Dự án 'Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' sẽ đồng hành với 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ'

8 giờ trướcBài gốc

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những dư âm của nó vẫn còn hiện hữu trong từng mái nhà, từng số phận. Hàng trăm nghìn liệt sĩ vẫn chưa được xác định danh tính, hàng vạn gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi một tin tức, một nắm đất quê hương để nguôi ngoai nỗi đau.

Từ bối cảnh đó, Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc mà còn mở ra một cách tiếp cận mới – nơi văn hóa tri ân và quan hệ quốc tế cùng song hành trong mối quan hệ Việt – Mỹ. Đặc biệt, là khi Chính phủ Việt Nam vừa phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Tri ân – giá trị cốt lõi trong tâm thức Việt!

Trong văn hóa Việt Nam, “uống nước nhớ nguồn” không chỉ là một câu thành ngữ mà là một hệ giá trị xuyên suốt lịch sử. Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không đơn thuần là nhiệm vụ hành chính, mà là nghĩa vụ thiêng liêng của cả xã hội đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Những năm qua, công tác này đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng vẫn còn không ít khó khăn. Thời gian trôi qua, dấu tích chiến tranh dần bị xóa nhòa, nhân chứng ít dần, địa hình thay đổi, hồ sơ thất lạc… khiến việc xác định danh tính liệt sĩ trở nên ngày càng phức tạp. Chính vì vậy, việc triển khai một chiến dịch quy mô lớn như “500 ngày đêm” thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Nhà nước và xã hội trong việc không để ai bị lãng quên.

Tiến sĩ Tosha Dupras – Viện trưởng Khoa học và Nghệ thuật, Đại học Texas Tech, trao trả “Hồ sơ chứng tích chiến tranh” cho thân nhân các gia đình liệt sĩ và các cựu chiến binh Việt Nam, năm 2024; với sự chứng kiến của các đồng Chủ nhiệm Dự án TTU-VWAI.

Ở góc độ văn hóa, mỗi hài cốt được tìm thấy và xác định danh tính là một câu chuyện được khép lại, một gia đình được đoàn tụ, một phần ký ức được trả về đúng chỗ. Đó là sự nối dài của đạo lý dân tộc, là cách mà hiện tại tri ân quá khứ.

Công nghệ và hợp tác quốc tế – chìa khóa cho hành trình tìm kiếm!

Điểm đáng chú ý của sáng kiến lần này là sự kết hợp giữa khoa học – công nghệ hiện đại với hợp tác quốc tế, đặc biệt là với Hoa Kỳ. Trong nhiều năm qua, hai nước đã có những bước tiến đáng kể trong việc hợp tác tìm kiếm quân nhân mất tích của cả hai phía. Nếu như trước đây, hợp tác này chủ yếu tập trung vào việc tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích, thì hiện nay, chiều ngược lại – hỗ trợ Việt Nam tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ – đang ngày càng được đẩy mạnh.

Việc ứng dụng công nghệ ADN, phân tích dữ liệu lớn, bản đồ số hóa, cùng với việc chia sẻ thông tin từ phía Mỹ, đặc biệt là các cựu binh đã từng tham chiến tại Việt Nam, về các khu vực từng diễn ra giao tranh, đã mở ra những khả năng mới. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về kỹ thuật, mà còn là biểu hiện của thiện chí, của sự tôn trọng lịch sử và hướng tới tương lai.

Đặc biệt, trong bối cảnh quan hệ Việt – Mỹ đang phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, giáo dục đến quốc phòng, thì hợp tác nhân đạo trong việc tìm kiếm người mất tích lại càng mang ý nghĩa biểu tượng. Nó cho thấy rằng, dù từng là đối thủ trong chiến tranh, hai quốc gia vẫn có thể cùng nhau hàn gắn vết thương quá khứ bằng những hành động cụ thể và đầy nhân văn.

Chiến dịch 500 ngày đêm – cú hích về nhận thức và hành động!

Chiến dịch “500 ngày đêm” không chỉ là một kế hoạch hành động, mà còn là một lời kêu gọi toàn xã hội cùng tham gia. Từ các cơ quan chức năng, lực lượng quân đội, đến các tổ chức khoa học, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, và cả những cá nhân lưu giữ ký ức chiến tranh – tất cả đều có thể đóng góp.

