Một diễn biến đáng chú ý trong xung đột Trung Đông là việc các nhóm vũ trang thân Iran sử dụng drone điều khiển bằng cáp quang để hoạt động ngay trên đầu căn cứ chủ chốt của Mỹ tại Iraq, cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách thức tác chiến hiện đại.
Theo video được công bố ngày 15/3, một máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất - còn gọi là drone FPV - đã bay lượn nhiều vòng phía trên Tổ hợp căn cứ Victory gần sân bay quốc tế Baghdad.
Thiết bị này dường như thực hiện nhiệm vụ trinh sát và tìm kiếm mục tiêu trước khi lao xuống tấn công một công trình bên trong căn cứ.
Đáng chú ý, trong toàn bộ quá trình, không có dấu hiệu cho thấy hệ thống phòng thủ của Mỹ phát hiện hoặc đánh chặn drone. Điều này làm dấy lên lo ngại về lỗ hổng trong năng lực giám sát tầm thấp tại các căn cứ quân sự quan trọng.
Tổ hợp căn cứ Victory là một trong những trung tâm quân sự lớn nhất của Mỹ tại Iraq, nơi đặt sở chỉ huy của lực lượng Mỹ đồn trú trong khu vực. Việc một drone nhỏ có thể xâm nhập và hoạt động tự do trên khu vực này được đánh giá là diễn biến nghiêm trọng về mặt an ninh.
Về mặt kỹ thuật, drone FPV là loại máy bay không người lái cỡ nhỏ, thường có kích thước chỉ vài chục cm, mang đầu nổ từ 20 kg đến 50 kg.
Loại vũ khí này được điều khiển thông qua kính thực tế ảo, cho phép người vận hành quan sát trực tiếp như đang ngồi trong buồng lái.
Tuy nhiên, điểm khác biệt trong vụ việc lần này là việc sử dụng cáp quang để điều khiển thay vì sóng vô tuyến truyền thống. Công nghệ này cho phép drone truyền tín hiệu hình ảnh và điều khiển thông qua dây dẫn vật lý, giúp tránh hoàn toàn các biện pháp gây nhiễu điện tử.
Điều này mang lại lợi thế lớn trên chiến trường hiện đại, nơi các hệ thống tác chiến điện tử thường được sử dụng để vô hiệu hóa UAV. Khi sử dụng cáp quang, drone vẫn duy trì kết nối ổn định cho đến thời điểm cuối cùng trước khi va chạm.
Giới phân tích nhận định rằng đây là bước tiến quan trọng trong chiến thuật tác chiến phi đối xứng. Với chi phí chỉ vài trăm USD mỗi chiếc, drone FPV có thể gây thiệt hại lớn cho các mục tiêu có giá trị cao, từ công trình quân sự đến phương tiện chiến đấu.
Về mặt chiến lược, việc xuất hiện drone cáp quang cho thấy các nhóm vũ trang đang nhanh chóng thích nghi với môi trường chiến tranh công nghệ cao. Thay vì đối đầu trực tiếp với các hệ thống phòng không đắt tiền, họ sử dụng các giải pháp giá rẻ nhưng hiệu quả để xuyên thủng phòng tuyến.
Sự kiện này cũng phản ánh xu hướng đã từng xuất hiện tại chiến trường Ukraine, nơi drone FPV trở thành vũ khí chủ lực nhờ chi phí thấp và khả năng tấn công chính xác.
Việc công nghệ này lan sang Trung Đông có thể làm thay đổi cách các bên tiến hành chiến tranh trong thời gian tới.
Hiện giới chức Mỹ và Iraq chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có biện pháp đối phó hiệu quả, drone cáp quang có thể trở thành mối đe dọa thường trực đối với các căn cứ quân sự trong khu vực.
Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, sự xuất hiện của công nghệ mới này cho thấy chiến trường đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn, nơi yếu tố sáng tạo có thể quyết định hiệu quả tác chiến.
Việt Hùng