Các chuyên gia nhận định, thị trường chứng khoán sẽ chuyển sang cuộc chơi chất lượng
Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn của chu kỳ hiện nay nằm ở sự thay đổi cấu trúc dòng tiền khi cơ hội không còn lan tỏa đồng đều trên diện rộng mà tập trung mạnh hơn vào các doanh nghiệp có nội lực tốt và hiệu quả kinh doanh thực chất.
Đây cũng là nhận định được nhiều chuyên gia đưa ra tại Hội thảo “Thị trường chứng khoán 2026 - Chu kỳ tăng trưởng mới - Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”, do Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS) tổ chức ngày 28/5.
Thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng mới
Ở góc nhìn vĩ mô, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng kinh tế Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn tăng trưởng ưu tiên chất lượng và tính bền vững thay vì chỉ tập trung vào tốc độ tăng trưởng GDP như trước đây. Theo ông, giai đoạn 2026 - 2027 vẫn duy trì nhiều động lực hỗ trợ quan trọng từ tiêu dùng phục hồi, đầu tư tư nhân cải thiện, dòng vốn FDI tích cực cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong kịch bản cơ sở, TS. Cấn Văn Lực dự báo GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 9 - 9,2%, trong khi lạm phát được kiểm soát quanh mức 4,2 - 4,7%. Dù vậy, ông cũng cảnh báo các rủi ro từ bên ngoài như xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại công nghệ, lạm phát toàn cầu và an ninh năng lượng vẫn có thể tạo áp lực lên nền kinh tế cũng như thị trường tài chính.
Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường hiện không còn phản ánh đơn thuần kỳ vọng phục hồi kinh tế mà đang bước sang giai đoạn chú trọng hơn đến hiệu quả hoạt động và khả năng tạo lợi nhuận bền vững của doanh nghiệp. Điều này khiến xu hướng phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm ngành và quy mô vốn hóa.
Ở góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng phòng Phân tích của VFS nhận định VN-Index đang phát đi nhiều tín hiệu cho thấy một sóng tăng mới đang hình thành sau giai đoạn điều chỉnh mạnh bởi tác động từ xung đột địa chính trị. Chỉ số đã tạo đáy quanh vùng 1.590 điểm trước khi phục hồi khoảng 18%, với vai trò dẫn dắt thuộc về nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm bất động sản.
Ông Nguyễn Minh Hoàng đánh giá thị trường chứng khoán mặc dù hồi phục mạnh mẽ khoảng 21,1% từ mức đáy 1.590 điểm thiết lập vào cuối tháng 3/2026, tuy nhiên trạng thái này có sự phân hóa rõ rệt khi dòng tiền chủ yếu tập trung dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
Cụ thể, nhóm VN30 chiếm tỷ trọng giao dịch lớn nhất (56,5%), tập trung vào các mã đầu ngành như VIC, VHM, HPG, FPT là những doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ các chính sách tháo gỡ vướng mắc pháp lý và hỗ trợ kinh tế tư nhân.
Triển vọng thị trường thời gian tới tiếp tục được hỗ trợ vững chắc bởi lộ trình triển khai các chính sách vĩ mô, với trọng tâm là mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% (tương đương khoảng 2,76 triệu tỷ đồng) đóng vai trò động lực quan trọng nhất.
“Dòng vốn tín dụng này được định hướng tập trung ưu tiên vào các tập đoàn đầu tàu kinh tế, lĩnh vực sản xuất và các dự án hạ tầng chiến lược để tạo hiệu ứng lan tỏa, kết hợp cùng kế hoạch giải ngân đầu tư công hơn 1 triệu tỷ đồng và kỳ vọng thu hút 5-6 tỷ USD từ lộ trình nâng hạng thị trường để thúc đẩy VN-Index tăng trưởng bền vững.”- ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng phòng Phân tích của VFS nhận định.
Dòng tiền hướng vào doanh nghiệp đầu ngành
Xu hướng phân hóa của thị trường cũng được phản ánh rõ trong kết quả kinh doanh quý I/2026 của doanh nghiệp niêm yết.
Theo bà Đỗ Hồng Vân, Trưởng phòng Phân tích Dữ liệu, Khối Dịch vụ Thông tin Tài chính, FiinGroup, thị trường đang chuyển dần từ giai đoạn tăng trưởng dựa trên kỳ vọng sang giai đoạn tăng trưởng dựa trên chất lượng lợi nhuận và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.
Bà Vân cho biết bức tranh lợi nhuận quý I/2026 dù tích cực nhưng mang tính tập trung rất cao. Nếu loại bỏ ảnh hưởng của các doanh nghiệp lớn như VHM, BSR, HPG hay VPL, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường chỉ còn khoảng 15,4%, thấp hơn đáng kể so với mức công bố 38,4%.
“Điều này cho thấy dòng tiền hiện chủ yếu tập trung ở một số nhóm ngành và doanh nghiệp đầu ngành thay vì lan tỏa rộng trên toàn thị trường như nhiều giai đoạn trước đây”, bà Đỗ Hồng Vân nhận định.
Dữ liệu của FiinGroup cho thấy nhiều lĩnh vực đang ghi nhận cải thiện mạnh về biên lợi nhuận như bất động sản dân cư, dầu khí, khai khoáng, thép, xây dựng và logistics. Ngược lại, các nhóm ngành như hóa chất, công nghệ thông tin hay phân phối xăng dầu vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.
Theo chuyên gia của FiinGroup, nhóm vốn hóa lớn nhiều khả năng sẽ trở lại vai trò dẫn dắt thị trường nhờ động lực từ ngân hàng, thép và hệ sinh thái Vingroup. Trong khi đó, nhóm vốn hóa vừa và nhỏ có thể đối mặt áp lực lớn hơn khi chi phí vốn gia tăng, lãi suất có xu hướng tăng và sức cầu phục hồi chậm hơn kỳ vọng.
Giới chuyên gia cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam hiện bước vào giai đoạn mà chất lượng tăng trưởng doanh nghiệp sẽ đóng vai trò quyết định đối với khả năng thu hút dòng tiền. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, duy trì tăng trưởng lợi nhuận thực chất và hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư công, tín dụng hay cải cách thể chế sẽ có nhiều cơ hội hơn để dẫn dắt thị trường.
Thái Hoàng