Tại Leang Bulu Bettue, một hang đá ở vùng núi đá vôi Maros-Pangkep trên đảo Sulawesi của Indonesia, các nhà cổ nhân học đã phát hiện ra một trong những bằng chứng đầy đủ nhất về sự cư trú của người tiền sử, bao gồm ít nhất một loài người không phải là Homo sapiens.
Hàng triệu đến hàng chục ngàn năm trước khi Homo sapiens độc chiếm thế giới loài người, nhiều loài người khác nhau di cư khắp thế giới, giao thoa với nhau, tạo ra những dòng dõi lai, chia sẻ công nghệ chế tác công cụ...
Trong đó, Indonesia có thể là một trong những nơi chứng kiến nhiều sự giao thoa giữa các loài người nhất.
Các cuộc khai quật tại hang Leang Bulu Bettue, một hang đá ở vùng núi đá vôi Maros-Pangkep trên đảo Sulawesi của Indonesia - Ảnh: PLOS ONE
Theo Sci-News, trong thế Canh Tân (Pleistocene), vốn gồm nhiều giai đoạn băng hà nối tiếp, đảo quốc Đông Nam Á này từng được nối với đất liền theo nhiều cách, giúp nó biến thành một "ngã tư" quan trọng giữa Úc và các vùng phía Nam của châu Á.
Khoảng 208.000 năm trước, một loài người đã chọn ở lại vùng đất này, cư trú trong hang Leang Bulu Bettue, để lại các công cụ đá tương đối đơn giản và dấu vết của việc giết mổ động vật.
Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi giáo sư Adam Brumm từ Đại học Griffith (Úc) cho biết một trong những bằng chứng nổi bật nhất là những chiếc cuốc tiền sử, một loại công nghệ được tạo nên bởi các loài người cổ đại từ rất lâu trước khi con người hiện đại xuất hiện.
Bên cạnh đó, họ cũng tìm thấy bằng chứng về một sự thay đổi đáng kể khoảng 40.000 năm trước: Một loạt các công nghệ chế tác đá mới và bằng chứng về hành vi mang tính biểu tượng, là những đặc điểm nổi bật gắn liền với loài Homo sapiens.
“Sự thay đổi đột ngột này có thể phản ánh một quá trình chuyển đổi lớn về nhân khẩu học và văn hóa ở Sulawesi, cụ thể là sự xuất hiện của loài người chúng ta trong môi trường địa phương và sự thay thế cho quần thể người tiền sử trước đó” - giáo sư Brumm nói.
Hiện các nhà khoa học vẫn chưa xác định được loài người từng cư trú ở hang đá này 208.000 năm trước là loài nào, có thuộc một trong các loài người cổ đã biết hay không... Hoàn toàn có khả năng họ là một loài người mới trong danh sách "họ hàng" của loài chúng ta.
Giáo sư Brumm cho biết các ước tính trước đây cho rằng con người có thể hiện diện trên hòn đảo này từ 1 triệu năm trước, vì vậy có thể còn rất nhiều bằng chứng được giấu trong vài mét trầm tích sâu hơn nữa của hang động, cũng như khu vực xung quanh.
Vì vậy, chúng ta chờ đợi và hy vọng các cuộc khai quật tiếp theo sẽ giúp giải mã xem loài người - hoặc những loài người - bí ẩn đó là ai và họ có sống song song hay giao phối dị chủng với tổ tiên chúng ta hay không.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học PLoS ONE.
Anh Thư