Theo UBND tỉnh, đây không chỉ là sự thay đổi về đơn vị hành chính mà còn là chuyển dịch toàn diện về mô hình phát triển, phương thức quản trị và vai trò trong liên kết vùng.
Hiện nay, Đồng Nai có diện tích hơn 12.737 km² và dân số khoảng 4,49 triệu người. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt khoảng 677.932 tỷ đồng, thu ngân sách hơn 102.962 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 152,8 triệu đồng/người. Với quy mô này, Đồng Nai đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, thuộc nhóm địa phương có nền kinh tế lớn và năng động.
Khu trung tâm của Trung tâm hành chính - chính trị tỉnh Đồng Nai, Trung tâm hội nghị đa năng và các khu thương mại ven sông - Ảnh đồ họa
Sau khi sáp nhập với Bình Phước, không gian phát triển của tỉnh được mở rộng đáng kể, hình thành cấu trúc đa trung tâm. Đây là nền tảng quan trọng để định hình một đô thị cấp vùng, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng và kết nối liên vùng trong tương lai.
Theo quy định, một thành phố trực thuộc Trung ương phải đáp ứng 7 tiêu chí cơ bản. Qua rà soát, Đồng Nai đều đạt hoặc vượt nhiều tiêu chí quan trọng. Về dân số, yêu cầu tối thiểu là 2,5 triệu người, trong khi tỉnh hiện có gần 4,5 triệu người. Về diện tích, tiêu chuẩn từ 2.500 km², Đồng Nai vượt xa với hơn 12.737 km².
Tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh đạt khoảng 56,99%, cao hơn mức yêu cầu 45%. Toàn tỉnh hiện có 95 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 23 phường và dự kiến nâng lên 33 phường, đạt tỷ lệ khoảng 34,73%, vượt ngưỡng tối thiểu 30%. Quy mô dân số đô thị sau khi điều chỉnh cũng đạt trên 2,5 triệu người, đáp ứng tiêu chí về phát triển đô thị.
Về vị trí và chức năng, Đồng Nai được xác định là trung tâm công nghiệp, logistics và đầu mối giao thông quan trọng của cả vùng. Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang dần hoàn thiện được xem là hạt nhân thúc đẩy phát triển đồng bộ các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, đô thị và logistics, tạo cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng.
Sân bay quốc tế Long Thành dự kiến khai thác giai đoạn 1 vào tháng 6.2026, với công suất thiết kế 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng đáp ứng tốt các tiêu chí kinh tế - xã hội. Đồng Nai có khả năng tự cân đối ngân sách, không nhận hỗ trợ từ Trung ương; tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2023-2025 đạt 7,18%, cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước. Thu nhập bình quân đầu người liên tục duy trì ở mức cao so với mặt bằng chung.
Đáng chú ý, năm 2025, Đồng Nai thu hút hơn 4,2 tỷ USD vốn FDI, đứng thứ 4 cả nước, cho thấy sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Hoàn thiện những bước cuối để thành lập thành phố Đồng Nai
Đồng Nai không chỉ đáp ứng các tiêu chí để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mà còn đang hoàn thiện các điều kiện của đô thị loại I. Qua rà soát, địa phương đã đạt 13/15 tiêu chuẩn, trong đó 2 tiêu chí chưa đạt chủ yếu mang tính kỹ thuật, gồm khả năng tổ chức các sự kiện quốc tế và tỷ lệ phường đạt chuẩn đô thị loại II. Theo quy định hiện hành, chỉ cần đạt tối thiểu 12 tiêu chuẩn là đủ điều kiện đô thị loại I, do đó Đồng Nai đã cơ bản đáp ứng yêu cầu này.
