Kể từ khi Nghị định 137/2020/NĐ-CP có hiệu lực, người dân đã được phép sử dụng pháo hoa trong các dịp lễ, tết, sinh nhật. Tuy nhiên, khái niệm pháo hoa ở đây thường bị hiểu sai dẫn đến việc mua bán và sử dụng trái phép.
Theo quy định này, loại pháo người dân được phép đốt là pháo hoa không gây tiếng nổ. Đây là sản phẩm được chế tạo thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện sẽ tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian nhưng tuyệt đối không gây ra tiếng nổ.
Người dân cần nắm rõ loại pháo hoa được phép sử dụng để đảm bảo an toàn và tránh bị xử phạt. Ảnh minh họa
Về vấn đề này, Luật sư La Văn Thái (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, tại Việt Nam, chỉ có các sản phẩm do Nhà máy Z121 (thuộc Bộ Quốc phòng) sản xuất và phân phối tại các cửa hàng ủy quyền mới được coi là hợp pháp. Khi mua, người dân sẽ được cấp hóa đơn bán lẻ và cần lưu giữ hóa đơn này để xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra. Các loại pháo hoa phun viên, giàn phun hoa, giàn phun viên... của Z121 đang là những sản phẩm được săn đón vì tính an toàn và hợp chuẩn.
Ngược lại với pháo hoa không nổ, pháo nổ là loại chứa thuốc pháo, khi đốt gây ra tiếng nổ lớn hoặc tiếng rít mạnh (bao gồm cả pháo bi, pháo cối, pháo tép...). Đây là loại nghiêm cấm người dân nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc chiếm đoạt.
Thực tế cận Tết, thị trường chợ đen hoạt động rất sôi động với các loại pháo lậu nhập từ nước ngoài hoặc pháo tự chế. Nhiều người vì ham vui, muốn tiếng nổ lớn đã lén lút mua về đốt.
Hành vi này tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất cao. Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, cá nhân sử dụng trái phép pháo nổ có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 40 triệu đồng. Nghiêm trọng hơn, nếu buôn bán hoặc tàng trữ số lượng lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án tù không hề nhẹ.
Bên cạnh rủi ro pháp lý, cái giá đắt nhất của việc sử dụng pháo lậu, pháo tự chế chính là sức khỏe và tính mạng. Tại các bệnh viện, mỗi dịp Tết đến xuân về lại tiếp nhận hàng loạt ca cấp cứu do pháo nổ. Các chấn thương do pháo thường rất thảm khốc: dập nát bàn tay, cụt ngón, mù mắt, bỏng diện rộng và tổn thương phần mềm phức tạp…
Đặc biệt, trào lưu tự chế pháo theo hướng dẫn trên mạng xã hội đang lôi kéo nhiều thanh thiếu niên tham gia. Chỉ một chút sơ sẩy trong quá trình nhồi thuốc, những quả pháo tự chế có thể phát nổ ngay trên tay, cướp đi tương lai của các em chỉ trong tích tắc.
Để đón một cái Tết trọn vẹn, mỗi người dân cần là một người tiêu dùng thông thái. Hãy kiên quyết nói không với pháo nổ và pháo lậu trôi nổi. Nếu có nhu cầu giải trí, hãy tìm đến các điểm bán hàng chính thức của Nhà máy Z121 để mua các sản phẩm pháo hoa an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Đừng để niềm vui ngắn ngủi trong đêm giao thừa đổi lấy những di chứng tàn tật suốt đời hay những bản án nghiêm khắc của pháp luật. Một cái Tết an toàn mới thực sự là một cái Tết hạnh phúc.
Trường hợp được sử dụng pháo hoa
Căn cứ Điều 17 Nghị định 137/2020/NĐ-CP, quy định sử dụng pháo hoa như sau:
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được sử dụng pháo hoa trong các trường hợp sau: Lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật.
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân khi sử dụng pháo hoa chỉ được mua pháo hoa tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa.
Hiện nay, Công ty TNHH Một thành viên Hóa chất 21 (hay còn gọi là Nhà máy Z121) là đơn vị duy nhất được Bộ Quốc phòng cấp phép sản xuất và phân phối các sản phẩm pháo hoa.
Minh Ngọc