Dòng tiền và bài toán ổn định lãi suất
Trong khi vàng liên tục biến động mạnh, thị trường chứng khoán bước vào những nhịp điều chỉnh sâu sau giai đoạn tăng nóng, thì tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư ngày càng rõ rệt. Lúc này, dòng tiền đang có xu hướng quay trở lại với những tài sản có tính ổn định cao, trong đó, tiền gửi ngân hàng nổi lên như một lựa chọn ưu tiên. Nếu như trước đây, gửi tiết kiệm chủ yếu được xem là kênh bảo toàn vốn, thì ở thời điểm hiện tại, yếu tố lợi suất tốt giúp kênh này lấy lại vị thế.
Theo nhận định của các chuyên gia, đợt tăng lãi suất lần này không đơn thuần đến từ cạnh tranh thị phần với các kênh đầu tư khác mà xuất phát từ áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng.
Lý giải thêm diễn biến lãi suất tăng, TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh cho rằng, sau một thời gian dài giữ ở vùng giá thấp, đây là thời điểm các nhà băng buộc phải tăng lãi suất tiền gửi thu hút người dân gửi tiết kiệm để ngân hàng có thêm nguồn lực vốn phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm nay.
Dự báo xu hướng trong thời gian tới, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng do áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao và nhu cầu giải ngân đầu tư công đặc biệt được đẩy mạnh trong năm 2026. Tuy nhiên, xu hướng tăng sẽ không diễn ra như giai đoạn trước. Áp lực chủ yếu xuất hiện tại các NHTMCP tư nhân quy mô vừa và nhỏ phụ thuộc lớn vào tiền gửi khách hàng và cơ cấu huy động vốn kém linh hoạt.
Mặc dù vậy, theo giới chuyên môn, các ngân hàng không nên điều chỉnh lãi suất cao để hút vốn bằng mọi giá. Bởi khi lãi suất đầu vào tăng mạnh, ngân hàng khó có thể giữ lãi suất cho vay ổn định, ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp, nền kinh tế.
Trước thực tế trên, đầu tuần này NHNN đã ban hành Công văn số 2342/ NHNN-CSTT về việc thực hiện các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động ngân hàng đang có xu hướng tăng nhanh gần đây. Tại công văn này, NHNN yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại Chỉ thị số 01/CT-NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng trong năm 2026, nhằm góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo đảm ổn định và an toàn hệ thống. Các đơn vị cần tập trung triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất, góp phần ổn định thị trường tiền tệ theo đúng chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng.
NHNN cho biết, sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của TCTD; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của TCTD đối với chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất tiền gửi và cho vay. Đồng thời, yêu cầu các TCTD, NHNN Khu vực quán triệt, thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm trước pháp luật, Thống đốc NHNN, các cấp có thẩm quyền.
Hạ Chi