Đợt nắng nóng cực đoan bao trùm miền Tây nước Mỹ

2 giờ trướcBài gốc

Một người chạy bộ và một người đi xe đạp di chuyển trên đường dành cho xe đạp tại Santa Monica, bang California, vào ngày 13.3. Ảnh: Getty

Nắng nóng bất thường

Theo hãng CNN, các nhà khí tượng gần đây liên tục mô tả đợt nắng nóng sắp tới sẽ xảy ra với cường độ và mức độ hiếm gặp vào thời điểm này trong năm. Dự báo, nhiệt độ cao có thể khiến một số nơi phá vỡ kỷ lục từng ghi nhận trong tháng 4.

Các cảnh báo nắng nóng cực đoan và khuyến cáo liên quan đã được ban hành cho hàng triệu người, từ San Francisco đến Phoenix, và nhiều khả năng sẽ còn mở rộng.

Đợt nắng nóng mới chỉ bắt đầu. Vào cuối tuần tới, nắng nóng sẽ thiêu đốt gần như toàn bộ khu vực miền Tây nước Mỹ và một phần các bang vùng đồng bằng, phá vỡ hàng chục kỷ lục nhiệt độ theo ngày và theo tháng với biên độ cao bất thường.

Chẳng hạn tại Phoenix, mức nhiệt cao nhất từng ghi nhận trong tháng 3 là 100 độ F (37 độ C). Trong đợt nắng nóng này, nhiệt độ được dự báo sẽ tăng lên ít nhất 106 độ F (41 độ C) và duy trì trên ngưỡng 100 độ F (trên 37 độ C) trong nhiều ngày liên tiếp.

“Nhiều khu vực dự báo sẽ thiết lập mức nhiệt cao nhất mọi thời đại trong tháng 3, đồng thời ghi nhận mốc 100 độ F (37 độ C) sớm nhất trong lịch sử,” Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết, đồng thời dự báo nhiệt độ có thể cao hơn mức trung bình vào thời điểm này trong năm.

Đợt nắng nóng cực đoan này có thể tương đương về cường độ và mức độ hiếm gặp với đợt nắng nóng Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2021. Đây là hiện tượng đã khiến hàng trăm người thiệt mạng tại các bang Oregon và Washington vào tháng 6.2021.

Dù nhiệt độ trong hai tuần tới sẽ không đạt mức cao như vậy do vẫn đang là tháng 3, nhưng hiện tượng ấm lên do “vòm nhiệt” đã tồn tại kéo dài ở một số khu vực, cùng với tác động của biến đổi khí hậu.

“Vòm nhiệt” là một vùng áp cao mạnh và rộng lớn, kéo dài hàng nghìn mét lên khí quyển. Áp suất đè xuống lớp không khí bên dưới, khiến không khí bị nén lại và nóng lên.

Đồng thời cũng ngăn cản sự hình thành của các cơn bão, và có thể hoạt động như những “biển báo chuyển hướng” trong khí quyển, buộc các hệ thống thời tiết phải đi vòng xung quanh.

Đợt vòm nhiệt này nhiều khả năng sẽ lập kỷ lục về cường độ, so với thời điểm trong năm, thậm chí có thể sánh ngang hoặc vượt qua các vòm nhiệt mạnh từng xuất hiện vào mùa hè, như sự kiện năm 2021.

Cường độ của hiện tượng này rất quan trọng, bởi các nhà khí tượng học sử dụng những chỉ số này, cùng với nhiệt độ bề mặt để so sánh các đợt nắng nóng trong lịch sử và nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

Các nghiên cứu cho thấy đợt nắng nóng năm 2021 gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu do đốt nhiên liệu hóa thạch.

Khi Trái Đất ấm lên, nhiều nghiên cứu ghi nhận các đợt nắng nóng ngày càng có khả năng xảy ra cao hơn, kéo dài hơn và nghiêm trọng hơn. Kể từ sự kiện cực đoan đó, nhiều đợt nắng nóng khác trên thế giới cũng được xác định là chỉ có thể xảy ra khi có tác động từ ô nhiễm làm nóng hành tinh do con người gây ra.

Ông Russ Schumacher, nhà khí tượng học kiêm chuyên gia khí hậu bang Colorado gọi vòm nhiệt này là “đáng kinh ngạc” về cường độ trong tháng 3. Các nhà khí tượng khác cũng mô tả hiện tượng này là “thực sự gây sốc” và “khó tin” trên mạng xã hội.

Lo ngại về sức khỏe cộng đồng

Đợt nắng nóng này cũng gây ra mối đe dọa đáng kể đối với sức khỏe cộng đồng. Nắng nóng cực đoan thường là nguyên nhân gây tử vong liên quan đến thời tiết hàng đầu tại Mỹ mỗi năm.

Đợt nắng nóng đến sớm trong mùa càng làm gia tăng nguy cơ sức khỏe, do người dân ở khu vực miền Tây chưa kịp thích nghi với mức nhiệt từ khoảng 27–38°C (tùy khu vực). Tình trạng thiếu điều hòa không khí ở một số nơi càng khiến nguy cơ này trở nên nghiêm trọng hơn.

Mối đe dọa đối với sức khỏe cũng mang nhiều khía cạnh. Vào mùa hè, mọi người có thể tìm đến sông hồ để giải nhiệt, nhưng do hiện vẫn chỉ là tháng 3, nguy cơ hạ thân nhiệt là rất cao khi tiếp xúc với nước làm mát.

Đợt nắng nóng đến sớm này còn có thể gây ảnh hưởng kéo dài trong nhiều tháng và dẫn đến những hệ lụy nguy hiểm khác, bao gồm việc khiến lớp tuyết vốn đã mỏng trong khu vực tan chảy sớm hơn ít nhất một tháng so với bình thường.

Điều này làm dấy lên lo ngại về nguồn cung nước cũng như nguy cơ cháy rừng trong mùa khô sắp tới.

Tại dãy núi Sierra Nevada ở bang California, nơi lượng tuyết rơi trong mùa đông năm nay gần với mức trung bình, đợt nắng nóng sẽ khiến lớp tuyết tan nhanh chóng, thậm chí có thể biến mất hoàn toàn sớm hơn khoảng 5 tuần so với bình thường.

Ông Russ Schumacher cho rằng việc tìm hiểu vì sao mùa đông năm nay ở miền Tây lại ấm bất thường, cũng như nghiên cứu kỹ hơn về đợt nắng nóng này sẽ dự báo tốt hơn những gì sắp xảy ra trong tương lai.

“Những tháng và mùa ấm bất thường như thế này có khả năng sẽ xuất hiện thường xuyên hơn khi Trái Đất tiếp tục ấm lên,” ông Russ Schumacher nói thêm.

DUY HOÀNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/dot-nang-nong-cuc-doan-bao-trum-mien-tay-nuoc-my-212648.html