Xung đột ở Trung Đông đang phủ bóng đen lên thị trường năng lượng toàn cầu, với các nhà phân tích cảnh báo về khả năng giá dầu thô tăng vọt lên mức chưa từng có. Sự gián đoạn do căng thẳng quốc tế đang diễn ra tạo ra sự bất ổn đáng kể, khiến các nhà quan sát thị trường phải đánh giá lại các dự báo giá cả và tác động của chúng đối với các nhà đầu tư.
Viễn cảnh giá dầu tăng vọt lên mức từ 150 đến 200 đô la một thùng không còn là dự đoán viển vông nữa, mà là kịch bản ngày càng được thảo luận nhiều trong giới tài chính. Nếu điều này xảy ra, sự leo thang giá mạnh này sẽ do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, các biện pháp trả đũa giữa các quốc gia và mức phí rủi ro cao hơn vốn có của mặt hàng này. Sự cân bằng mong manh của nguồn cung dầu toàn cầu, vốn đã bị căng thẳng do thiếu đầu tư vào năng lực sản xuất và sự phục hồi chậm chạp của nhu cầu, đặc biệt dễ bị tổn thương trước những cú sốc bắt nguồn từ các khu vực bất ổn.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar, Saad al-Kaabi, cảnh báo rằng các nhà xuất khẩu vùng Vịnh có thể phải tạm ngừng sản xuất do chiến tranh và sẽ mất "vài tuần đến vài tháng" để khôi phục việc cung cấp sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times, ông cảnh báo rằng chiến tranh ở Trung Đông có thể "làm sụp đổ nền kinh tế thế giới", dự đoán rằng tất cả các nước xuất khẩu năng lượng vùng Vịnh sẽ ngừng sản xuất trong vòng vài ngày và đẩy giá dầu lên 150 đô la một thùng.
Theo CNBC, tâm điểm lo ngại của thị trường hiện nay nằm ở Strait of Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với phần còn lại của thế giới. Đây là con đường vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất toàn cầu.
Trung bình mỗi ngày có hơn 14 triệu thùng dầu đi qua eo biển này. Nếu tuyến vận tải bị phong tỏa, toàn bộ lượng dầu đó gần như biến mất khỏi thị trường trong ngắn hạn.
So sánh với tiền lệ năm 2022 sẽ thấy mức độ rủi ro của kịch bản này. Khi xung đột Nga - Ukraine xảy ra, thị trường lo ngại lệnh cấm vận sẽ khiến nguồn cung dầu toàn cầu giảm khoảng 7 triệu thùng mỗi ngày. Chỉ trong vài tuần, giá dầu Brent đã tăng từ khoảng 95 USD lên gần 139 USD/thùng.
Phải mất gần nửa năm để thị trường ổn định trở lại khi nguồn cung được điều chỉnh.
Nếu Hormuz thực sự bị phong tỏa, lượng dầu bị gián đoạn có thể tăng giá gấp đôi so với kịch bản năm 2022. Đây là lý do nhiều chuyên gia bắt đầu nhắc đến khả năng giá dầu vọt lên 150 hoặc thậm chí 200 USD/thùng.
Quang Đức