Dự báo El Nino năm 2026 rất mạnh, nguy cơ nắng nóng gia tăng và gay gắt hơn

3 giờ trướcBài gốc

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu cho thấy hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong khoảng thời gian từ tháng 6/2026 - 8/2026 với xác suất từ 80 - 90%, sau đó tiếp tục phát triển và có khả năng đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026; trong đó, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20 - 25%) trong giai đoạn từ tháng 10/2026 - 12/2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.

Mặc dù các mô hình dự báo dài hạn vẫn còn tồn tại những bất định nhất định, song để phục vụ kịp thời công tác chỉ đạo, điều hành phòng, chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra một số cảnh báo.

Theo đó, tại Việt Nam, các điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026, nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10- 40% so với trung bình nhiều năm (TBNN) trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

El Nino khiến nắng nóng gia tăng và gay gắt hơn. Ảnh minh họa

Trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25 - 50%. Đồng thời, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông có khả năng tiếp tục suy giảm; các hồ chứa lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà tổng lượng dòng chảy từ tháng 5/2026 đến tháng 7/2026 có khả năng thiếu hụt từ 10-25% so với TBNN, nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và Sông Thao tại trạm Yên Bái, sông Hồng tại trạm Phú Thọ và sông Ayun tại trạm Pơ Mơ Rẻ.

Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt ở khu vực Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 - 2027, đồng thời tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên phạm vi rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng lưu ý, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khỏ dự bảo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo theo dõi chặt chẽ diễn biến khi tượng thủy văn, đặc biệt là tỉnh hình ENSO, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm; kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương.

El Nino là một kiểu khí hậu tự nhiên liên quan đến sự ấm lên của bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương hoặc các vùng biển nhiệt đới. Hiện tượng này gây ảnh hưởng và làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu, gây ra các biến đổi lớn về nhiệt độ, mưa và gió. Nó thường xảy ra chu kỳ từ 2 đến 7 năm một lần và kéo dài khoảng 9 đến 12 tháng.

Các tác động của El Nino bao gồm:

Biến đổi thời tiết cực đoan: El Nino có thể gây hạn hán ở một số vùng như Đông Nam Á, Ấn Độ, và Australia. Trong khi các khu vực khác như Nam Mỹ, đặc biệt là dọc bờ biển Peru và Ecuador, lại có mưa lớn, gây lũ lụt.

Trong sự kiện El Nino 1997-1998, Peru chứng kiến lượng mưa gấp 10 lần mức trung bình, gây lũ lụt nghiêm trọng, làm thiệt hại hơn 3 tỷ USD và khiến hơn 500.000 người mất nhà cửa.

Tăng nhiệt độ toàn cầu: El Nino thường đi kèm với sự tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, góp phần vào sự nóng lên của Trái Đất trong các năm có hiện tượng này. Sự nóng lên và khô hạn làm tăng nguy cơ cháy rừng, gây nhiều hậu quả đến môi trường.

Trong đợt El Nino 2015-2016, nhiệt độ toàn cầu tăng kỷ lục, làm cho năm này trở thành năm nóng nhất trong lịch sử được ghi nhận. Nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng thêm 0,86 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp. Có khoảng 18 triệu người ở khu vực Nam Phi phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực do mùa màng thất bát vì nắng nóng.

Ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp và ngư nghiệp: Biến đổi về lượng mưa và nhiệt độ do El Nino gây ra có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp ở nhiều nơi, gây thiệt hại cho các mùa màng.

Phương Thúy

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/du-bao-el-nino-nam-2026-rat-manh-nguy-co-nang-nong-gia-tang-va-gay-gat-hon-110990.html