Dự báo giá dầu có thể vượt 100USD/thùng do xung đột quân sự lan rộng tại Trung Đông

3 giờ trướcBài gốc

Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc tăng nhẹ sản lượng dầu mỏ trong phiên họp ngày 1/3. Động thái này nhằm ứng phó với tình trạng gián đoạn vận tải biển nghiêm trọng tại khu vực Trung Đông sau các diễn biến quân sự mới nhất giữa Mỹ - Israel và Iran.

Theo các nguồn tin nội bộ OPEC+, liên minh này đã đồng ý về nguyên tắc tăng sản lượng khai thác thêm 206.000 thùng/ngày.

Quyết định này được đưa ra sau khi các thành viên cân nhắc nhiều kịch bản, với các phương án đề xuất dao động từ 137.000 thùng/ngày đến 548.000 thùng/ngày.

Một cơ sở khai thác dầu của Iran. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

Động thái tăng sản lượng được kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực thiếu hụt nguồn cung toàn cầu, đặc biệt là sau khi eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch lưu thông hơn 20% lượng dầu thế giới - bị phong tỏa từ ngày 28/2 theo cảnh báo của phía Iran.

Mặc dù OPEC+ có truyền thống tăng sản lượng để bù đắp sự thiếu hụt, giới phân tích cảnh báo năng lực sản xuất dự phòng hiện nay của nhóm rất hạn chế. Phần lớn khả năng tăng thêm tập trung vào hai "ông lớn" là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Tuy nhiên, ngay cả hai quốc gia này cũng đối mặt với thách thức lớn trong việc xuất khẩu dầu thô cho đến khi hoạt động hàng hải tại vùng Vịnh trở lại bình thường. Các nguồn tin cho biết Saudi Arabia đã chủ động tăng sản lượng và xuất khẩu trong những tuần gần đây để chuẩn bị cho kịch bản Mỹ tấn công Iran.

Giá dầu đã tăng vọt lên mức 73 USD/thùng trong phiên cuối tuần qua (ngày 27/2), mức cao nhất kể từ tháng 7/2025. Các nhà lãnh đạo khu vực Trung Đông và các chuyên gia kinh tế từ RBC và Barclays đều cảnh báo nếu xung đột lan rộng, giá dầu có thể dễ dàng vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Bà Helima Croft, chuyên gia phân tích kỳ cựu tại RBC, nhận định tác động thị trường từ bất kỳ đợt tăng sản lượng lớn nào của OPEC sẽ bị hạn chế do thiếu hụt khả năng sản xuất thực tế bên ngoài lãnh thổ Saudi Arabia.

Cuộc họp ngày 1/3 chỉ bao gồm 8 thành viên nòng cốt của liên minh (thường gọi là nhóm OPEC8+), gồm Saudi Arabia, Nga, UAE, Kazakhstan, Kuwait, Iraq, Algeria và Oman. Đây là nhóm quyết định hầu hết các thay đổi về sản lượng của liên minh trong những năm qua.

Trước đó, nhóm này đã tăng hạn ngạch sản xuất khoảng 2,9 triệu thùng/ngày (tương đương 3% nhu cầu toàn cầu) từ tháng 4-12/2025, trước khi tạm dừng tăng trong quý I/2026 do yếu tố mùa thấp điểm.

Giới phân tích dự báo thị trường năng lượng sẽ tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt và biến động mạnh theo các diễn biến quân sự tại vùng Vịnh trong những ngày tới.

Dù căng thẳng khu vực đang leo thang, Bộ Điện lực Iraq ngày 1/3 cho biết Iran vẫn tiếp tục xuất khẩu khí đốt sang nước này. Theo người phát ngôn của Bộ Điện lực khẳng định việc xuất khẩu khí đốt của Iran sang Iraq không dừng lại mà vẫn diễn ra bình thường qua các đường ống dẫn khí chung giữa hai nước.

Tuyên bố này được đưa ra trong lúc Chính quyền Khu vực Kurdistan (KRG) thông báo hôm 28/2 rằng nguồn cung cấp điện tại khu vực này dự kiến giảm từ 2.500 đến 3.000 MW sau khi hoạt động tại mỏ khí Khor Mor ở tỉnh Sulaimani tạm dừng để đảm bảo an toàn cho nhân viên.

Trước đó, mỏ Khor Mor từng bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào tháng 11/2025, khiến hoạt động tạm ngừng và sản lượng điện của Khu vực Kurdistan giảm gần 80%.

Trước đây, việc xuất khẩu khí đốt từ Iran sang Iraq bị đình chỉ vào ngày 24/1, cắt đứt nguồn nhiên liệu chính cho sản xuất điện, gây áp lực lớn lên lưới điện quốc gia khi nhu cầu tăng cao, sau đó được nối lại ngày 26/2 với 7 triệu m3/ngày.