Một góc các dự án đang triển khai tại "siêu" phường Trấn Biên ở Đồng Nai
Về hạ tầng, tỉnh sở hữu hệ thống giao thông đa phương thức khá đồng bộ, bao gồm đường bộ, đường sắt và đường thủy. Nhiều tuyến giao thông trọng điểm như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc Bến Lức - Long Thành và cao tốc Dầu Giây - Liên Khương đang dần hoàn thiện, góp phần hình thành mạng lưới kết nối liên vùng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long thông tin trong năm 2026, Đồng Nai sẽ tập trung vào ba trụ cột chính gồm hoàn thiện hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện môi trường đầu tư, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để địa phương nâng tầm phát triển trong giai đoạn mới.
Song song đó, tỉnh đang tổ chức lấy ý kiến người dân đối với đề án thành lập thành phố Đồng Nai. Nếu tỷ lệ đồng thuận đạt trên 50%, các địa phương sẽ hoàn thiện hồ sơ trình HĐND thông qua theo đúng quy định. Hiện hồ sơ đề án đã được trình các cơ quan Trung ương xem xét.
Cảng Phước An, xã Phước An, Đồng Nai
Trong trường hợp được thông qua trong năm 2026, việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương đẩy nhanh quy hoạch, hoàn thiện hệ thống hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị theo hướng hiện đại, bền vững, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm phát triển của vùng Đông Nam Bộ.
Việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương đối với Đồng Nai được xem là bước đi cần thiết nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển hệ thống đô thị quốc gia, phù hợp với quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt. Đây không chỉ là xu thế tất yếu trong quá trình đô thị hóa nhanh của địa phương, mà còn là giải pháp quan trọng để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và vai trò của Đồng Nai trong vùng Đông Nam Bộ.
Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ có thêm cơ chế, chính sách đặc thù và nguồn lực mới để bứt phá mạnh mẽ. Địa phương được kỳ vọng phát triển trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ hiện đại, đóng vai trò là đầu mối kết nối vùng và cửa ngõ giao thương quốc tế phía Nam, đặc biệt gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Qua đó, Đồng Nai tiếp tục khẳng định vị thế là một cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy liên kết vùng, đẩy mạnh hội nhập quốc tế, đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng – an ninh trong bối cảnh phát triển mới.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út nhấn mạnh
Lấy ý kiến người dân về việc thành lập thành phố Đồng Nai
Cũng trong chiều qua 24.3, UBND tỉnh Đồng Nai vừa có văn bản về việc triển khai lấy ý kiến người dân về đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và đề án thành lập các phường trên địa bàn tỉnh.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, các sở, ngành cùng UBND cấp xã, phường phải phối hợp tổ chức lấy ý kiến nhân dân đúng quy định pháp luật, đảm bảo công khai, minh bạch và phản ánh đầy đủ nguyện vọng của người dân.
Đối với các địa phương nằm trong dự thảo thành lập phường như Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Dầu Giây, Xuân Lộc, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh, việc lấy ý kiến sẽ được thực hiện đồng thời với nội dung đề án thành lập thành phố Đồng Nai.
Theo quy định, nếu tỷ lệ đồng thuận đạt trên 50% tổng số người dân tại địa bàn cấp xã, UBND cấp xã sẽ tổng hợp kết quả và trình HĐND cùng cấp xem xét, cho ý kiến. Đây là bước then chốt nhằm đảm bảo tính pháp lý và sự đồng thuận xã hội trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.
Đường phố tại đô thị Biên Hòa, đô thị loại II của tỉnh Đồng Nai
Kết quả lấy ý kiến sẽ được tổng hợp, báo cáo về UBND tỉnh thông qua Sở Nội vụ trước 17 giờ ngày 26.3. Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan hướng dẫn chi tiết quy trình thực hiện, đồng thời tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét, thông qua chủ trương thành lập các đơn vị hành chính mới, dự kiến hoàn tất trong ngày 27.3.
Việc lấy ý kiến rộng rãi người dân không chỉ bảo đảm đúng quy trình pháp lý mà còn thể hiện sự thận trọng, dân chủ trong quá trình xây dựng mô hình chính quyền đô thị mới, tạo nền tảng vững chắc để Đồng Nai phát triển lên tầm cao mới trong thời gian tới.
Nguyễn Phong - Đức Nhân