Virus Nipah (NiV) là loại virus lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua vật chủ trung gian là dơi ăn quả, với nguy cơ lây nhiễm đối với khách du lịch hiện được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá ở mức thấp. Khác với Covid-19, loại virus này không lây lan qua giọt bắn đường hô hấp, giúp giảm thiểu đáng kể khả năng bùng phát thành đại dịch quy mô lớn thông qua các hoạt động di chuyển thông thường.
Cơ chế lây truyền và khuyến cáo từ WHO
Phần lớn các ca nhiễm Nipah được ghi nhận do tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân, tiêu thụ thực phẩm tươi sống chứa virus hoặc tiếp xúc gần với dịch cơ thể của vật chủ nhiễm bệnh. Ngoài dơi ăn quả, các vật chủ trung gian khác có thể bao gồm lợn, ngựa, mèo, dê và cừu. Trong thông báo mới nhất, WHO khẳng định dịch virus Nipah hiện không đủ cơ sở để áp đặt các hạn chế về đi lại hay thương mại quốc tế.
Đến nay, chưa quốc gia nào công bố lệnh cấm du khách di chuyển liên quan đến dịch bệnh này. Tuy nhiên, giới chức y tế khuyến cáo người dân đến các vùng có dịch tại Nam Á (Ấn Độ) và Đông Nam Á nên theo dõi sát sao các thông tin y tế chính thức. Nguy cơ lây truyền qua thực phẩm có thể được ngăn chặn hiệu quả bằng cách rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi sử dụng và loại bỏ hoàn toàn những loại quả có dấu hiệu bị dơi cắn.
Các quốc gia siết chặt kiểm dịch cửa khẩu
Dù nguy cơ chung ở mức thấp, một số điểm đến tại châu Á đã chủ động tăng cường các biện pháp phòng ngừa tại biên giới. Sân bay Thái Lan bắt đầu áp dụng quy trình kiểm tra y tế nghiêm ngặt với du khách đến từ bang Tây Bengal, Ấn Độ. Vụ Lãnh sự thuộc Bộ Ngoại giao Thái Lan cũng khuyến cáo công dân tăng cường thận trọng khi hành hương đến các địa điểm như Bodh Gaya.
Du khách được kiểm tra y tế kỹ tại một số sân bay ở châu Á nếu đến từ những nơi có ca nhiễm virus Nipah.
Bên cạnh đó, Nepal và Đài Loan (Trung Quốc) cũng đã nâng mức cảnh báo tại các cửa khẩu nhằm ngăn chặn các ca xâm nhập tiềm tàng. Sự thận trọng này dựa trên dữ liệu khoa học cần thiết để duy trì hoạt động du lịch thay vì gây ra những lo ngại thiếu kiểm chứng trong cộng đồng.
Sân bay Thái Lan áp dụng kiểm dịch du khách đến từ bang Tây Bengal, Ấn Độ, giống hồi Covid-19.
Đặc điểm y tế và lưu ý cho du khách
Virus Nipah gây lo ngại do tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40% đến 75% trong các đợt bùng phát cục bộ. Hiện nay, thế giới vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu cho loại virus này. Các chuyên gia y tế khuyên du khách nên tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch. Nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt hoặc dấu hiệu viêm não cấp tính, cần tìm kiếm sự hỗ trợ y tế ngay lập tức.
Kể từ khi được phát hiện vào năm 1999, các đợt bùng phát virus Nipah chủ yếu mang tính cục bộ tại Bangladesh và Ấn Độ (đặc biệt là bang Kerala). Các ổ dịch thường được kiểm soát nhanh chóng thông qua truy vết tiếp xúc và cách ly. Trong bối cảnh du lịch toàn cầu, việc cập nhật thông tin chính xác và khả năng thích ứng trở thành chìa khóa để duy trì ngành du lịch bền vững trước các rủi ro y tế mới nổi.
Tuệ Nhân