Theo Bộ Điện lực, lần đình chỉ đó khiến Iraq mất hơn 5.500 MW điện, trong khi sản lượng hiện tại khoảng 17.000 MW nhưng nhu cầu mùa Hè cao điểm vượt 30.000 MW.

Iraq từ lâu đối mặt với tình trạng thiếu điện kinh niên, nhất là mùa Hè và Đông khi tiêu thụ tăng vọt. Dù bình thường nước này sản xuất 20.000-25.000 megawatt nhưng theo Bộ Năng lượng, cần gần 54.000 megawatt để đảm bảo cung cấp liên tục toàn quốc.

Thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt một trong những cú sốc nghiêm trọng nhất

Theo các chuyên gia năng lượng Argentina, nếu Eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu Brent có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, kéo theo hệ lụy sâu rộng đối với lạm phát và tăng trưởng toàn cầu.

Giới phân tích cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với một trong những cú sốc nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và các cuộc tấn công tên lửa trả đũa của Tehran trên khắp vùng Vịnh làm gián đoạn xuất khẩu dầu từ khu vực sản xuất quan trọng nhất thế giới.

Theo giới phân tích, mức độ gián đoạn có thể sẽ được xác định bởi thời gian kéo dài của cuộc xung đột, nhưng hiện tại, mối đe dọa và sự bất ổn đã đủ để ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng chảy từ khu vực chiếm 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Nếu không có một giải pháp nhanh chóng, giá dầu có thể sẽ tăng mạnh khi giao dịch mở cửa vào sáng 2/3.

Hiện tại, chưa có thiệt hại nào được xác nhận đối với cơ sở hạ tầng dầu khí do các cuộc tấn công gây ra. Tuy nhiên, nguy cơ các tàu chở dầu có thể bị mắc kẹt bên trong Vịnh Persian, phía Bắc Eo biển Hormuz, hoặc các tàu có thể bị nhắm mục tiêu, đã buộc các nhà sản xuất, thương nhân và chủ tàu phải xem xét lại việc vận chuyển dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG). Một số tập đoàn dầu khí lớn và các công ty thương mại đã thông báo tạm ngừng vận chuyển qua eo biển trong vài ngày.

Cựu Thứ trưởng Năng lượng Argentina Emilio Apud cho rằng tác động hiện nay diễn ra trên hai cấp độ. Thứ nhất là “hiệu ứng đầu cơ,” khi giá tăng do thị trường phòng ngừa rủi ro trước bất ổn địa chính trị. Thứ hai là tác động thực tế nếu xảy ra phong tỏa vật lý.

Theo ông, chỉ cần một tàu chở dầu cỡ lớn bị đánh chìm tại một trong hai luồng lưu thông hẹp của eo biển cũng đủ gây tắc nghẽn nghiêm trọng. Hạ tầng đường ống thay thế trong khu vực không đủ khả năng bù đắp khối lượng vận chuyển bị đình trệ.

Trong trường hợp phải chuyển hướng qua phía Bắc và vòng xuống Kênh đào Suez, hành trình có thể kéo dài thêm ít nhất hai tuần, làm tăng đáng kể chi phí logistics và bảo hiểm. Tuy nhiên, ông Apud nhận định khả năng phong tỏa kéo dài là không cao do lợi ích của nhiều cường quốc, đặc biệt là Mỹ.

Theo ông, Washington không mong muốn giá dầu tăng vọt gây áp lực lạm phát trong nước, còn Tehran cũng khó duy trì hành động cắt đứt tuyến vận tải trong thời gian dài.

Ở góc độ khác, cựu Giám đốc Tập đoàn dầu khí quốc gia Argentina (YPF) Daniel Montamat cho rằng xung đột hiện nay có thể dẫn tới những hệ lụy dây chuyền khiến thị trường tạm thời không còn vận hành thuần túy theo cung – cầu mà chịu chi phối bởi yếu tố địa chính trị.

Ông lưu ý rằng 83% sản lượng LNG khu vực vùng Vịnh đi qua eo biển này, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể tác động dây chuyền tới châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ.

Dù vậy, một số dự báo trước xung đột cho thấy thị trường dầu toàn cầu đang trong tình trạng dư cung khoảng 2–3 triệu thùng/ngày. Nếu căng thẳng hạ nhiệt nhanh chóng, giá có thể điều chỉnh giảm trở lại theo các yếu tố cơ bản.

P.V

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/quoc-te/du-bao-gia-dau-co-the-vuot-100usdthung-do-xung-dot-quan-su-lan-rong-tai-trung-dong_189615.html