Đồng tiền Việt Nam trong dòng chảy lịch sử dân tộc

3 giờ trướcBài gốc

Bản đồ Việt Nam cùng những tờ tiền đang lưu hành, mang hình ảnh tiêu biểu về lao động, sản xuất, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử của đất nước. Ảnh: Lâm Viên

Triển lãm với hơn 1.500 đồng xu, tờ bạc tiêu biểu được bố cục theo 4 chủ đề: Giấy bạc Ngân hàng Đông Dương, Giấy bạc tài chính, Tiền Ngân hàng Quốc gia (1951-1975) và Tiền Ngân hàng Việt Nam (từ năm 1975 đến nay) gắn liền với các giai đoạn phát triển của đất nước, giúp người xem có một hành trình tìm về lịch sử qua lăng kính độc đáo - đồng tiền.

Một số giấy bạc Ngân hàng Đông Dương.

Một số giấy bạc tài chính Trung ương, được nhân dân gọi là “Giấy bạc Cụ Hồ”.

Tiền Ngân hàng Quốc gia 1951-1975.

Tiền từ năm 1975 đến nay.

Đông đảo người dân tham quan triển lãm.

Sa bàn Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh khu vực 2 được đặt ngay trung tâm khu vực đại sảnh.

Người dân không chỉ đến tham quan triển lãm mà còn đến check-in tòa nhà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh khu vực 2 - một di sản kiến trúc Pháp tiêu biểu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Công trình vốn là trụ sở Ngân hàng Đông Dương được xây dựng vào những năm 1920, khánh thành những năm 1930-1931. Tính đến năm 2026, tòa nhà 96 năm tuổi. Tòa nhà mang phong cách kiến trúc Art Deco, cùng họa tiết trang trí nội thất và ngoại thất mang hình hoa sen, chim thần Garuda, rắn thần Naga cách điệu… mang dấu ấn văn hóa Khmer.

Theo thông tin lịch sử, sau khi xâm lược Việt Nam, đến năm 1875, Tổng thống Pháp ban hành sắc lệnh thành lập Ngân hàng Đông Dương có nhiều đặc quyền, trong đó có quyền phát hành đồng bạc Đông Dương. Giai đoạn 1875-1955, tiền giấy Đông Dương phát hành 6 giai đoạn, mỗi giai đoạn có nhiều thời kỳ, nhiều đợt, gắn liền với những biến động tiền tệ, kinh tế, chính trị, xã hội của khu vực Đông Dương và thế giới. Các tờ tiền được in ở nhiều nơi, phát hành với nhiều mệnh giá, kích thước, màu sắc chữ ký khác nhau, mang đặc trưng pha trộn văn hóa phương Đông và phương Tây… Đến năm 1955, mỗi quốc gia ở Đông Dương có một ngân hàng phát hành đồng tiền riêng.

Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945, Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời. Ngân khố Trung ương lúc bấy giờ chỉ còn 1.230.720 đồng Đông Dương, gần một nửa trong đó là tiền lẻ rách nát chờ tiêu hủy. Do đó, từ ngày 31-1-1946, Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa cho lưu hành tại miền Bắc và miền Trung giấy bạc in hình Chủ tịch Hồ Chí Minh, còn được nhân dân gọi là “Giấy bạc Cụ Hồ”, là một sự tự hào, khẳng định chủ quyền của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Ngày 6-5-1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Lưu thông tiền tệ chuyển từ chế độ tiền tệ quốc khố do Bộ Tài chính phụ trách sang chế độ tiền tệ tín dụng do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam đảm nhiệm. Đồng tiền tài chính được thay bằng giấy bạc ngân hàng với đơn vị tiền tệ là đồng. Năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt nên Việt Nam có 2 hệ thống tiền tệ song song. Ở miền Bắc, đồng tiền do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam phát hành, trở thành công cụ phục vụ công cuộc kiến thiết và kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ở miền Nam, chính quyền Sài Gòn lập hệ thống ngân hàng riêng phát hành đồng tiền Sài Gòn như một công cụ duy trì chiến tranh, chống phá cách mạng…

Ngày 30-4-1975 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là một dấu son trong lịch sử dân tộc. Ngày 22-9-1975, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tổ chức cuộc đổi tiền quy mô toàn miền Nam để đưa tiền Ngân hàng Việt Nam vào lưu thông. Từ tháng 7-1976, hệ thống ngân hàng 2 miền Bắc - Nam hợp nhất thành hệ thống Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Gần 2 năm sau đó, ngày 25-4-1978, Quốc hội và Chính phủ quyết định phát hành tiền ngân hàng mới, thu đổi tiền, thống nhất tiền tệ trong toàn quốc. Năm 1985, nước ta tiến hành đợt đổi tiền, là một bộ phận trong cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền. Tháng 12-2003, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành, đưa dần lưu thông hệ thống tiền mới trên chất liệu polymer và kim loại; thay thế thu hồi các loại tiền giấy cotton.

Có thể thấy, đối với Việt Nam, đồng tiền không chỉ là phương tiện quan trọng trong đời sống kinh tế mà còn là chứng nhân lịch sử, ghi dấu những bước thăng trầm của dân tộc: từ thời kỳ bị thực dân đô hộ, trải qua các giai đoạn đấu tranh giành độc lập xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đến thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế. Mỗi đồng tiền đều phản chiếu bối cảnh lịch sử, khát vọng ngàn đời độc lập - tự do của dân tộc cùng tinh thần sáng tạo và bản sắc văn hóa của dân tộc. Xem triển lãm, mỗi người thêm tự hào về lịch sử, trân trọng hơn giá trị của hòa bình, ổn định, phát triển mà chúng ta đang có.

Lâm Viên

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202601/dong-tien-viet-nam-trong-dong-chay-lich-su-dan-toc-7ac64e8/