Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024 quy định về thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo Nghị định 52/2024 đang có hiệu lực, tài khoản thanh toán được đóng trong các trường hợp chủ tài khoản có yêu cầu; chủ tài khoản là cá nhân chết hoặc bị tuyên bố đã chết; tổ chức có tài khoản chấm dứt hoạt động; hoặc chủ tài khoản vi phạm các hành vi bị cấm liên quan đến tài khoản thanh toán.
Tại dự thảo lần này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung thêm một trường hợp được đóng tài khoản thanh toán, đó là tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên, tính từ thời điểm phát sinh giao dịch cuối cùng của chủ tài khoản, trừ trường hợp giữa khách hàng và ngân hàng đã có thỏa thuận khác về việc đóng tài khoản.
Đề xuất này xuất phát từ thực tế tồn tại các tài khoản thanh toán không còn được sử dụng trong thời gian dài hoặc các tài khoản bị bỏ quên. Cơ quan soạn thảo cho biết hiện nay pháp luật chủ yếu cho phép tổ chức tín dụng và khách hàng tự thỏa thuận về việc xử lý các tài khoản này.
Tuy nhiên, đối với những tài khoản được mở trước khi Nghị định 52/2024 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực, nhiều trường hợp chưa có thỏa thuận cụ thể nên phát sinh khó khăn trong quá trình xử lý.
Quy định thời gian 3 năm trở lên cũng được dựa trên việc tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia.
Cụ thể, Mỹ quy định tài khoản thanh toán không hoạt động từ 3-5 năm, số dư tài khoản được chuyển giao cho chính quyền tiểu bang quản lý và lưu giữ như tài sản vô chủ. Khách hàng có thể yêu cầu lấy lại số tiền thông qua cơ quan quản lý tài sản vô chủ của tiểu bang.
Hay các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) quy định tài khoản từ 3 năm không phát sinh giao dịch chủ động hay liên lạc từ khách hàng, bị đưa vào danh sách “tài khoản ngủ đông” và được quản lý, theo dõi riêng trong “Sổ cái tài khoản ngủ đông”. Sau 5 năm “ngủ đông”, ngân hàng sẽ xem xét đóng tài khoản. Toàn bộ số dư chưa có người nhận sẽ được chuyển về Ngân hàng Trung ương UAE. Để nhận lại, khách cần làm thủ tục chứng minh danh tính.
Do vậy, dự thảo đưa ra quy định ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo dõi số dư còn lại sau khi đóng tài khoản thanh toán để trả lại cho người thụ hưởng hợp pháp khi người thụ hưởng hợp pháp có yêu cầu hoặc xử lý theo quy định của pháp luật
Hà An