Điểm đặc biệt của chiến dịch là sự kết hợp giữa “tìm kiếm” và “xác định danh tính”. Trước đây, nhiều hài cốt liệt sĩ được quy tập nhưng vẫn chưa thể xác định được tên tuổi. Nay, với sự phát triển của công nghệ và sự phối hợp quốc tế, việc “trả lại tên” cho các liệt sĩ đang trở thành một mục tiêu khả thi hơn bao giờ hết.

Chiến dịch cũng góp phần nâng cao nhận thức của xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ, về giá trị của hòa bình và cái giá của chiến tranh. Khi những câu chuyện về hành trình tìm kiếm được lan tỏa, khi những cuộc đoàn tụ được ghi lại, đó không chỉ là thông tin, mà còn là bài học sống động về lòng biết ơn và trách nhiệm.

Nhịp cầu nhân văn trong quan hệ Việt – Mỹ…

Trong quan hệ quốc tế, không phải lúc nào những vấn đề lớn cũng được giải quyết bằng các hiệp định hay tuyên bố chung. Đôi khi, chính những hoạt động mang tính nhân đạo, như tìm kiếm người mất tích, lại tạo ra nền tảng bền vững hơn cho sự tin cậy và hợp tác.

“Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh”, với sự tham gia và hỗ trợ của Chính phủ Mỹ, là một minh chứng rõ nét. Nó cho thấy sự chuyển biến từ quá khứ đối đầu sang hiện tại hợp tác, từ ký ức chiến tranh sang tương lai hòa bình.

Không chỉ dừng lại ở cấp độ Chính phủ, những hoạt động này còn tạo ra sự kết nối giữa người dân hai nước. Những cựu binh Mỹ trở lại Việt Nam, những nhà khoa học cùng làm việc trong phòng thí nghiệm, những gia đình cùng chia sẻ câu chuyện mất mát… tất cả góp phần xây dựng một hình ảnh mới về mối quan hệ Việt – Mỹ – một mối quan hệ dựa trên sự thấu hiểu, tôn trọng và trách nhiệm chung.

Hành trình tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ có thể còn kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Nhưng mỗi bước tiến, dù nhỏ, đều mang ý nghĩa lớn lao. Đó không chỉ là việc làm tròn nghĩa vụ với quá khứ, mà còn là cách để xây dựng một tương lai bền vững hơn.

Hướng tới tương lai từ việc khép lại quá khứ.

Trong bối cảnh Hội nhập quốc tế sâu rộng, việc kết hợp giữa giá trị truyền thống và hợp tác quốc tế là một hướng đi đúng đắn. Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” và “Chiến dịch 500 ngày đêm” chính là sự kết tinh của hai yếu tố đó.

Tri ân không chỉ là nhớ về, mà còn là hành động. Và khi những hành động ấy được thực hiện với sự chung tay của cả trong nước và quốc tế, đặc biệt là với những đối tác từng là “bên kia chiến tuyến”, thì giá trị của nó càng trở nên sâu sắc.

Có thể nói, từ những nấm mộ vô danh được gọi tên, từ những giọt nước mắt đoàn tụ, một câu chuyện lớn hơn đang được viết tiếp – câu chuyện về sự hòa giải, về lòng nhân ái và về một tương lai nơi quá khứ không còn là rào cản, mà trở thành nền tảng cho sự hợp tác và phát triển.

Tiến sĩ Alex- Thai Dinh Vo - đồng Chủ nhiệm Dự án TTU-VWAI, cho biết: Để hỗ trợ công việc ý nghĩa nhân văn nêu trên, dự kiến đầu tháng 6/2026, Vietnam Center & Sam Johnson Vietnam Archive, cùng Institute for Peace & Conflict (Texas Tech University), sẽ phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, tổ chức hội thảo quốc tế về lịch sử, tư liệu lưu trữ và quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.

Hà Nội, 05/4/2026
Trái Tim Người Lính

Đặng Vương Hưng

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/du-an-sang-kien-tim-kiem-nguoi-viet-nam-mat-tich-trong-chien-tranh-se-dong-hanh-voi-chien-dich-500-ngay-dem-day-manh-tim-kiem-quy-tap-va-xac-dinh-danh-tinh-hai-cot-liet-si-a32631.html