Tái định cư đi trước một bước, tạo chuyển biến rõ nét
Nghị quyết số 14-NQ/TU của Tỉnh ủy Đồng Nai đang phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư
Trước thực tế nhiều dự án chậm tiến độ do công tác tái định cư (TĐC) chưa theo kịp phương án bồi thường, tháng 4/2024, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU nhằm thúc đẩy công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ, TĐC.
Sau thời gian triển khai, công tác TĐC trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực theo hướng chủ động, đi trước một bước. Việc chuẩn bị quỹ đất, xây dựng khu tái định cư được chú trọng hơn, góp phần ổn định đời sống người dân và rút ngắn thời gian thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng Nai đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển hạ tầng với hàng loạt dự án lớn như sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, đường vành đai, cảng biển… Tuy nhiên, áp lực tiến độ lớn trong bối cảnh quy định pháp luật về đất đai có nhiều thay đổi, cùng với những tồn tại trong quản lý đất đai trước đây đã khiến công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC gặp không ít khó khăn.
Dự án Đường ven sông Đồng Nai được thông xe kỹ thuật đầu năm 2026. Ảnh: Văn Dũng
Việc xác minh nguồn gốc đất, xác định giá đất kéo dài; tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích; hay những vướng mắc trong hồ sơ pháp lý… đã từng khiến nhiều dự án rơi vào thế “đứng bánh”.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 14 ra đời với mục tiêu tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đã tạo sự chuyển biến rõ nét cả về nhận thức lẫn hành động.
Thực tế tại Dự án đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu cho thấy, có thời điểm công tác giải phóng mặt bằng gặp bế tắc do hàng trăm hộ dân sử dụng đất sai mục đích. Tuy nhiên, với cách làm linh hoạt, các tổ công tác do lãnh đạo cấp ủy, chính quyền trực tiếp phụ trách đã “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tuyên truyền, đối thoại và tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể.
Nhờ đó, nhiều hộ dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng trước khi nhận đủ quyền lợi, góp phần quan trọng để dự án được triển khai đúng kế hoạch.
Bảo đảm quyền lợi người dân, củng cố đồng thuận xã hội
Khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn
Theo các địa phương, bài học lớn nhất trong công tác giải phóng mặt bằng là phải tạo được sự đồng thuận của người dân. Muốn vậy, quá trình thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời giải quyết kịp thời, thấu đáo các kiến nghị chính đáng.
Cùng với công tác vận động, việc xây dựng các khu tái định cư (TĐC) cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm. Quan điểm xuyên suốt là nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Theo đó, các khu TĐC được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội, từng bước hình thành các khu dân cư tập trung, hiện đại.
Nhiều khu TĐC như Lộc An – Bình Sơn, Tam Hiệp, Long Đức, Long Phước, Tân Phong… đã và đang phát huy hiệu quả, không chỉ đáp ứng nhu cầu chỗ ở mà còn tạo không gian sống mới, ổn định sinh kế cho người dân.
Đánh giá của UBND tỉnh Đồng Nai cho thấy, việc triển khai Nghị quyết số 14 đã góp phần tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo; hình thành cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các cấp, các ngành; qua đó thúc đẩy tiến độ nhiều dự án trọng điểm.
Đáng chú ý, công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC ngày càng đi vào nền nếp, giảm đáng kể tình trạng khiếu nại, khiếu kiện. Việc quan tâm đến chỗ ở, đời sống và sinh kế của người dân đã góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội – yếu tố then chốt để tháo gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng.
UBND tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh, ở đâu cấp ủy, chính quyền vào cuộc quyết liệt, sâu sát, ở đó công tác thu hồi đất đạt hiệu quả cao. Ngược lại, nơi nào thiếu quyết tâm, thiếu phối hợp thì tiến độ chậm, dễ phát sinh vướng mắc.
Trong thời gian tới, Đồng Nai xác định tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao trách nhiệm của chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; tăng cường đối thoại với người dân; công khai minh bạch các chính sách bồi thường, hỗ trợ, TĐC.
Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn; kiện toàn bộ máy làm công tác giải phóng mặt bằng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là các khu TĐC phải được xây dựng đi trước một bước, đầu tư đồng bộ hạ tầng, bảo đảm điều kiện sống cho người dân. Đây được xem là nền tảng để tạo sự đồng thuận, từ đó thúc đẩy tiến độ các dự án, góp phần đưa Đồng Nai phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Văn Dũng