyện bàn giao mặt bằng trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, với diện tích hơn 29.000m², đạt gần 55% diện tích cần giải phóng mặt bằng. Đặc biệt, toàn bộ 47 hộ có nhà ở ổn định liên quan trực tiếp đến vị trí các trụ cầu đều đã bàn giao đúng hạn, giúp thành phố có đủ mặt bằng để triển khai thi công các hạng mục “xương sống” của dự án.

Một điểm đáng chú ý là sau khi các hộ dân bàn giao mặt bằng sớm, Đảng ủy và UBND xã đã tổ chức khen thưởng, biểu dương kịp thời. Những hình thức động viên này không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng, khiến nhiều hộ dân khác chủ động hơn trong việc phối hợp với chính quyền.

Song song với đó, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện công khai, minh bạch. Các hộ đủ điều kiện được bố trí tái định cư tại các khu: Xuân Canh và Đông Hội, đều là những khu vực có hạ tầng đồng bộ, vị trí thuận lợi, gần trường học, chợ, đường giao thông. Ngày 12/2/2026, xã đã tổ chức bốc thăm lựa chọn vị trí tái định cư cho 21 hộ gia đình, toàn bộ quy trình được thực hiện công khai, có sự giám sát của các tổ chức, đoàn thể và đại diện người dân.

Theo Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng, yếu tố then chốt giúp công tác giải phóng mặt bằng dự án cầu Tứ Liên đạt kết quả tích cực chính là sự minh bạch và linh hoạt. Minh bạch để người dân tin tưởng, linh hoạt để giải quyết từng tình huống cụ thể, không rập khuôn, không áp đặt.

Bài toán giải phóng mặt bằng trong phát triển

Những kết quả đạt được trong giải phóng mặt bằng tại xã Đông Anh đã phản ánh bức tranh chung về cách làm mới trong công tác quản lý đất đai và phát triển hạ tầng trên địa bàn. Trong giai đoạn hiện nay, Đông Anh đang đứng trước hàng loạt dự án lớn về giao thông, đô thị, thương mại, dịch vụ. Quỹ đất ngày càng thu hẹp, yêu cầu về tiến độ ngày càng cao, trong khi đời sống người dân ngày càng được nâng lên, kéo theo những đòi hỏi chính đáng về quyền lợi và điều kiện sống.

Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Anh Ngô Ngọc Anh, giải phóng mặt bằng hiện nay không còn là câu chuyện thu hồi đất đơn thuần, mà là bài toán tổng hợp về phát triển bền vững. Nếu chỉ chú trọng đến tiến độ dự án, mà bỏ qua yếu tố xã hội, rất dễ phát sinh mâu thuẫn, khiếu kiện kéo dài, làm chậm quá trình đầu tư. Ngược lại, nếu làm tốt công tác dân vận, minh bạch chính sách và bảo đảm nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ, thì giải phóng mặt bằng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển, chứ không phải lực cản.

Xã Đông Anh thực hiện nghiêm các quy định về giải phóng mặt bằng. Ảnh: Đỗ Minh

Thực tiễn tại Đông Anh cho thấy, chính quyền xã đã từng bước chuyển từ tư duy “quản lý hành chính” sang tư duy “phục vụ và đồng hành cùng người dân”. Các cuộc đối thoại, tiếp dân không chỉ mang tính hình thức, mà thực sự trở thành kênh để người dân bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, thậm chí phản biện các phương án của chính quyền. Những ý kiến hợp lý được tiếp thu, điều chỉnh, tạo cảm giác người dân không phải là đối tượng bị tác động, mà là chủ thể tham gia vào quá trình phát triển.

Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng nhấn mạnh, giải phóng mặt bằng muốn thành công phải bắt đầu từ thay đổi nhận thức của đội ngũ cán bộ. Nếu cán bộ chỉ coi đây là nhiệm vụ hành chính, làm cho xong, thì rất khó đạt hiệu quả bền vững. Song, nếu cán bộ thực sự đặt mình vào vị trí người dân, hiểu được những lo lắng, băn khoăn của họ, thì cách làm sẽ khác, cách nói sẽ khác và kết quả cũng sẽ khác.

Ở góc độ điều hành, Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng cho rằng, linh hoạt là yếu tố sống còn. Trong thực tế, mỗi hộ dân có một hoàn cảnh khác nhau, một lịch sử sử dụng đất khác nhau, vì vậy không thể áp dụng một “khuôn mẫu” chung cho tất cả. Có những trường hợp cần giải quyết nhanh về thủ tục pháp lý, có những trường hợp cần thêm thời gian vận động, thuyết phục, có những trường hợp phải xin ý kiến cấp trên để tháo gỡ vướng mắc về chính sách.

Chính sự linh hoạt này đã giúp xã Đông Anh hạn chế tối đa việc phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, vốn là giải pháp cuối cùng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy xã hội. Thay vào đó, đa số các hộ dân đều tự nguyện bàn giao đất sau khi được giải thích đầy đủ và bảo đảm quyền lợi.

Từ thực tiễn Đông Anh, có thể thấy rõ một mô hình giải phóng mặt bằng hiệu quả: Đảng lãnh đạo trực tiếp, chính quyền tổ chức thực hiện quyết liệt, các đoàn thể vào cuộc đồng bộ, người dân được đặt ở vị trí trung tâm. Đây không chỉ là bài học riêng cho một xã, mà còn là kinh nghiệm có thể tham khảo cho nhiều địa phương khác trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển không gian đô thị.

Xã Đông Anh luôn đối thoại thẳng thắn với người dân, tạo sự đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng. Ảnh: Đỗ Minh

Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Anh Nguyễn Ngọc Anh đánh giá, những kết quả giải phóng mặt bằng tại xã Đông Anh, đặc biệt là ở dự án cầu Tứ Liên cho thấy, nếu chính quyền cơ sở làm tốt công tác dân vận, minh bạch chính sách và linh hoạt trong tổ chức thực hiện, thì những dự án lớn, phức tạp vẫn có thể triển khai thuận lợi, hạn chế tối đa xung đột xã hội.

Ở tầm nhìn dài hạn, cầu Tứ Liên sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm tải cho các cầu hiện hữu, mà còn mở ra trục phát triển mới cho khu vực phía Bắc Thủ đô. Trong bức tranh đó, công tác giải phóng mặt bằng tại xã Đông Anh chính là “nút mở” đầu tiên, tạo điều kiện để các nguồn lực đầu tư được kích hoạt, không gian đô thị được mở rộng và đời sống người dân từng bước được nâng cao.

Có thể khẳng định, từ một dự án cụ thể như cầu Tứ Liên, Đông Anh đã cho thấy một cách tiếp cận mới trong giải phóng mặt bằng: Không coi đây là quá trình thu hồi đất thuần túy, mà là quá trình đồng hành cùng người dân trong hành trình phát triển. Chính sự linh hoạt, sáng tạo và đặt con người ở trung tâm đã giúp công tác giải phóng mặt bằng tại Đông Anh không chỉ đạt kết quả trước mắt, mà còn tạo nền tảng bền vững cho giai đoạn phát triển tiếp theo của địa phương.

Đỗ Minh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dong-anh-linh-hoat-sang-tao-trong-giai-phong-mat-bang-tao-da-phat-trien-ben-vung-733569.html