Đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Trí tuệ, dân chủ, trách nhiệm cao trước đòi hỏi từ cuộc sống

Đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Trí tuệ, dân chủ, trách nhiệm cao trước đòi hỏi từ cuộc sống
4 giờ trướcBài gốc
Toàn cảnh Đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (Ảnh: Quang Vinh)
Công tác nhân sự: Thống nhất cao tuyệt đối ý Đảng với lòng dân
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI - Kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu cho một nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước ta. Đây là kỳ họp kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp; đồng thời là kỳ họp tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Trong phát biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân; là nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước; là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn. Mỗi đại biểu Quốc hội phải luôn ý thức sâu sắc rằng mình không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử, không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri, mà còn gánh trên vai trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của Nhân dân, đối với tương lai của các thế hệ mai sau.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)
Điểm nhấn của Đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chính là việc Quốc hội đã kiện toàn bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031 kéo dài 2,5 ngày. Quốc hội đã bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm các Ủy ban và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, và phê chuẩn đề nghị 17 bộ trưởng, trưởng ngành; bầu Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao; Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao; Tổng Kiểm toán Nhà nước; phê chuẩn Phó Chủ tịch và các Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh; và phê chuẩn việc bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Đặc biệt Nghị quyết bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt trong bộ máy lãnh đạo của đất nước gồm: Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ; Chủ tịch Quốc hội đều nhận được sự thống nhất cao tuyệt đối với 100% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành. Điều đó cho thấy Ý Đảng hòa với lòng dân, khi nhân sự được Trung ương giới thiệu để Quốc hội bầu đều đạt sự tin tưởng tuyệt đối. Tổng Bí thư Tô Lâm đã được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội khóa XVI; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tuyên thệ trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)
Theo quy định của Hiến pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng sau khi được bầu vào các vị trí lãnh đạo của Nhà nước đã tuyên thệ: “Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực phấn đấu hòan thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó”.
Phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, đảm nhiệm trọng trách Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là vinh dự hết sức lớn lao, là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng, cao cả, đồng thời cũng là sự tin tưởng, kỳ vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đối với người đứng đầu Đảng và Nhà nước.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên thệ trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, đặc biệt là tập thể Ban Chấp hành Trung ương, đưa con thuyền cách mạng vượt qua mọi sóng to gió lớn, sớm về đích, hòan thành tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ước vọng của dân tộc “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng khẳng định: Nguyện cống hiến hết sức mình, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; cùng Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Quốc hội số, trí tuệ nhân tạo, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động, nói đi đôi với làm, làm ngay, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, “thận trọng trong phương pháp nhưng quyết liệt trong hành động”, tập trung hòan thiện, đồng bộ thể chế để đất nước phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Quảng tuyên thệ trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)
Người đứng đầu Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031, Thủ tướng Lê Minh Hưng khi nhậm chức cũng gửi một thông điệp mạnh mẽ về xây dựng một Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh và trách nhiệm. “Tôi ý thức sâu sắc rằng, lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia. Muốn phát triển nhanh thì bộ máy phải trong sạch, cán bộ phải liêm chính, công vụ phải kỷ cương. Chính phủ cam kết hành động với quyết tâm cao nhất, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết. Tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Xử lý nghiêm tình trạng né tránh, vô cảm trước khó khăn của người dân, doanh nghiệp; thực hiện hiệu quả cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Hành động ngay trước sự đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống
Toàn cảnh Kỳ họp thứ Nhất (Ảnh: Quang Vinh)
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã có một sự đổi mới so với các Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội các khóa trước đây. Đó là ngay sau khi bộ máy Nhà nước được kiện toàn, Quốc hội tiến hành thảo luận xem xét ngay các vấn đề quan trọng của đất nước gồm: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.
Đây đều là những vấn đề hệ trọng của đất nước trong thời gian tới, được Trung ương xem xét thảo luận kỹ càng tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Lần này được Quốc hội bàn thảo, cho ý kiến, đưa ra những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu, tầm nhìn phát triển đến năm 2030 và năm 2045, vượt qua bẫy thu nhập trung bình.
Trước Quốc hội, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 đã thể hiện một quyết tâm rất lớn bằng việc xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm 2026-2030 từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự các phiên thảo luận tại Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)
Đối với công tác lập pháp, Quốc hội tiến hành cho ý kiến về các dự án Luật như: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật Thủ đô (sửa đổi).
Đây đều là những luật cần nhanh chóng sửa đổi để phù hợp với việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Qua đó tháo gỡ những khó khăn trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Tổ (Ảnh: Quang Vinh)
Ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Trung Đông đã làm giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao, Quốc hội đã nhanh chóng bổ sung đưa vào chương trình Kỳ họp thứ Nhất nội dung “Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay”.
Đây chính là giải pháp để bảo đảm mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân và doanh nghiệp.
Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo trước Quốc hội về đánh giá bổ sung tình hình kinh tế xã hội năm 2025 và những tháng đầu năm 2026 (Ảnh: Quang Vinh)
Với sự thống nhất tuyệt đối (100% đại biểu tán thành) Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong ngày làm việc cuối cùng của Đợt 1 (12/4) của Kỳ họp thứ Nhất.
Nghị quyết quyết nghị: Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít; Xăng, dầu diezel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào; Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0% để áp dụng ngay từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Với việc thông qua Nghị quyết sẽ giúp bảo đảm việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới và tình hình trong nước.
Các phiên thảo luận của Quốc hội tại hội trường được tập trung đông, nhiều ý kiến phát biểu và tranh luận sôi nổi (Ảnh: Quang Vinh)
Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, Kỳ họp đầu tiên đặt ra đúng vấn đề, lựa chọn đúng trọng tâm và thiết lập được phương thức làm việc hiệu quả, không chỉ giải quyết những khó khăn trước mắt, mà còn tạo ra “quán tính cải cách” cho toàn bộ nhiệm kỳ. Khi đó, thể chế sẽ không còn là điểm nghẽn, mà thực sự trở thành động lực cho phát triển.
Phát biểu kết thúc Đợt 1, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định khẳng định rằng: “Đợt 1 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã được tiến hành nghiêm túc, khẩn trương, dân chủ, trách nhiệm cao, đúng quy định của Đảng, và Nhà nước, đạt được nhiều kết quả rất tốt đẹp”.
Anh Vũ - Việt Thắng
Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/dot-1-ky-hop-thu-nhat-quoc-hoi-khoa-xvi-tri-tue-dan-chu-trach-nhiem-cao-truoc-doi-hoi-tu-cuoc-song.html